İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/71 K.2024/868

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1) Davacı Tarafın İddialarının Özeti:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı sigortalı...San. Ltd.

Şti. arasında 08.08.2022 başlangıç, 08.08.2023 bitişi tarihli, ... numaralı, Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi akdedildiğini, anılan poliçe ile... plaka numaralı aracın sigortalandığını, davalının maliki olduğu aracın asli ve tam kusurlu bir şekilde kazaya sebebiyet vererek müvekkili şirket nezdinde sigortalı aracın hasarlanmasına sebebiyet verilen kaza neticesinde, ...

A.Ş. tarafından ... numaralı hasar dosyası ile kazada zarar gören araç malikine 131.334,00-TL tazminat ödendiğini, davalının aracın işleteni olması ve araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli ve tam (%100) kusurlu olması sebebiyle müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalanan araca verilen hasardan davalı işletenin sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili şirketin, rücu bedelini icra takibine konu yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davalının ...

29. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası nezdinde yapılan itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesine ve davalının icra takibine yaptığı itirazda haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, davalının menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte ise ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

(2) Davalı Tarafın Savunmalarının Özeti:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu trafik kazasından doğan zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkiline ait araç kaza tarihinde dava dışı ...A.Ş. adlı şirkete uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralanmış olduğundan müvekkili şirketin dava nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, işletenin sıfatı değiştiğini, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın müvekkili şirket yönünden usulden reddi gerektiğini,

müvekkili şirketin kira sözleşmesinden kaynaklı işleteni bile olmadığı yalnızca araç sahibi olduğu aracını kiralayan kişinin 3. kişilere vermiş olduğu zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulması söz konusu olamayacağını, aksine müvekkilinin mağdur olduğunu, ayrıca müvekkilinin kendi aracı da zarara uğramadığını, olup bu aracının zararını da henüz tazmin edemediğini, 11.08.2022 tarihinde müvekkiline ait olan ve uzun dönem kira sözleşmesi ile dava dışı ...

A.Ş.'ye kiralanan ve sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile davacı şirketin kasko sigortalısı olan ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana gelmediğini, öncelikle kabul anlamına gelmemekle birlikte;

müvekkilinin sorumluluğu aracın sürücüsüne atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, meydana gelen kazada kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini talep ettiklerini, ayrıca fahiş miktarda talep edilen hasar bedeline itiraz ettiklerini, araçta meydana gelen araç hasarı bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını talep ettiklerini, ayrıca yine davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte temerrüt tarihi olarak kusur ve hasar bedelinin hesaplanarak tanzim edilecek bilirkişi raporlarının taraflarına tebliğ edildiği tarihin esas alınmasını talep ettiklerini,

kaza tarihinden hasar bedelinin talep edildiği tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte tazminat taleplerinin her halükarda reddi gerektiğini, davacı tarafın delil listesinde yazılı bulunan delillerin tamamı taraflarına tebliğ edilmediğini, delillerin tamamı taraflarına tebliğ edilene kadar delillere cevap verme ve karşı delil sunma hakkımızı saklı tuttuklarını, müvekkili şirketin ekonomik menfaati ve ticari itibarı göz önünde bulundurularak,

işleten sıfatının değişmesi sebebiyle işbu davaya konu zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığı açık olduğundan, uzun dönemli kira sözleşmesi nedeniyle işleten sıfatı değiştiğinden ve işleten sorumluluğu kiralayan kişide iken kaza yapıldığından haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili şirketin meydana gelen kazada kusuru bulunmadığından, kusursuz olduğundan müvekkili şirket yönünden haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, kusur durumu ve zarar tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına, dosyaya sunulan tüm delillerin taraflarına tebliğine, celp edilmesi gereken delillerin toplanmasına,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini savunmuştur.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1-... 25. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,

2-... Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen ... Şirketinden gelen 2022 ve 2023 yıllarına ait BA/BS formları,

3-... Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen ... Şirketi'nin 2022 yılına ait BA/BS formları,

4-...A.Ş.'den gelen davaya dayanak hasar dosyası,

5-Bilirkişi raporu,

6-Tüm dosya kapsamı.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, SABİT GÖRÜLEN VAKIALAR, ÇIKARILAN SONUÇ VE HUKUKÎ SEBEPLER:

Davacı sigorta şirketinin davası, genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalanan... plaka sayılı araç ile davalı adına tescilli ... plaka sayılı aracın karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında Davacı sigorta şirketinin davası, genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalanan ...plaka sayılı araç ile davalı adına tescilli ... plaka sayılı aracın çarpışması nedeniyle 11.08.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya dayanak trafik kazası nedeniyle oluşan hasar bedelini dava dışı sigortalıya ödeyene davacının davalıdan ödediği bedeli rücuen tahsil talebinin yerinde olup olmadığı, davalının husumetinin bulunup bulunmadığı ve davalının dava konusu icra takibine yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığı hususundadır.

Dosyaya celp edilen hasar dosyasının incelenmesinde, dava dışı sigortalıya ait ... plaka sayılı aracın 08.08.2022 başlangıç ve ... başlangıç tarihli, ... numaralı poliçe ile genişletilmiş kasko sigortası poliçesi kapsamında sigortalandığı, davaya dayanak rizikonun poliçenin geçerli olduğu tarihler arasında meydana geldiği, sigortalı... plaka sayılı araç ile davalı adına tescilli ... plaka sayılı aracın çarpışması nedeniyle oluşan maddi hasarlı trafik kazası sonucunda pert kabul edilerek davacı tarafından dava dışı sigortalıya toplam 131.334,00 TL tazminat ödendiği anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine ... 25. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasında 31.334,0 TLB asıl alacak, 942,60 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 32.276,60 TL'nin rücuen tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresi içinde yapılan itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde öncelikle husumet itirazında bulunarak, dava konusu trafik kazasına karışan... plaka sayılı aracın dava dışı ... A.Ş.'ye kiraladığını savunmuş, buna ilişkin bila tarihli araç kiralama sözleşmesinin dosyaya ibraz etmiştir.

2918 sayılı KTK'nın hükümlerine göre, trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur.

Aynı Yasa'nın 3. maddesinde, “işleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 85. maddesinde ise, “Bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması şarttır.

Kazaya karışan aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kaza tarihinde kazaya karışan aracın kiralayanların fiili tasarufunda bulunup bulunmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediği,

gerektiğinde davalı malik, kiraya veren ve kiracının varsa ticari defter ve vergi kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediğine ilişkin inceleme yapılması gerekmektedir.( Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ...Esas ... Karar)

Uyuşmazlığa ilişkin bir mali müşavir, bir trafik bilirkişisi ve bir makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda özetle, davaya dayanak trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağı olay anlatımında ... plakalı otomobil sürücüsü...’in 2918 Sayılı K.T.K.unun 52/1B (sürücüler aracının yük ve teknik özelliklerine göre seyrini hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şekilde ayarlamak zorundadırlar) kural ihlal ettiği, ...plakalı otomobil sürücüsü ...ın ise her hangi bir kural ihlali olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı,

dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile otoyol içerisinde normal yolun sağ ikinci şeridinde seyri sırasında olay mahalline geldiğinde , seyir istikametine ön ilerisinde yolun sol şeridinde seyrini sürdüren ve arka taşıt trafiğini kontrol etmeden aniden doğrultu değiştirip yolun sol şeridinden sağ şeride girmek isteyen otomobil sürücüsünün yakın mesafeden gelip idaresindeki otomobilin önünü

kapatarak sol yan tarafından çarptığı olayda, mevcut şartlarda olayı önlemek bakımından alabileceği bir önlem ve tedbir bulunmadığından dolayı olayda atfı kabil kusurunun olmadığı, dava dışı sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile otoyol içerisinde seyri sırasında yola gereken dikkatini vermediği, mevcut sürati ile olay mahalline yaklaştığı, arka taşıt trafiğini kontrol etmeden hatalı ve tehlikeli biçimde doğrultu değiştirip yolun solundan sağa yönelerek şerit değiştirip sağ şeride girmek istediği,

yakın mesafeden yolun sağ şeridinde kendi seyir şeridi içerisinde seyrini sürdüren otomobil sürücüsünün önünü kapatarak sol yan tarafına aracının sağ ön tampon tarafı ile çarptığı, dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı hareket ettiği, 2918 Sayılı K.T.K. unun sürücü asli unsurlarının belirtildiği 84 maddesinin kod 6 ( doğrultu değiştirme ve manevraları yanlış yapma) kuralını ihlal ettiğinden olayda asli derecede kusurlu olduğu,

davacı tarafından sigortalanan ... plaka sayılı aracın ön kısımlarından almış olduğu ağır hasar neticesinde pert duruma geldiğinin anlaşıldığı bu nedenle pert-total işleminin uygulanmasının daha ekonomik bir çözüm olacağı, yapılan

incelemede 267.071,48 TL hasar tespit edilmiş olup dava konusu aracın piyasa bedeli 297.000,00 TL ile sovtaj rakamı olan 165.666,00 TL bedelin kadri maruf sayılmasının uygun olacağı, davalının ticari defterleri ile celp edilen BA BS formlarının incelenmesinde, dava konusu trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın dava dışı ...A.Ş.'ye kiralandığına dair herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir. Dosyaya sunulan 11.07.2024 ibraz tarihli bilirkişi raporuna dosya içeriği ve somut olay ile uyumlu, gerekçeli, taraf ve Mahkeme denetimine elverişli olması sebebiyle Mahkememizce itibar edilmiştir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu icra takibine dayanak trafik kazasına karışan ve davalı adına kayıtlı olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, davacı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusursuz olduğu, her ne kadar davacı tarafından adına kayıtlı aracın uzun süreli kşira sözleşmesi ile dava dışı şirkete kiralandığı savunulmuş ise de, davalının ticari defterlerinde bu savunmayı destekler mahiyette bir kayda rastlanmadığı,

davacı tarafından sigortalanan araçta meydana gelen hasar nazara alındığından davacı tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin kadri maruf olduğu, bu haliyle davacının dava dışı sigortalıya yaptığı ödemeyi davalıdan rücuen tahsili koşullarının oluştuğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM/ Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının KABULÜNE,

1-Davalının ...25. İcra Dairesinin ...Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptaline,

2-Takibin kaldığı yerden devamına,

3-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.140,43 TL nispi karar harcının, 427,60 TL peşin harçtan mahsubu ile noksan kalan 1.712,83 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan toplam 15.263,00 TL yargılama gideri ile 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı toplamı 16.118,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

Davacı tarafından yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi üzerine davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 22/11/2024

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır Harç / Masraf Dökümü · Peşin Harç : 427,60 TL · Karar Harcı : 2.140,43 TL · Noksan Harç : 1.712,83 TL Davacı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 16.450,00 TL Davalı Gider Avansı · Yatırılan Avans : 00,00 TL Yargılama gideri detayları · Bilirkişi Ücreti : 15.000,00 TL · Posta Giderleri : 263,00 TL