İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/95 K.2025/1009

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı-Borçlu Şirkete ait ... plakalı araçlar ile 18.04.2024-19.04.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığı; geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe. Davalı-Borçlu Şirket aleyhine ... 35. İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 06.11.2024 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçlu Şirkete ödeme emri 12.11.2024 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği; davalı-borçlu; mesleği/ticari işi gereği ücretli otoyolu kullanmakta olup, araçlar ticari amaçla kullanıldığı; neticeten Davamızın kabulü ile;...

35. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline,Avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına,davalı tarafça ... 35. İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Yap-İşlet-Devret modeli çerçevesinde özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan ücret ödenmeden geçiş yapılmasından kaynaklanan cezanın, tıpkı devlet tarafından işletilen otoyollardan ücret ödenmeksizin (kaçak) geçilmesinden kaynaklanan ceza gibi nevi şahsına özgü olsa da “idari para cezası” özellikleri taşıdığı; özel hukuk tüzel kişileri tarafından işletilen otoyollardan ücret ödemeden yapılan geçişin de devlet otoyollarından kaçak geçiş gibi “kabahat benzeri” bir vasıfta bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu sebeple ihlalli geçiş sebebiyle meydana geldiği iddia edilen ceza tutarının tahsiline yönelik idare mahkemeleri görevlidir. Bu sebeple işbu davanın usul yönünden reddine karar verilmesi gerektiği; itirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlantılı olarak ele alınması gereken bir dava türü olduğu; dolayısıyla itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamayacağı; ... 35. İcra Müdürlüğünün ...E.

Sayılı dosyasında takip dayanağı olarak sadece "İhlalli Geçiş Listesi" gösterildiği; işbu itirazın iptali dava dilekçesi ekinde ise "Provizyon Sorgularını İçeren Tablo", "Görüntü Kayıtları" vb. diğer delillere dayanılmadığı; dolayısıyla davacı alacaklı takipte dayanmadığı belgelere itirazın iptali davasında dayanamayacağından işbu delillerin hükme esas alınmaması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği.

Müvekkil şirkete ait ... ve ... plaka sayılı araçlar, Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde yer alan karayollarını kullanarak kargo taşımacılığı yapmaktadır.

Yukarıda bahsi geçen araçların ücretli karayollarından geçiş yaptığı sırada HGS/OGS hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması durumunda veya HGS/OGS sisteminde yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretinin sistemsel bozukluk sebebiyle alınamamasından kaynaklı ihlalli geçişin meydana gelmesi ve tarafımıza ihlalli geçişin bildirilmesi durumunda bildirim tarihinden itibaren 15 gün içerisinde müvekkil şirket tarafından HGS/OGS hesaplarına yeterli tutar yatırılarak davacı şirkete geçiş borcunu ifa ettiği; ancak davacı tarafın işlettiği otoyollarda ihlalli geçişe ilişkin yeterli uyarıların yapılmaması,

ihlalli geçişin yapıldığına dair sürücüye bilginin çoğu kez verilmemesinden kaynaklı tarafımıza ihlalli geçiş nedeniyle cezalar tahakkuk ettirildiği;geçiş ihlali yapıldıktan sonra ilgili şirket veya kurum tarafından geçiş ihlali yapılmış olduğuna ilişkin sürücünün bilgilendirilmesi gerektiği; aksi takdirde hukuki çerçevede 15 günlük ödeme süresinin başladığı kabul edilemeyeceği;

müvekkil şirkete ait dava konusu araçların ihlalli geçişleriyle ilgili davacı şirket tarafından müvekkil şirkete yönelik herhangi bir cezanın varlığına ilişkin bildirimde bulunulmaması sebebiyle dört katı ihlalli geçiş cezasının uygulanması hukuki çerçevede mümkün olmadığı; neticeten davanın reddine, ...

35. icra müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kabulü ile takibin iptaline,davacı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak yapmış icra takibi ve işbu davanın açılması nedeniyle %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, aksi kanaatte olunması halinde müvekkilin takibe itiraz anındaki haklılığı göz önüne alınarak aleyhine icra inkar tazminatı ve yargılama giderlerine hükmedilmemesine, yargılama gideri, masraf, vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın, davalıya ait ... ve ... plakalı araçların 18.04.2024-19.04.2024 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan otoyolda ihlalli geçiş yapıp yapmadığı; varsa ücret tespitinin icra müdürlüğü dosyasında talep edilecek alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz 14/05/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın taşıma hukuku alanında uzman bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusu hakkında davalı adına kayıtlı ... ve ... plakalı araçların davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan araçların 18.04.2024-19.04.2024 tarihlerinde ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, geçiş yapıldığı sırada davalının aracına ait hesapta geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiye bulunup bulunmadığı, ihlalli geçiş tarihinden sonra ödeme yapılmış ise davalının takibe konu olmayan muaccel borcunun bulunup bulunmadığı,

varsa kısmi ödemenin önce muaccel olan borçtan mahsup edilmesi halinde dava ve takip konusu ihlalli geçişlerden dolayı davacının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarının ne kadar olduğu hususunda rapor tanzim edilmesinin istenmesine karar verilmiştir.

Taşıma hukuku alanı uzmanı bilirkişi ...'den alınan 03/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçi: bir mecburiyetin bulunmadığı,

sırasında mesaj veya uyarı verme gibi Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmekte olduğunu, davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı,

bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödem yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 3 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği,

davaya konu...ve... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 18.04.2024 ile 18.04.2024 tarihleri arasında davalı ...

Şirketi adına kayıtlı olduğu kanaatine varıldığı, ... ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 3 adet geçişin “ihlâlli geçiş” olduğu,...ve ... plaka sayılı araca ait | adetlik “ihlâli” geçiş için: Geçiş Ücreti: 6.675,00 TL + İşlemiş Faiz 1.754,47 TL + İşlemiş Faiz KDV'si: 350,89 TL olmak üzere Genel Toplamın: 8.780,36 TL olduğu, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutar: 8.780,36 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 8.724,55 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemede olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememiz 08/10/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davalı vekilinin rapora karşı itirazları dikkate alınarak davalı şirkete ait araçlara ilişkin 18/04/2024 19/04/2025 tarihleri arasında ihlalli geçişlere ilişkin PTT ve HGS kayıtlarının istenilmesine, ara karar yerine getirildiğinde dosyanın bilirkişiye tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiden alınan 14/11/2025 tarihli ek rapor kapsamında özetle, ... ve... plaka sayılı araçlara tanımlı OGS ürünlerini bulunmadığı,... ve ... plaka sayılı araçlara HGS ürünlerinin bulunduğu, ... ve... plaka sayılı araçlara ait 3 adetlik geçiş anında araç plakalarına tanımlı HGS ürünlerinin olduğu, ilgili geçişlerin yapıldığı tarihlerde HGS ürün bakiyelerinin davaya konu geçişlerin geçiş ücretlerini karşılamak için yeterli bakiyeye sahip olmadığı,

geçişi takip eden 15 gün içinde her bir HGS ürününe bakiye yükleme yapılmasına rağmen HGS ürün bakiyesinin tüm otoyol işletmecilerinin sistemleri tarafından diğer geçiş ücretlerinin tahsil edilmesi nedeniyle davaya konu 3 adet geçişin geçiş ücretinin tahsil edilemediği, davaya konu her 3 geçişin de ihlalli geçiş olduğu kanaatine varıldığı, ... ve ... plak: 1 araca ait 3 adetlik ihlal için; geçiş ücreti 6.675,00 TL + işlemiş faiz 1.754,47 TL + işlemiş faiz KDV'si 350,89 TL olmak üzere genel toplamın 8.780,36 TL olduğu, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutar 8.780,36 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte;

dava dosyasında harca esas değerin 8.724,55 TL olarak hesap edilmesi nedeniyle takdirin Sayın Mahkemede olduğu tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davalıya ait ... ve ... plakalı araçların 18.04.2024-19.04.2024 tarihleri arasında davacının işletmesinde olan otoyolda ihlalli geçiş yaptığından bahisle davalı hakkında ... 35. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası kapsamında 6.675,00 TL asıl alacak; 1.707,95 TL faiz ve 341,60 TL KDV olmak üzere toplam 8.724,55 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı; davalının borca itiraz etmesi üzerin davacı tarafından iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli,

30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)düzenlemesi dikkate alındığında, ek raporda da tespit edildiği üzere, davaya konu araçlara tanımlı HGS ürünü olduğu , HGS hesabının halen aktif olduğu hem otomatik ödeme talimatı ile hem de manuel bakiye yüklemeleri yapıldığı araçlara ait geçiş anında;

geçiş ücretlerini karşılayacak araç plakalarına tanımlı HGS ürününün olmasına rağmen ilgili geçişler anında araç plakasına tanımlı HGS ürününün geçiş ücretlerini karşılayacak uygun bakiyesi olmadığı ve geçiş sonrası +15 gün içinde HGS ürün hesap bakiyesine 3 kez bakiye yüklemesi yapılmasına rağmen tüm otoyol işletmecilerinin diğer farklı geçiş ücretlerini tahsil etmeleri nedeniyle davaya konu geçişlerin ücretinin geçiş sonrası +15 gün içinde tahsil edilemediği anlaşılmakla takip kapsamında asıl alacak talep edilmesinde davacının haklı olduğu tespit edilmiştir.

İstanbul BAM 45. HD ... Esas ...

Karar sayılı ilamı dikkate alındığında "... tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı

yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. İşlemiş faiz+KDV yönünden inceleme ve değerlendirme:

Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir.

Davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür.

Ancak dosya kapsamı itibariyle davacı şirket tarafından davalı araç sahibi/sürücüsüne bu hususta bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği ispatlanamadığından, mahkemece takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı yönündeki tespitinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir."

Yukarıda yer alan Bam ilamı dikkate alındığında davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile bu hususta bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirdiği ispatlanamadığından, mahkemece takip öncesi işlemiş faiz talebi ve KDV'nin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle yalnızca davalının ... 35. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında 6.675,00 TL yönünden itirazın iptaline, takibin işbu miktar üzerinden takip talepnamesindeki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir. Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır