İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/192 K.2024/91

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ...arasında daha önce imzalanmış bulunan 5 adet kitabın çevirisine ilişkin "çeviri sözleşmeleri" ...tarafından ...

6.Noterliği ... tarih ve ... keşide numaralı fesihname ile feshedildiğini, dava dilekçesi ile isimleri zikredilen 5 çeviri sözleşmesinden 4 tanesinde davacının edimini ifa ettiğini Teslim edilen kitaplardan "... ( ...)" ise henüz basılmadığını, ...( ...) " in çevirisi tamamlanmış ise de henüz yayımcı tarafından teslim alınmadığını beyan etmiş olup,

davacı ile davalı arasında imzalanmış 5 adet çeviri sözleşmesi davalı yanca haklı bir sebep bulunmaksızın dürüstlük kurallarına ve hukuka aykırı bir şekilde fesh edilmesi nedeniyle davacının uğramış olduğu maddi zararın tazmini amacıyla huzurdaki davanın açılmış olduğunu beyanla şimdilik 40.000 TL zararının belirsiz alacak olarak ve fesih tarihinden itibaren başlatılacak ticari faizi ile birlikte davlıdan hükmen alınarak davacıya verilmesine ilişkin talepte bulunmuştur.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlgili yerlere müzekkere yazılmış, cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlığın 5 adet çeviri sözleşmesinden kaynaklı sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı ve fesihten kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkin olduğu görüldü.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; her iki tarafın da kabul ve ikrarında olduğu üzere

1- ...

2- - ...

3- ...

4- ...

5- ...olmak üzere Toplam 5 adet sözleşme imzalanmıştır.İlk üç sözlemeye konu eserlerin 1750 adet olarak yapılan baskısı karşılığı kararlaştırılan ücret sözleşme şartları çerçevesinde davacıya ödenmiş olup, bu hususun davalı şirkete yazılan müzekkereye verilen cevap ile sabit olduğu, davacı yanın basımı yapılan kitaplar yönünden talebinin de bulunmadığı, davacı yanın talebinin sözleşmenin feshi ile birlikte ileride muhtemel baskılar yönünden gelir kaybına ilişkin olumlu zararın tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Son iki eser yönünden ise davalı şirkete yazılan müzekkereye gelen cevaptan ve davacı ikrarından da anlaşılacağı üzere hiç basım ve yayın işlemi yapılmamıştır,

Taraflar arasında yapılan sözleşme içeriğine ilişkin iki tarafın da itirazı olmadığı gibi sözleşmelerin geçersizliği yönünde ihtilaf ve itiraz bulunmamaktadır.

Davalı yanın yapmış olduğu fesih işlemi incelendiğinde, davalı yanın fesihname içeriğinde somut bir gerekçe bildirmemiş olup, fesih haklılığını ispata matuf bir delil sunamamıştır. Anılı sebeplerle fesih işlemi mahkememizce haksız olarak kabul edilmiştir.

Davacı yan maddi tazminat istemli talebinin dayanağını olumlu zarar olarak göstermiş olup, sunmuş olduğu beyan dilekçesi ile de açıkça basılı olan için değil henüz basılmayanlar için olumlu zarar kapsamında talepte bulunduğunu beyan etmiştir.

Dosya kapsamına sunulu bulunan Sözleşmelerin aynı içerikte hazırlandığı, maddelerin de aynı olduğu anlaşılmakta olup, sözleşmelerin 1.c maddesi; "....yayıncı söz konusu yapıtı 1750 adet olmak üzere dilediği boyutta üreterek yayımlayabilir.Tekrar basımların baskı adetleri günün koşullarına göre yayımcı tarafından tek taraflı olarak belirlenir...."hükmü ve ilgili diğer hükümler uyarınca sözleşme konusu eserlerin baskısı sayısı,baskı adeti davalı şirket tarafından tek taraflı belirlenecektir.

Dolayısı ile ilgili maddeden şirketin gerek gördüğü adet ve sayıda baskı yapılabilecektir.Davacı vekili her ne kadar 5. er baskı yapılması kararlaştırıldığını beyan etmiş ise de sunulu sözleşmeler incelendiğinde Taraflar arasında bu hususta bir anlaşma olmayıp, sözleşmelerde böyle bir madde geçmemektedir.

Dosya kapsamına sunulu sözleşmelerin "Ücret Ve Ödeme Koşulları" başlıklı 2.maddesi davacının ücretini ve hangi durumlarda ücreti hak edeceğini açık bir şekilde düzenlemiştir.Davacının ücreti hak edebilmesi için kitapların basım ve yayını şarttır.Davacı basım ve yayımı yapılmamış eserler için herhangi bir ücret talebinde bulunamaz.

Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında; davacının olumlu zarara ilişkin tazminat miktarı; sözleşmenin feshedilmeseydi davalı şirketin söz konusu kitaplar yönünden basım ve yayın yapması halinde elde edeceği gelir olup, yukarıda liste halinde belirtilen ilk 3 kitap ile ilgili olarak davalı yan baskı işlemi yapmış, gelen yazı cevabından da anlaşılacağı üzere stoklarda da kitapların var olduğu,

sözleşmenin fesih işlemi ile birlikte davalı yanın ek baskı yapmadığı anlaşılmakta olup, yukarıda da ifade edildiği üzere söz konusu kitapların kaç adet baskısı yapılacağı hususunda davalı yana tek taraflı belirleme yetkisi verilmiş olup, bu durumda söz konusu kitapların birden fazla baskısı yapılacağına dair bir anlaşma olmaması, birden fazla baskı yapmasını gerektirir mahiyette zorlayıcı bir durum olduğunu göstermeye elverişli davacı yanca delil ibrazında bulunulmaması sebebiyle davacı yan ilk 3 kitap yönünden olumlu zararı bulunmamaktadır.

Dava konusu yukarıda liste olarak gösterilen 4. Kitap yönünden ise Baskı ve yayını yapılmayan 31.08.2021 sözleşme Tarihli "..." adlı yapıtın çevirisi yönünden davalı taraf süresi içinde teslim yapılmadığını beyan etmiş olup, sunulu sözleşmelerin 1.i maddesi. "Çevirmen söz konusu çeviriyi altı(6) ay içerisinde teslim etmeyi taahhüt eder" hükmüne havidir.

Davalı taraf çevirinin 27.02.2023 tarihinde teslim edebildiğini iddia etmiş, davacı taraf bu iddiaya ilişkin itirazda bulunmamış olup, daha önceki bir tarihte teslim ettiğini ispatlayamamıştır. Davalı taraf, cevap dilekçesi ile teslim edilen çeviriyi kabul etmediğini beyan etmiş olup, bu durumda davacının süresi geçtikten sonra çeviriyi tek başına teslim etmesi yeterli olmayıp, davalının çeviriyi kabul etmesi gerekmektedir.

Ancak davalı yanca çeviri kabul edilmemiş olup, nitekim kabul edilmesi halinde ilk 3 madde de yer alan kitaplar gibi baskı işleminin yapılması gerekecek olup böyle bir basım ve yayın işleminin olmaması da çevirinin davalı yanca kabul edilmediği sonucunu doğurmaktadır ve yine"..." adlı eserin çevirisi yapılmamış olup, davacının bu eser yönünden çeviri işlemi yapmaya başladığını gösterir bir taslak yahut veri sunulmamıştır.

Ayrıca belirtilmesi gereken bir diğer husus ise söz konusu iki eserin çevirisi yapılıp davalı tarafa teslim edilseydi dahi, söz konusu iki eserin basılmamış olması, yukarıda ifade edildiği gibi baskı işleminin yapılıp yapılmayacağı, yapılacak ise kaç adet yapılacağı, davalı yan takdirine bırakılmış olup, davacı tarafın ücrete hak kazanması baskı işleminin yapılmasına bağlı olacağından her halükarda davacının olumlu zararından bahsetmek mümkün olmayacaktır.

Yukarıda da ifade edildiği üzere, davalı yanca yapılan fesih işlemi haksız olsa da, davacı yanın ücrete hak kazanması, söz konusu kitapların baskısının yapılmasına bağlı olması, baskı işleminin yapılıp yapılmayacağı ve kaç adet yapılacağı konusunda sözleşmeler ile yetkinin davalı tarafa bırakılması, gerek dava gerekse da hüküm tarihi itibari ile sözleşmenin fesih tarihi sonrasında baskı işleminin yapılmamış olması hasebiyle davacının olumlu zararının bulunmadığı, davacının olumlu zararının ancak ileride husule gelmesi halinde davalı yanca yapılacak baskı işlemleri sonrasında gündeme gelebileceği gerek dava gerek hüküm tarihi itibari ile davacı yanın olumlu zararının bulunmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, anılı sebeplerle davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır