İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/74 K.2021/161

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ... logolu televizyon kuruluşunda ve ... adlı radyo kuruluşunda 5846 Sayılı FSEK uyarınca faaliyet gösteren müvekkilleri meslek birliklerinin hak sahibi olduğu eser, icra ve fonogramların müvekkillerinin izni olmaksızın ve bedeli ödenmeksizin umuma iletildiğini, müvekkillerinin FSEK'ten doğan haklarına tecavüz oluşturulduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; tecavüzün tespitini, men'ini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların iş bu davayı açma yetkilerinin bulunmadığını, tecavüzün ref'i davasını düzenleyen FSEK 66. maddesi uyarınca bu hususun “mali hakları tecavüze uğrayan kimse” olarak nitelendirildiğini, bu durumda eser sahibi tarafından mal/hak üzerinde tasarrufta bulunulmuş olması halinde devralanın dava yetkisine haiz olabilmesinin devir sözleşmelerinin şekil, süre ve içerik itibariyle talebe uygun olmasını gerektirdiğini, dosyaya ibraz edilen yetki belgelerinden bir kısmının süresinin dolduğunu ve geçerli olmadığını, bir kısım yetki belgelerinde de yalnızca, çoğaltma ve yayma hakkının verilmiş olduğunu,

buna karşılık dava konusu umuma iletim hakkının ilgili fonoğram yapımcısından davacı ... birliğine devredilmediğini, izinsiz yayın yapıldığı iddia edilen tarihlerde izinsiz yayın yapılmış olsa dahi iddia edilen bu izinsiz yayınların tüm sene boyunca yapıldığı karinesinden hareketle tazminata hükmedilmesinin talebinin kabul edilemeyeceğini, zira davacı ...’nin repertuarındaki tüm eserlerin tecavüze uğradığı iddiası bir tespite dayanmadığından hukuka uygun olmadığını, davacının dava dilekçesinde yer verdiği yıllık kullanım bedellerine de itiraz ederek bu bedellerin bilirkişi marifetiyle yeniden hesaplanması gerektiğini,

davacı tarafça talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ve ayrıca iş bu davanın ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; Davalıya ait ... logolu televizyon kuruluşunda ve ... adlı radyo kuruluşunda 5846 Sayılı FSEK uyarınca faaliyet gösteren davacı ... birliklerinin hak sahibi olduğu eser, icra ve fonogramların davacı ... birliklerinin izni olmaksızın ve bedeli ödenmeksizin umuma iletildiği, davacı ... birliklerinin FSEK'ten doğan haklarına tecavüz oluşturulduğu iddiasıyla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; tecavüzün tespiti, men'i istemine ilişkindir.

Davanın açılmasını müteakip davacıların dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişiler ..., ... ve ... 06/10/2020 tarihli raporunda; davanın FSEK Md. 69’a dayalı tecavüzün men’i davası olduğunu, davacıların tazminat talebi olmadığı için tarife bedelleri ile tazminat miktarı hususunda değerlendirme veya hesaplama yapılmasına gerek olmadığını, davalıya ait yayın kuruluşlarında kullanılan müzik eserlerinde;

eser sahiplerinin eser üzerinde, icracı sanatçılar icraları üzerinde, yapımcılar ise fonogram üzerinde hak sahibi olduklarını, bu sebeple, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, fonogram yapımcıları ile eser sahipleri/icracılar arasındaki sözleşme veya muvafakatnamelerin ayrıca dava dosyasına sunulmasının gerekli olmadığını, bu hususta üyelerin meslek birliklerine vermiş olduğu yetki belgeleri, kayıt tescil belgeleri ve repertuar listesine alınıp alınmadığına bakmanın yeterli olacağını, Radyo-TV yayını ile umuma iletimde, eser sahiplerinin FSEK md. 25, icracıların ve yapımcıların FSEK md. 80 kapsamında bağlantılı hak sahibi olduklarını,

Meslek birliği repertuarında yer alan müzik eserlerini yayınlamak isteyen radyo-tv kuruluşlarının; hak sahiplerinin üyesi olduğu ve yetki belgelerinde belirterek devrettiği temsil (umuma iletim) haklarını takip ve tahsiline yetkili kıldıkları meslek birlikleri ile FSEK md. 43 uyarınca yazılı lisans sözleşmesi yapması gerektiği, bu nedenle Davalı yayın kuruluşunun da ancak meslek birliklerinden izin alarak repertuarı kullanabileceğini, RTÜK tarafından gönderilen CD'lerin incelenmesi neticesinde;

yayınlanan tüm eserlerin (... ve ...) meslek birliği repertuarında yer aldıkları, icracılarının ..., yapımcılarının ise ... üyesi olduklarını, eser sahibi, icracı ve yapımcı üyeleri tarafından meslek birliklerine verilen yetki belgelerinin geçerlilik süresini koruduğu ve dolayısıyla meslek birliklerinin, üyelerinin radyo-tv yayını ile umuma iletimden doğan haklarını takip ve tahsile yetkili olduklarını, Meslek birliği repertuarında yer alan eserlerin, Davalıya ait ... ve ... adlı yayın kuruluşlarında kullanımlarına devam edildiğini bildirmişlerdir.

Davalı her ne kadar rapora itiraz ederek meslek birliklerinin "tarifelerinin tespiti" için dosyanın yeniden bilirkişiye gönderilmesini talep etmişse de, huzurdaki dava tarife bedelinin tespiti davası olmayıp, FSEK 69'uncu maddesi çerçevesinde müdahalenin men'i kapsamında açıldığından yeniden inceleme yapılması talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı ayrıca tarife bedelinin tespiti için ... 1. Fikri ve Sınai Haklasr Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve birleştirilmesini talep etmişse de; Mahkememizin 2018/294 Esas sayılı dava dosyası ile ... 2 nolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas nolu dava dosyaları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması, biri hakkında verilecek hükmün diğer dava dosyasınıda etkileyecek olması nedeniyle HMK 166/1 Madde gereğince dava dosyasının birleştirilmesine karar verildiği anlaşıldığından birleştirme isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

5846 Sayılı Yasa'nın 41.maddesinde de meslek birlikleriyle yapılacak sözleşmelerle bu hakların kullanılacağı 43.maddeye göre ise yayın kuruluşlarının eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleriyle 52.maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak,

söz konusu yayın veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmaları öngörülmüş ve yine aynı maddede meslek birliğinin tespit ettiği tarifeler üzerinde uzlaşma sağlanamaması halinde 41.maddenin 4 ila 13. maddelerinin uygulanacağı öngörülmüş olup 41 ve devamındaki maddelerde ise tarafların anlaşamaması halinde lisans bedelinin maddelerde açıklanan prosedüre uyularak anlaşmayla belirleneceği öngörülmüştür.

Dolayısıyla uzlaşmanın sağlanamaması halinde davalının izinsiz yayın yapabileceği yönünde mevzuat ta bir hüküm bulunmamaktadır.

Toplanan deliller, RTÜK tarafından gönderilen CD'ler, meslek birliklerince sunulan yetki belgeleri, bilirkişi raporu ile birlikte incelendiğinde; meslek birliğinin repertuarında bulunan eserlerin davalı yayıncının kullanımında olduğunun top 20 playlist listeleri ile de tespit edildiğini (raporun 12,13,14. sayfaları) dolayısıyla davalının izin almaksızın gerçekleştirdiği eylemin FSEK 69.Madde kapsamında meslek birliklerine huzurdaki davayı açma yetkisi verdiği,

sunulan deliller kapsamına göre, meslek birliği repertuarında yer alan müzik eserlerini yayınlamak isteyen davalıların davacılardan yani hak sahiplerinin üyesi olduğu ve yetki belgelerinde belirterek devrettiği temsil haklarını takip ve tahsiline yetkili kıldıkları meslek birlikleri ile FSEK md. 43 uyarınca yazılı lisans sözleşmesi yaptığına ilişkin delil sunmadığı, davalı yayın kuruluşunun ancak meslek birliklerinden izin alarak meslek birliklerinin repertuarını kullanabileceği, davalıların tarifenin fahiş olduğu iddiasıyla izinsiz yayın yapmasının mümkün bulunmadığı anlaşıldığından.

Davalıların davacılara ait eserleri izinsiz olarak umuma iletmek suretiyle yayınladıklarından, davacıların mali haklarına tecavüzün tespitine ve FSEK 69. Maddeye göre davalıların eylemlerinin men’ine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır