KÜNYE
T.C. İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 25 Eylül 2024
- Esas no
- 2020/396 Esas
- Karar no
- 2024/232
- Dava
- Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli
- Dava tarihi
- 11/12/2020
Karar Metni
6.194 kelime·31 dk okuma·6 bölüm
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili dilekçesi ile müvekkili şirketin ... A.Ş (... Türkiye) Türkiye'nin atıştırmalık yiyecek sektöründeki en büyük üreticisi olduğunu, ... internet sitesiyle ülkemizdeki faaliyetlerini gösterdiğini, alan adının ...
A.Ş adına kayıtlı olduğunu, davacı markaları arasında ..., ..., ... ve ... gibi sektörün en bilinen ve tüketilen tescilli markaları bulunduğunu, davacı şirkete ait “...” markasının 2003 yılından beri TPE nezdinde seri marka olarak tescil edildiğini, uzun yıllardan beri aralıksız bir biçimde kullanılarak tanınmış hale getirildiğini, Davacı şirketin markalarından olan ... şekil markalarında ilk harf olarak yer alan “...” harfinin uzatılarak kullanılması,
markanın ... ve ... renklerden oluşması ile stilize edilmiş yazı biçiminin davacı tarafından tasarlandığını, söz konusu özgün tasarımın telif hakkı içerdiğini, .. markalı ürünlerin tanıtımının yapıldığı davacıya ait “...” isimli ... sosyal medya hesabının incelenmesinde ülkemizde tanınmış sanatçılarla reklam çalışmalarının yapıldığı,
çeşitli etkinliklerde marka ile sponsorlukların yapıldığını, bilinen marketler zincirinde, bakkallarda ve internet vasıtası ile satışa sunulduğunu, Davacı şirketin ... markaları ile ... markalarının ticari hayattaki takdim biçiminin kopyalanması suretiyle oluşturulan davalı firma tarafından satışa sunulmakta olan ... ibareli şekerlerin ... isimli internet sitesinde, davacıya ait marka ile telif hakkını ihlal eden ve haksız rekabet yaratan kullanımları nedeni ile ...
44.Noterliği tarafından ... tarihinde ... yevmiye numaralı tutanak ile tespit edildiğini, Davacı şirket tarafından, davalı firmanın bahsi geçen fili kullanımlarının yanı sıra, yine davacıya ait önceki tarihli marka ile telif hakkına konu kullanımların kopyalanması suretiyle oluşturulan davalılara ait endüstriyel tasarım tescillerinden haberdar olduklarını, yapılan tespitler neticesinde davalılara ihtarname gönderilerek,
davalıların davacıya ait marka ile telif hakkını tecavüz teşkil eden ve haksız rekabet yaratan kullanımları ... isimli internet sitesi başta olmak üzere tüm internet sitelerinden, sosyal medya hesaplarından, iş evraklarından, işaretlerinden, ambalajlarından, paketlemelerinden, iş kartlarından ve tüm diğer reklam materyallerinden kaldırılmasını, Davalılar adına tescilli ve davacıya ait öncelikli tarihli fikri mülkiyet haklarını ihlal teşkil eden tasarım tescillerinin geri çekilmesini,
Davacıya ait marka ile telif hakkını ihlal teşkil eden kullanımlara son verilerek bundan sonra ihlale dayalı fiillerde bulunulmayacağına ilişkin taahhütte bulunulmasının talep edildiğini, Davacı şirket vekilleri sıfatıyla göndermiş olduğu ihtarnameye davalılar vekili tarafından Noter vasıtasıyla olumsuz cevap verildiğini, alınan olumsuz cevap itibariyle davalı firmanın davacı şirkete ait ....
Sınıfta tescilli “...” markası ile çok tanınmış “...” markalı şeker/sakı ürünlerinin ticari hayattaki takdim biçiminin kopyalanması suretiyle oluşturulmuş “...” İBARELİ ÜRÜNLERİ Türkiye piyasasında tanıtılmakta, pazarlama ve satışa sunulmakta olduğunu, davalının fiili kullanımlarının davacı şirkete ait önceki tarihli marka ile telif hakkına tecavüz teşkil etmekte ve haksız rekabet yaratmakta olduğunu, Davacıya ait önceki tarihli Fikri Mülkiyet Haklarını(marka ve talif) ihlal ve haksız rekabet teşkil eden davaya konu ... internet sitelerinde ve iş yerinde kullanılmasının durdurulması için tedbir kararı verilmesine,
Davalı tarafından satışa sunulmakta olan ürünlerin, davacıya ait önceki tarihli Fikri ve Mülkiyet Haklarını (marka ve telif) ihlal teşkil edip etmediği ve haksız rekabet yaratıp yaratmadığının tespiti amacıyla; dosyaya atanacak marka vekili bilirkişi marifetiyle, dava dilekçesi ekinde sunulan davacı ve davalı taraflara ait ürünler üzerinde karşılaştırmalı olarak inceleme yaptırılmasına, Davacı şirketin önceki tarihli Fikri Mülkiyet Haklarına (marka ve telif) tecavüz ve haksız rekabet oluşturan, davalılara ait ürünlere, ambalajlarına ve bu ürünün üretilmesinde kullanılan ürün ve kalıplara tedbiren el konulmasına, Davalı şirket adına;
..., ... ve ... sayı ile tescilli Endüstriyel Tasarımların 3. Kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı ... adına ..., ... ... ve ... sayı ile tescilli Endüstriyel Tasarımların 3. Kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Davalı şirket adına ... ... ve ... sayı ile tescilli Endüstriyel Tasarımlar ile davalı ... adına ..., ... ... ve ... sayı ile tescilli Davalıların, davacı şirketin önceki tarihli Fikri Mülkiyet Haklarından (marka ve telif) doğan haklarını ihlal ve bu haklara karşı tecavüz ve haksız rekabet oluşturan fiillerinin tespiti, durdurulması ve önlenmesine,
davacı şirketin önceki tarihli Fikri Mülkiyet Haklarından (marka ve telif) doğan haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına; davalılara ait davacı şirketin marka telif haklarına konu ürünlerin birebir aynısının ve benzerinin bulunduğu iş evrakı, katalog, ürün ile bu tasarım tescillerine konu ürünlere ve bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan makine ve kalıplara el koyularak muhafaza altına alınmasına ve imhasına, şeklinde beyan ettikleri görüldü.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın 1970 yılında kurulduğunu müvekkil firma 1995 yılında 10044 m2 açık alan ve 4.000 m2 kapalı alanda tesisi geçen anda tesisleşerek, kalitesinden ödün vermeden üretimine devam ettiğini, müvekkil firma, sert lolipop şekerden çikolataya kadar ürün çeşitliliği ile profesyonel hizmet vermektir.
Müvekkil firma yukarıda belirttiğimiz şekilde ticari faaliyetleri kapsamında aşağıda detaylarına yer vermiş olduğumuz marka ve tasarımlarını kullanmaktadır. Müvekkil firma ... kod numaralı "...” ibareli ... sınıfta tescilli markanın sahibidir. Müvekkil firma bu markanın yanında aşağıda yer alan tasarımların da Mahkemenizin de malumu olduğu üzere sıcak renkler insanların iştahını açan renklerdir.
Bu farazi bir kabul değil uzun seneler önce ortaya konulmuş bilimsel bir gerçektir. Bu veri onlarca yıldır gıda sektöründe faaliyet gösteren firma markalar tarafından bilinmekte ve ambalajlama da dahil pazarlama ve satış planlamalarında etkin olarak kullanılmaktadır. Gıda sektöründe çalışan firmaların tamamına yakınının bu sebeple ambalajlarında, reklam projelerinde, iç mekan tasarımlarında sarı ve kırmızı rengi kullandığı malumdur.
Dava dilekçesinde ... arama motoru sonuçlarına yer veren davacı yanın sarı ve kırmızı rengin ilgili sektörde kullanımına ilişkin olan aşağıdaki örneklerden de haberdar olmaması mümkün değildir. Mahkeme, ... arama motoru üzerinden "..." şeklinde yapılacak araştırma elde edilen sonuçlar ve aynı sektörde faaliyet gösteren dava dışı kişilerin ambalaj kullanım örneklerinin bulunacağı açıktır.
Sıcak renkler olarak tabir edilen sarı ve kırmızı renklerin insan bilinçaltındaki iştah açıcı ve ilgi çekici etkisi onlarca yıldır gıda sektöründe çalışan tüm tarafların malumu olmasına rağmen davacı yan sarı ve kırmızı rengin Müvekkil tarafından kullanılıyor olması nedeniyle benzerlik devşirilmektedir.
Yalnızca aynı sektörde faaliyet gösteren dava dışı firmaların ambalaj ve kullanımlar dikkate alındığında dahi davacı yanın beyanlarının açıkça dayanaksız ve kötü niyetli olduğu aşikardır.
Mahkeme, davacı yanın ambalaj üzerinde yer alan renk kullanımlar hususundaki kötü niyetli beyanları bununla da kalmamış dava dilekçesinin bir bölümünde davacı yan kendisine ait elma aromalı ürünlerin yeşil, çilek aromalıların kırmızı, limon aromalı ürünlerin ise sanı renkli ambalaj ile pazarlandığını, Müvekkil ürünlerinin de aromasına göre bu şekilde renklendirildiğini belirmiştir.
Mahkeme bu iddiaya itibar edilmesi halinde davacı gıda sektöründe elma aromalı ürün için yeşil, çilek için kırmızı, limon için ise sarı rengi ilk kullanan taraf olduğunu kabul etmek gerekir Malumunuz olduğu üzere bu mümkün değildir. Mahkemenizin de malumu olduğu gıda sektöründe faaliyet gösteren ve meyve aromalı ürünler pazarlayan firmaların tamamına yakını ilgili meyveler bu renkleri ambalajlarında kullanmaktadır.
Yalnızca örnek olması adına: Mahkeme, emsaller ile sabit olduğu üzere davacı yanın huzurdaki dosya kapsamında müvekkil firma ambalaj ve ürünlerinin ihtiva ettiği renkler bakımından iddialar mesnetsiz ve kötü niyetlidir. Mahkeme, yine davacı tarafından Müvekkil ürünleri üzerinde yer alan "..." ibarelerinin de tecavüz ve haksız rekabet iddialarını ispat eder nitelikte olduğu beyan ve iddia edilmiştir.
Mahkeme, davacı yanın ürün boyutuna atıf yapan ibareler bakımından hak sahibi önündeki bu beyanın anlaşılması ve kabulü mümkün değildir. İşbu ibareler tarafların istediği sektörde dava dişi tüm firmalar tarafından kullanılan ve ürünün boyutuna atıf yapan ibarelerdir. Aslen davacı yan bu durumdan haberdar olmasına rağmen bu kavramlar üzerinden dahi kötü niyetli olarak müvekkillere isnatlar yöneltmektedir.
Mahkeme taraflar ile ayni sektörde faaliyet gösteren dava dişi firma ve kişilerin aynı ibareler bakımından kullanımlarına ilişkin örnekler aşağıda bilginize sunulmaktadır. Mahkeme, görüleceği üzere davacı yanın iddialarının aksine ilgili ibare aynı sektörde dava dişi firmaların tamamı tarafından kullanılmaktadır.
Ürünün boyutu ile ilgili bilgi verir nitelikte olan ibare bakımından davacı yanın hak iddia etmesi ve mesnetsiz iddialarını bu ibareye dayandırması açıkça kötü niyetlidir. şeklinde beyanda bulunmuştur.
Bilirkişiler; ... ve ...19.02.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacıya ait olduğu belirtilen bahsi geçen “...” internet web sitesinin kullanımda ve aktif olduğu, alan adının ... (sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 25.07.2000 tarihinin kayıt olunduğu ve alan adı sahibinin "...
Şirketi" davacı adına kayıtlı olduğu Davacı tarafından belirtilen bahsi geçen “..."alan adının güncel olarak aktif olduğu, alan adının ...(sahip) bilgileri kontrol edildiğinde bu alan adının 31.01.2018 tarihinin kayıt olunduğu ve alan adı sahibinin “... Ltd.
Şti” davalı adına kayıtlı olduğu, Bahsi geçen “... internet web sitesinin, ... sitesine ait sayfa linkinin ve ... linklerinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, ilgili internet siteleri ve belirtilen sitelere bağlı linkler incelendiğinde tespite konu “...” ibareli ürünlerin tanıtımlarının yapıldığı, Davalı yana ait olmakla internet üzerinden tespit edilmiş olan, dosya arasına sunulmuş olan ürünlerin kullanımlarının davacı yana ait tescilli markalardan kaynaklanan hakları ihlal eder mahiyette olduğu,
ilgili kullanımların davacı yanın ticari takdim şekilleri ile benzer mahiyette olması nedeni ile davacı yan ile haksız rekabet teşkil ettiği, tespit, sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler; ..., ... ve ... 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.
Davalı tarafın, kendine ait ..., ..., ... no'lu ambalaj deseni tescillerinden farklı füli kullanımlarda bulunduğu, davalının fiili kullanımlarının, davacının ..., ..., ..., ..., ... tescil no'lu şekil markalarının koruma kapsamında kaldığı ve bu markalarla iltibasa neden olacak kullanımlar olduğu, Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... ve ... no'lu tasarımların 27.04.2017 ve 30.05.2017 tescil tarihleri itibarıyla yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no'lu tasarımların 09.03.2018 tescil tarihleri itibarıyla yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı,
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no'lu tasarımların 21.08.2017 tescil tarihleri itibarıyla yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı, Davacıya ait ... ibareli ambalaj tasarımlarının FSEK m.4/6 kapsamında grafik eserler kapsamında mahiyetini haiz oldukları, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişiler; ..., ... ve ... 30.05.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök Rapora itirazlar doğrultusunda yapılan ek inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, kök raporda vardığımız kanaatimizi değiştirecek bir husus görülmediğinden, kanaatimizde bir değişiklik bulunmadığı, hukuki yorum ve takdiri Mahkemeye bırakılarak görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler; ..., ... ve ... 22.05.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı tarafın, kendine ait ..., ..., ... no'lu ambalaj deseni tes farklı fiili kullanımlarda bulunduğu, Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ...ve ... no'lu tasarımların sırasıyla 26.11.2019 ve 11.12.2019 tescil tarihleri itibarıyla veni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... no'lu tasarımın, 03.12.2019 tescil tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olduğu görüş ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmalık; Davacı şirketin marka ve telif haklarına yönelik ihlal ve haksız rekabetin tespiti , önlenmesi, ihtiyati tedbir kararı verilmesi, davalılardan ... adına kayıtlı olan ..., ..., ..., ... tescil nolu ETB ile davalı şirket adına kayıtlı ..., ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne , sicilden terkinine, ihtiyati tedbire karar verilmesine, yine dilekçede bildirilen internet sitelerine yönelik tedbir kararı verilmesi kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
TASARIM HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İSTEMLİ DAVA YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
Davacı yan ikame etmiş olduğu dava ile; davalılardan ... adına kayıtlı olan ..., ..., ..., ... tescil nolu ETB ile davalı şirket adına kayıtlı ..., ... ve ... tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne ilişkin talepte bulunmuştur. Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporlarının bir biri ile uyumlu ve tamamlayıcı mahiyette olduğu, en son alınan ek rapor ile daha önce incelenmeyen tasarımların hükümsüzlüğü istemleri yönünden de inceleme yapıldığı, alınan raporlar ile dosya kapsamındaki tüm iddia, savunma ve delillerin tek tek ayrıntısı ile incelendiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... ve ... no’lu tasarımlar incelendiğinde dosya kapsamına alınan usul ve yasaya uygunluk tespit edilen bilirkişi raporları ile tespit edildiği üzere; bu tasarımların birbiriyle aynı olduğu, sadece renk farklılığı bulunduğu görülmektedir.(29/03/2022 tarihli bilirkişi raporunun 30. Sayfasında görseller yer almaktadır.) ... no’lu tasarım, ... no’lu tasarımın siyah-beyaz halidir.
Fiili uygulamalarına bakıldığında, ...no’lu tescildeki renk kombinasyonlarıyla aynı veya benzer uygulamalar olduğu görülmekte olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... no’lu ambalaj deseni tasarımlarının tescil tarihlerinin sırasıyla 27.04.2017 ve 30.05.2017 olduğu, fiili uygulamada tescil numarası ... olan tasarım kullanıldığı için karşılaştırmanın bu tescil üzerinden yapılmasının uygun olduğu, Davacı tarafından hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen delil, ...no’lu ... şekil markası tescili olup tescil tarihinin 14.08.2009 olduğu görülmektedir.
Saplı şekerin ambalajı üzerindeki alanların bilirkişi incelemesinde olduğu gibi A ve B olarak ikiye ayırmak suretiyle yapılan incelemede A marka şeklini, B ise marka şeklinin haricinde şekeri saran diğer alanları gösterdiği, saplı şeker üzerini saran ambalaj desenin diğer saplı şekerlerden ayırt ediciliğini sağlayan öncelikli unsur, saplı şekerin üst noktasına (A) denk gelen markanın şekli olduğu, bunun sebebi B alanı renklerinin ürünün içeriği ile farklı renkler alması, kullanıcının markaları birbiriyle karıştırılma ihtimali üzerindeki etkisinin, A alanına göre daha az olması olduğu,
dava konusu birbiri ile yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların her ikisi de “...” ürünlerinde kullanıldığı her ikisinin de gıda ambalajları olduğu her iki tasarımda da markaların şeker üzerindeki konumları aynı yerde olduğu, her iki tasarımda da marka isimlerinin pembe ve kırmızı leke üzerindeki konumları aynı yer olduğu farklı marka isimlerine sahip olmalarına rağmen her iki tasarımda da marka isminin font yapıları, büyük harfle başlayıp küçük harfle devam etmesi, dış konturlarının siyah renk, harflerin beyaz renk oluşu, baş harflerin alt uçlarının kıvrımlı bir şekilde uzatılıyor olması,
bu kıvrımın, marka isminin altını çizer gibi marka isminin bitimine kadar devam ediyor oluşu benzer olduğu, davalı tarafın tasarımından farklı olarak, davacı tarafa ait tasarımda marka isminin baş harfinden kıvrımlı bir biçimde uzayan parçada bilirkişi raporunda A5 olarak gösterilen bölümde görülen “...” ibaresi yazmakta olduğu, davalı tarafa ait tasarımda pembe daire formunda bir alanın üzerine marka ismi yerleştirildiği,
davacı tarafa ait tasarımda, dış konturu siyah kalın çizgiyle çevrelenmiş,... formunda bir alana marka ismi yerleştirildiğini, burada daire ve elips form yapıları farklı olmasına rağmen saplı şeker üzeri saran ambalaj üzerinde bu ayrımın anlaşılamayacağı, benzer olarak algılanacağı, davalıya ait tasarımda marka isminin alt-sağ yanına doğru “...” ibaresi, beyaz renk, dış konturu siyah olarak yerleştirildiği, davacı tarafa ait tasarımda marka isminin üst-sol kısmına “...” ibaresi, siyah zemin üzerinde kalın beyaz harflerle yerleştirildiği her iki tasarımda da “...” ibaresi benzer fontta ve büyük harfle yazıldığı,
davalı tarafa ait tasarımda merkezde bulunan pembe dairenin etrafının, bir miktar sarı alan bırakılarak kalın siyah konturla çevrelendiği görüldüğü, siyah kontur ve
pembe alan arasında kalan sarı kısımda üstte “...” ibaresi yer aldığı davacı tarafa ait tasarımda ortada kırmızı alanı çevreleyen siyah konturla onları çevrelen kırmızı kalın kontur arasında beyaz bir alan bulunduğu ve bu alanda herhangi bir ibare yer almadığı,
saplı şeker ambalajını oluşturan diğer alan B alanı olarak tanımlandığı bu alan genellikle şekerin ne içerdiğine (limonlu ise sarı renk gibi) bağlı olarak farklı renklerde ve desenlerde olabildiği davalı tarafa ait tasarımda bu alan daire formunda, sarı zemin üzerinde, siyah kalın diagonal çizgilerin belli aralıklarla kesişmesinden oluştuğu, Saat 3,6,9,12 yönlerinde siyah konturlu, beyaz renkli “...” ve “...” ifadesi yer aldığı, yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... ve ... no’lu tasarımların birbirinin farklı renk versiyonu olduğu, tescil tarihlerinin sırasıyla 27.04.2017 ve 30.05.2017 olduğu,
hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacı tarafa ait ...no’lu... şekil markasının tescil tarihinin 14.08.2009 olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ve hükümsüzlüğe delil olarak gösterilen ürünlerin ambalaj grafik kompozisyonları birbiriyle kıyaslandığında, ürünün genel görünümünün bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzerlik bulunduğu, dava konusu ürünün yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, dosya kapsamına alınan 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporunun ...
Sayfasında görselleri ile ... Sayfasında ise detayları girilmek suretiyle son derece ayrıntılı olacak şekilde usul ve yasaya uygun tespitler yapılmış, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ve yakıda açıklanan sebepler nazara alınarak davalı ... adına kayıtlı... ve...tasarımlar yönünden davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no’lu tasarımlar incelendiğinde bu tasarımların birbiriyle aynı olduğu, sadece renk farklılığı bulunduğu görülmektedir.... no’lu tasarım,... no’lu tasarımın açık kahverengi kullanılmış halidir. Hükümsüzlüğü talep edilen... no’lu ambalaj deseni tasarımlarının tescil tarihlerinin 09.03.2018 olduğu görülmektedir.
Tescilli tasarımlar birbirinin renk versiyonu olduğu için tescil numarası... olan tescil üzerinden karşılaştırma yapılması gerekmektedir. Davalı tarafa ait tescilde yer alan görseller ile bunların fiili kullanımları benzerdir.
Davacı tarafından hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen delil, ...no’lu ... şekil markası tescilidir ve tescil tarihinin 22.05.2008 olduğu görülmektedir Davacı tarafa ait tescilde yer alan şekil markası ile bunların fiili kullanımları benzerdir.
Dosya kapsamına alınan 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ile de raporun 32. Sayfasında görselleri yer aldığı üzere. Saplı şekerin ambalajı üzerindeki alanlarını A, B, C olarak üçe ayrıldığında. Burada A marka şeklini, B saplı şekerin içeriği hakkındaki yazılı bilgiyi, C ise marka şeklinin haricinde şekerin içeriği hakkında bilgi veren görsel bilgiyi içeren ve şekeri saran diğer alanları göstermektedir.
Saplı şekerin üzerini saran ambalaj deseninin diğer saplı şekerlerden ayırt ediciliğini sağlayan öncelikli unsur, saplı şekerin üst noktasına (A) denk gelen marka şeklidir. C alanı renklerinin ürünün içeriği ile farklı renkler alabildiği görülmektedir, örneğin karamelli ise kahverengii limonlu ise sarı renk olduğu gibi. C alanının kullanıcının markaları birbiriyle karıştırma ihtimali üzerindeki etkisi, A ve B alanına göre daha azdır.
Dava konusu birbiri ile yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların her ikisi de “...” ürünlerinde kullanılmaktadır. Her ikisi de gıda ambalajlarıdır. Her iki tasarımda da markaların şeker üzerindeki konumları aynı yerdedir. Her iki tasarımda da marka isimlerinin kırmızı ve kahverengi leke üzerindeki konumları aynı yerdedir. Farklı marka isimlerine sahip olmalarına rağmen her iki tasarımda da marka isminin font yapıları, büyük harfle başlayıp küçük harfle devam etmesi, dış konturlarının siyah renk, harflerin beyaz renk oluşu, baş harflerin alt uçlarının kıvrımlı bir şekilde uzatılıyor olması, bu kıvrımın, marka isminin altını çizer gibi marka isminin bitimine kadar devam ediyor oluşu benzerdir. Davalı tarafın
tasarımından farklı olarak, davacı tarafa ait tasarımda marka isminin baş harfinden kıvrımlı bir biçimde uzayan parçada “...” ibaresi yazmaktadır. Davalı tarafa ait tasarımda farklı olarak baş harften başlayıp kıvrımlı bir biçimde uzayan parçanın hemen altında “...” ibaresinin yer aldığı görülmektedir. Davalı tarafa ait tasarımda dış konturu siyah ince çizgiyle belirlenmiş, koyu kahverengi daire formunda bir alanın üzerine marka ismi yerleştirilmiştir.
Davacı tarafa ait tasarımda, dış konturu siyah kalın çizgiyle çevrelenmiş, kırmızı elips formunda bir alana marka ismi yerleştirilmiştir. Burada daire ve elips form yapıları farklı olmasına rağmen saplı şeker üzeri saran ambalaj üzerinde bu ayrımın anlaşılamayacağı, benzer olarak algılanacağı düşünülmektedir. Davacı tarafa ait tasarımda marka isminin üst-sol kısmına “...” ibaresi, siyah zemin üzerinde kalın beyaz harflerle yerleştirilmiştir.
Davalı tarafa ait tasarımda böyle bir ibare yoktur. Davalı tarafa ait tasarımda merkezde bulunan koyu kahverengi dairenin etrafının, bir miktar çok açık kahverengi alan bırakılarak ince siyah konturla çevrelendiği görülmektedir. Siyah kontur ve koyu kahverengi alan arasında kalan çok açık kahverengi kısmın çevresinde “...” ibaresi yer almaktadır.
Davacı tarafa ait tasarımda ortada kırmızı alanı çevreleyen siyah konturla onları çevrelen kırmızı kalın kontur arasında beyaz bir alan bulunmaktadır ve bu alanda “...” ibaresi yer almaktadır. Saplı şeker ambalajını oluşturan diğer alan C alanı olarak tanımlanmıştır. Bu alan genellikle şekerin ne içerdiğine (limonlu ise sarı renk gibi) bağlı olarak farklı renklerde ve desenlerde olabilmektedir.
Davalı tarafa ait tasarımda bu alan daire formunda, açık kahverengi zemin üzerinde, koyu kahverengi iki kalın halkanın belli aralıkla yerleşmesinden oluşmaktadır. Bu halkalardan en içtekinin üzerinde saat 2,6,11 yönlerinde içinden karamel aktığı anlaşılan 3 görsel kullanıldığı görülmektedir. Şekerin içeriğinin karamelli olduğu hakkında bilgi vermektedir.
Davacı tarafa ait tescilin saplı şeker üzerindeki fiili uygulamalarında bu alanın saplı şekerin içeriğine göre farklı renklerde olduğu, tablodaki fiili kullanımda limon
aromalı olduğu için sarı renkte olduğu görülmektedir.
Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no’lu tasarımların birbirinin farklı renk versiyonu olduğu, tescil tarihlerinin 09.03.2018 olduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacı tarafa ait ... no’lu klasik ... şekil markasının tescil tarihinin 22.05.2008 olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ve hükümsüzlüğe delil olarak gösterilen ürünlerin ambalaj grafik kompozisyonları birbiriyle kıyaslandığında, ürünün genel görünümünün bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzerlik bulunduğu,
dava konusu ürünün yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, dosya kapsamına alınan 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporunun 32. Sayfasında görselleri ile 33. Sayfasında ise detayları girilmek suretiyle son derece ayrıntılı olacak şekilde usul ve yasaya uygun tespitler yapılmış, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ve yakıda açıklanan sebepler nazara alınarak davalı ... adına kayıtlı ...tasarımlar yönünden davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ...no’lu tasarımlar incelendiğindeDavacı tarafın, ... no’lu şekil markası tescili bulunduğu, tescil tarihlerinin sırasıyla 07.08.2008 olduğu, davalı tarafın ... no’lu ambalaj deseni tescillerinin bulunduğu, tescil tarihinin 21.08.2017 olduğu görülmektedir.
Dosya kapsamına alınan 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ile de raporun ... Sayfasında görselleri yer aldığı üzere; Şeker ambalajı üzerindeki alanları A, B, C olarak üçe ayrılıp incelendiğinde; Burada A marka şeklini, B şekerin içeriği
hakkındaki yazılı bilgiyi (portakal aromalı gibi), C ise marka şeklinin haricinde şekerin içeriği hakkında görsel bilgiyi içeren ve şeker kutusunu saran diğer alanları göstermektedir.
Ambalaj deseninin ayırt ediciliğini sağlayan öncelikli unsur, ambalajda yer alan marka şeklidir . C alanında renkler ve desenler ürünün içeriğine göre farklılaşabildiği görülmektedir, örneğin portakal aromalı ise turuncu renkte, portakal görselleri kullanılarak olması gibi. C alanının kullanıcının markaları birbiriyle karıştırma ihtimali üzerindeki etkisi, A ve B alanlarına göre daha azdır.
Dava konusu birbiri ile yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların her ikisi de gıda ambalajlarıdır. Davalı tarafa ait tescillerde, birbirinin aynısı altı adet kutu tasarımı bulunmaktadır, kutuların üzerinde içeriğini ifade edecek şekilde (çilek, portakal vb.) aynı grafik kompozisyona sahip farklı desen kullanımları ve desenin üzerinde de marka şekli bulunduğu görülmektedir. Davalı tarafa ait tasarımlar birbirlerinin versiyonu olduğu için karşılaştırma yapılmak üzere ... no’lu tasarım seçilmiştir.
Davalı tarafa ait kutu, üstü ve altı kesik küre formundadır, üstünde yeşil renk, üç kademeden oluşan kubbe formunda bir kapak kullanılmıştır. Davalı tarafın kutu formuna ve şeker ambalajı desenlerine benzeyen davacı tarafa ait bir ürüne rastlanmamıştır. Davalı tarafın kutu tasarımı tescilinde şekil markasını kullanması, şekil markalarını kıyaslamayı gerektirmektedir.
Farklı marka isimlerine sahip olmalarına rağmen her iki tasarımda da marka isminin font yapıları, büyük harfle başlayıp küçük harfle devam etmesi, dış konturlarının siyah renk, harflerin beyaz renk oluşu, baş harflerin alt uçlarının kıvrımlı bir şekilde uzatılıyor olması, bu kıvrımın, marka isminin altını çizer gibi marka isminin bitimine kadar devam ediyor oluşu benzerdir. Her iki tasarımda da marka isimlerinin kırmızı leke üzerindeki konumları aynıdır.
Davalı tarafın tasarımından farklı olarak, davacı tarafa ait tasarımda marka isminin baş harfinden kıvrımlı bir biçimde uzayan parçada “...” ibaresi
yazmaktadır. Davacı tarafa ait tasarımda, dış konturu siyah kalın çizgiyle çevrelenmiş, kırmızı elips formunda bir alanın üzerine marka ismi elipsin küçük ekseni boyunca yerleştirilmiştir. Benzer şekilde davalı tarafa ait tasarımda, dış konturu siyah kalın çizgiyle çevrelenmiş, kırmızı elips formunda bir alanın üzerine marka ismi elips formunun büyük ekseni boyunca yerleştirilmiştir. Her iki tasarımda da kırmızı alanın sağ üstünde beyaz renkte parlama efekti verilmiştir.
Davacı tarafa ait ambalajın marka şeklinin üstünde ve altında siyah renk, büyük harflerle “...” ibareler yer almaktadır. Şeker ambalajlarını oluşturan diğer alan C alanı olarak tanımlanmıştır. Bu alan genellikle şekerin ne içerdiğine (limonlu ise sarı renk, portakallı ise turuncu renk gibi) bağlı olarak farklı renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Davalı tarafa ait tasarımda şekerin içeriği portakal aromalı olduğu için turuncu renktedir ve portakal görselleri kullanılmıştır.
Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no’lu tasarımların birbirinin farklı desenlerde versiyonları olduğu, tescil tarihlerinin 21.08.2017 olduğu, hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen davacı tarafa ait ... no’lu ... şekil markasının tescil tarihinin 07.08.2008 olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ambalaj kutularında yer alan marka kullanımıyla ve hükümsüzlüğe delil olarak gösterilen şekil markasının grafik kompozisyonları birbiriyle kıyaslandığında, genel görünümünün bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzerlik bulunduğu,
dava konusu ürünün yeni ve ayırt edici olma özelliklerine sahip olmadığı mahkememizce değerlendirilmiş, dosya kapsamına alınan 29.03.2022 tarihli bilirkişi raporunun ...
Sayfasında görselleri ile 35. Sayfasında ise detayları girilmek suretiyle son derece ayrıntılı olacak şekilde usul ve yasaya uygun tespitler yapılmış, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ve yakıda açıklanan sebepler nazara alınarak davalı ... adına kayıtlı ...no’lu tasarımlar yönünden davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen 2019/08026 no’lu tasarımlar incelendiğinde; dosya kapsamına alınan 22/05/2024 tarihli ek raporun 15. Sayfasında görselleri yer aldığı üzere Dava konusu yukarıda bilgileri yar alan bilirkişi raporunun ... Sayfasında gösterilen Şekil 2'de birbiri ile ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımlardan soldaki ambalaj deseni tasarımı sağdaki şekil marka tasarımıdır. Soldaki tasarımda grafik kompozisyonun merkezinde yer
alan logo kullanımı ile karşılıklı kıyaslandığında, davacıya ait tasarımda kompozisyonun dış hatlarında kırmızı renk olduğu görülmektedir. Davacıya ait tasarımda dış hattın içinde beyaz alan olduğu, davalıya ait tasarımda alev görünümünde bir alan olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da iç arka planda eliptik formda kırmızı renk olduğu görülmekte dış hattında benzer kalınlıkta siyah kontur olduğu görülmektedir. Kırmızı eliptik formun sağ üst yanından beyaz renkte kullanım
olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da kelime ibaresinin benzer oranda eliptik formun dışına taştığı görülmekte, benzer yazı karakteri ile beyaz renkte, benzer majiskül ve miniskül harf sıralaması ile kullanıldığı görülmektedir. Her iki tasarımda da kelime ibaresinin etrafında benzer kalınlıkta siyah kontur olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da majiskül kullanılan ilk harfin yazının altını çizer gibi sağa doğru uzatıldığı görülmektedir. Soldaki tasarımda merkezdeki logo etrafında dairesel şekilde konumlanmış ikincil ibareler yer almakta iken, sağdaki tasarımda bu öğe kırmızı eliptik formun üzerine taşarak sol üst kısımda kullanılmıştır.
Yapılan değerlendirme sonucunda; grafik kompozisyon tasarımlarda yer alan tasarım öğelerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan renk, konum ve ebat ilişkilerinin benzer oldukları tespit edilmiş, bu doğrultuda, davalı tarafa ait ... no'lu tasarım ile hükümsüzlüğüne dayanak olarak belirtilen davacı tarafın ... no'lu marka görselinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiş, dosya kapsamına alınan 22/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun ...
Sayfasında görselleri ile ... Sayfasında ise detayları girilmek suretiyle son derece ayrıntılı olacak şekilde usul ve yasaya uygun tespitler yapılmış, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ve yakıda açıklanan sebepler nazara alınarak davalı şirket adına kayıtlı ...no’lu tasarım yönünden davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no’lu tasarımlar incelendiğinde; dosya kapsamına alınan 22/05/2024 tarihli ek raporun 16. Sayfasında görselleri yer aldığı üzere Dava konusu Şekil 3'de birbiri ile ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımlardan soldaki ambalaj deseni tasarımı sağdaki şekil marka tasarımıdır.
Soldaki tasarımda grafik kompozisyonun merkezinde yer alan logo kullanımı ile karşılıklı kıyaslandığında, her iki tasarımda da kompozisyonun dış hatlarında kırmızı renk olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da dış hattın içinde benzer kalınlıkta beyaz kontur olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da iç arka planda eliptik formda kırmızı renk olduğu görülmekte dış hattında benzer kalınlıkta siyah kontur olduğu görülmektedir.
Kırmızı eliptik formun sağ üst yanından beyaz renkte kullanım olduğu görülmektedir. Her iki tasarımda da kelime ibaresinin benzer oranda eliptik formun dışına taştığı görülmekte, benzer yazı karakteri ile beyaz renkte, benzer majiskül ve miniskül harf sıralaması ile kullanıldığı görülmektedir. Her iki tasarımda da kelime ibaresinin etrafında benzer kalınlıkta siyah kontur olduğu görülmektedir.
Her iki tasarımda da majiskül kullanılan ilk harfin yazının altını çizer gibi sağa doğru uzatıldığı görülmektedir. Soldaki tasarımda merkezdeki logo etrafında dairesel şekilde konumlanmış ikincil ibareler yer almakta iken, sağdaki tasarımda benzer bir öğe kırmızı eliptik formun üzerine taşarak sol üst kısımda kullanılmıştır.
Yapılan değerlendirme sonucunda; grafik kompozisyon tasarımlarda yer alan tasarım öğelerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan renk, konum ve ebat ilişkilerinin benzer oldukları tespit edilmiş, bu doğrultuda, davalı tarafa ait ...no'lu tasarım ile hükümsüzlüğüne dayanak olarak belirtilen davacı tarafın ... no'lu marka görselinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiş dosya kapsamına alınan 22/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun ....
Sayfasında görselleri ile .... Sayfasında ise detayları girilmek suretiyle son derece ayrıntılı olacak şekilde usul ve yasaya uygun tespitler yapılmış, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama neticesinde elde edilen veriler ve yakıda açıklanan sebepler nazara alınarak davalı şirket adına kayıtlı ...no’lu tasarım yönünden davanın kabulü ile hükümsüzlüğüne karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davalı tarafa ait hükümsüzlükleri talep edilen ... no’lu tasarımlar incelendiğinde; dosya kapsamına alınan 22/05/2024 tarihli ek raporun ... Sayfasında görselleri, ... Sayfada detayları yer aldığı üzere bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, birbirleri ile farklı oldukları tespit edilmiş, davacı yan her ne kadar rapora itiraz dilekçesi ile davalı yanın tescilinin kötüniyetli olduğundan bahsetmiş ise de, tasarımlar arasında benzerlik bulunmaması sebebi ile kötü niyetin bu hususa tesir etmeyeceği gibi kötü niyete ilişkin dosya kapsamında delil bulunmadığı anlaşıldığından davacı yanın itirazları yerinde görülmemiş, anılı sebeplerle iş bu tasarım yönünden ikame edilen hükümsüzlük davasının reddine karar verilmiştir.
Hülasa, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında; Davalı şirket adına kayıtlı ... ve... numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın bir örneğinin TPMK'ya bildirilmesine,
-Davalı şirket adına kayıtlı ...sayılı tasarıma ilişkin ikame edilen hükümsüzlük davasının reddine,
-Davalı ... adına kayıtlı ..., ... ve ..., ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın bir örneğinin TPMK'ya bildirilmesine,
-Hükümsüzlüğe konu olan tasarımların üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacıyla verilen tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına, ( her ne kadar bir tasarım yönünden ret kararı verilmiş ise de; kararın kesin olmaması ve istinaf sürecinin devam etmesi, karar kesinleşinceye kadar olan süreçte devir işlemi ile davanın konusuz kalmasının önüne geçilmesi adına tasarım ayrımı yapılmaksızın tüm tasarımlar için geçerli olacak şekilde tedbir kararının devamına karar verilmiştir.) ilişkin aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
MARKAVE TELİF HAKKINA YAPILAN TECAVÜZ İDDİASI YÖNÜNDEN Bilindiği üzere 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda öngörülen hükümleri uygulanması için öncelikle ortada “eser” niteliğini haiz bir ürün mevcut olmalıdır. Eser vasfını taşımayan herhangi bir ürün hakkında 5846 sayılı Yasada eser sahipleri lehine öngörülen korumadan yararlanılamaz.
Bu nedenle öncelikle, davacı tarafın ambalajlarına ait tasarımların “eser” niteliğini haiz olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulmalıdır.
5846 sayılı yasanın 1/B maddesinde genel olarak eser tanımaması yapılmış olup bu tanıma göre eser; “sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini” ifade eder. Bu tanım dikkate alındığında; bir fikir ve sanat mahsulünün eser olarak nitelendirilebilmesi için iki unsuru içermesi gerekmektedir. Bu unsurlardan ilki; fikri ürünün “sahibinin hususiyetini taşıması”, ikincisi
de; meydana getirilen ürünün “kanunda belirtilen eser türlerinden birine dahil olması”dır. Doktrinde bu şartlardan ilki; “esasa ilişkin şart” veya “sübjektif unsur” ikincisi ise; “şekle ilişkin şart” veya “objektif unsur” olarak nitelenmektedir.
Bir fikri ürünün eser olabilmesi için, sahibinin “hususiyet ”ini taşıması gerekir. Bu unsur, fikri ürünün FSEK kapsamında korunabilmesinin ilk şartı olup, aynı zamanda korumanın kapsamını da tayin eder.
“Herkes tarafından vücuda getirilemeyen, yani bir hususiyeti haiz bulunan eserler himayeye layıktır ve ancak bunlara eser vasfı izafe edilebilir. Eğer bir mahsul herkes tarafından vücuda getirilebilecek mahiyette ise, hususiyet de mevcut olamayacağından, bu kabil mahsulleri himaye etmekte cemiyetin hiçbir menfaati yoktur.
Davacı tarafa ait tasarımda, dış konturu siyah kalın çizgiyle çevrelenmiş, kırmızı elips formunda bir alanın üzerine marka ismi elipsin küçük ekseni boyunca yerleştirilmiştir. Kırmızı alanın sağ üstünde beyaz renkte parlama efekti verilmiştir. Ambalajın marka şeklinin üstünde ve altında siyah renk, büyük harflerle “...” ibareler yer almaktadır. Şeker ambalajlarını oluşturan diğer alan genellikle şekerin ne içerdiğine (limonlu ise sarı renk, portakallı ise turuncu renk gibi) bağlı olarak farklı renklerde ve desenlerde oluşturulmuştur.
Dava konusu ... ibaresi taşıyan ambalaj tasarımı herkes tarafından vücuda getirilemeyen özel ve teknik bir bilgiyi gerektiren ambalaj (grafik) tasarımıdır. Dolayısıyla bu çalışma bir hususiyet arz etmektedir. Söz konusu çalışmanın estetik nitelik taşıyıp taşımadığına gelince; estetik nitelik, insanda güzellik duygusuna hitap eden ve göze hoş gelen bedii vasıftır.
Günümüzde gıda endüstrisinde ilgili gıdanın niteliğine göre o gıdayı raflarda tüketicinin ilgisini çekici hale getiren ve genelde albenili renkler içerecek şekilde oluşturan renklerle oluşturan ambalaj tasarımıdır. Örneğin, gıda veya şeker ürünlerinde kullanılan renkler genellikle kırmızı, sarı gibi iştah açıcı renklerdir. Bu renklerin kullanımı birçok üretici tarafından tercih edilmektedir.
Ancak sadece bu renklerin rastgele biçimde kullanılması o ürünün ilgi çekici hale getirmek için yetmemektedir. Aynı zamanda bu renklerin bir ahenk içinde tüketicinin beğenisine sunulması ve bu sunum
yapılırken de üretici markasının da dikkate alınması gerekir.
İncelenen üründe ... ibaresini içeren harfler tombul ve birbirine bitişik harflerle ve aşağıya doğru yumuşak bir verev verilerek ve birbirlerine bitişecek şekilde yazılımı tercih edilerek göze hoş gelen bir bütün oluşturma yoluna gidilmiştir. Bu yazım stili ve kullanılan renkler bir bütün olarak değerlendirildiğinde estetik bir nitelik arz ettiği söylenebilecektir. Dolayısıyla incelenen grafik tasarımı aynı zamanda estetik niteliği haiz olması sebebiyle FSEK m.4/6 anlamında grafik eserdir.
Davacının ... ibaresini taşıyan ambalaj tasarımının eser olması ve aynı zamanda tescilli marka sıfatına haiz olması sebebi ile davacı yanın ihlal halinde marka ve eser sahipliğinden( telif hakkı) kaynaklı olarak dava ikame etmesinde sakınca bulunmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Dosya kapsamı itibari ile yapılan incelemede; davalı yana ait dava konusu ... ibareli ürünler, davacıya ait aynı zamanda eser mahiyeti olan ... markalı ürünlerin ticari takdim biçimininin kopyalanması suretiyle oluşturulmuş ürünler olduğu, davalı yan tarafından üretilerek satışa sunulmakta olan “...” ibareli birtakım ürünler davacıya ait önceki tarihli “...” markalı ürünlerin ticari takdim biçiminin kopyalanması suretiyle oluşturulduğu, davalı yan tarafından cevap dilekçelerinde “...” kelime ibaresi üzerindeki eskiye dayalı kullanım hakkından bahsetmiş ise de;
davanın konusunun ... ibaresi ile davacı yanın ... ibaresinin karşılaştırılmasına ilişkin olmadığı, zira iki ifade yönünden benzerliğin de bulunmadığı, Davacı tarafın markası ve logosunun Davalı tarafınkinden daha eski tarihlere ait olduğu bu hususun bilirkişi raporu ile sabit hale geldiği, davalı yanın ... ibaresi üzerinde önceye dayalı hakkının bulunmasının somut olaya tesir etmeyeceği, bu şekliyle Davacı tarafın markasının öncelik hakkının bulunduğu, davacı tarafa ait logolardan Davalı tarafın ürünleri üzerinde kullandığı logoyu, ...emtia sınıfında tescilli logolarını iltibas ve iktibas yoluyla taklit ederek,
aynı emtia sınıfındaki ürünleri üzerinde kullandığı bu hususun marka ve telif hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği, “Logoların benzeşmesi” konusunda Davalı tarafın ürünleri üzerinde kullandığı logoyu, Davacı tarafın aynı emtia sınıfında tescilli logolarını iltibas ve iktibas yoluyla taklit ederek, aynı emtia sınıfındaki ürünleri üzerinde kullandığı, davalı yanın fiili kullanımlarının tescilli tasarımlarından farklı olduğu, hülasa marka ve telif hakkına tecavüzün, isimlerin benzeyip benzemediği değil.
Ürün şekli ve ürün ambalajlarının benzeşmesi ve logo üzerindeki benzeşmeden ve ticari takdim biçiminden mütevellit olduğu, davacıya ait markadaki logo üzerinde davacı tarafın tescil tarihi itibari ile hak sahipliğinde niza bulunmadığı, davalı yanın bu konuda daha eskiye dayanan hakkının olduğunu ispat edemediği( burada bahsedilen husus isim olmayıp logo ve ürünün ticari takdim şekli konusuna ilişkindir.) anlaşılmış olup davalı yan her ne kadar ... ambalaj tasarımlarında, tasarımcının seçenek özgürlüğünün olmadığına dair iddiada bulunmuş ise de;
bilirkişilerce yapılan araştırmalarda “...” ambalaj tasarımlarının farklı ebat, biçim, renk, desen kullanımlarının olabildiği, farklı marka kimlikleri oluşturulabildiği, genel görünümlerinin birbirlerine göre farklılık gösterebildiği görülmektedir.
Burada tasarımcının saplı şeker ambalajını tasarlarken karşılaşabileceği herhangi bir teknik zorunluluktan bahsedilemeyeceği, “...” ambalajlarının tasarımında, tasarımcının seçenek özgürlüğü olduğunu göstermek adına farklı ambalaj örneklerinin de 29/03/2022 tarihli raporun ...
Sayfasında da gösterildiği anlaşılmakla davalı yanın bu yöndeki itirazı yerinde görülmemiş, anılı sebeplerle Davacı şirketin marka ve telif haklarına yapılan tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine, davacı şirketin marka ve telif haklarına yapılan tecavüz ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması amacıyla mahkememizce verilen 07.04.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının( 29/04/2021 tarihli ara karar ile düzeltilmiş hali ile ) hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına, kararın kesinleşmesi ile el konulan ürünlerin masrafı davalılarca karşılanmak kaydıyla imhasına,
dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
TAVZİH ŞERHİ
Mahkememizce her ne kadar kısa kararda "Davacı şirketin marka ve telif haklarına yapılan tecavüz ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması amacıyla mahkememizce verilen 07.04.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına, kararın kesinleşmesi ile el konulan ürünlerin masrafı davalılarca karşılanmak kaydıyla imhasına,
" şeklinde karar verilmiş ise de 07/04/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararında ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıplar da dahil olacak şekilde tedbir kararı verilmiş ancak 29/04/2021 tarihli ara karar ile ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıplar tedbir dışı tutulmuş olup, bu durumda 07/04/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının aynen devamı kararı 29/04/2021 tarihli ara karar ile çelişip, infazda sıkıntı oluşturacağından 07/04/2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının yanına ( 29/04/2021 tarihli ara karar ile düzeltilmiş hali ile ) kısmı eklenmek suretiyle kararın düzeltilmesi uygun bulunmuş, hülasa ilgili kısmın;
"Davacı şirketin marka ve telif haklarına yapılan tecavüz ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması amacıyla mahkememizce verilen 07.04.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının ( 29/04/2021 tarihli ara karar ile düzeltilmiş hali ile ) hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına, kararın kesinleşmesi ile el konulan ürünlerin masrafı davalılarca karşılanmak kaydıyla imhasına, " olarak tavzihine, Dair karar taraf vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/10/2024
Katip ... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2020/396, K. 2024/232, 25 Eylül 2024 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama