KÜNYE
T.C. İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
- Karar tarihi
- 26 Haziran 2025
- Esas no
- 2023/152 Esas
- Karar no
- 2025/169
- Dava
- Marka (Maddi Tazminat İstemli
- Dava tarihi
- 06/07/2023
Karar Metni
2.088 kelime·10 dk okuma·4 bölüm
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirketinin adına tescilli ... başvuru numarası ile "...", ... başvuru numarası ile "..." ... başvuru numarası ile tescillenmiş “...” markalarının sahibi olduğunu, davalı tarafından hukuka aykırı olarak kullanıldığını, bu sebeple davalının, müvekkilin marka hakkına karşı işlediği tecavüz fiilinin tespitine, mevcut ve muhtemel tecavüzün önlenmesine ve hükmün ilanına, bu kapsamda, davalı tarafın internet alan adında, "..." ibaresini kullanmalarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile... alan adlarının hosting hizmetinin ve bu sitelere erişimin engellenmesine ve tecavüzün tüm sonuçlarıyla giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı, dava tarihi itibariyle somut vakıayı kanıtlayamadığını, davanın haksızlığı tespit raporu ile sabit olduğunu, emshape markaları davacıya ait olmadığını, davacının yerinde tespit talebi hukuka aykırı olduğunu, davacı hukuka aykırılığı kanıtlayamadığını, marka hakkına tecavüz şartları gerçekleşmediğini, davacı markasının tanınmış marka olmadığını, dava dilekçesine eklenen fatura ve belgelerin dava ile ilgisiz olduğunu, davacının tazminat talepleri afaki olduğunu, talep edilen ihtiyati tedbir haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık; Davacı adına TPMK nezdinde tescilli ... nolu ''...'' ... nolu'' ... '' , ... nolu ''...'' ibareli markalarıa yönelik olarak davalı yanca gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, şimdilik 1000 TL maddi, 1000 TL itibar, 50.000 TL manevi tazminat , ihtiyat-i tedbire hükmedilmesi istemlidir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi bilişim uzmanı ... tarafından delil tespiti kapsamında yapılan incelemeye ilişkin olarak sunulan 28/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... adresinden ulaşılan “...” kullanıcı adlı Instagram hesabının “...” Güzellik salonuna ait olduğu, şu anda ilgili hesabın yayında olduğu ancak davacı vekili tarafından dosyaya sunulan paylaşımın bulunmadığı, Davacı vekilinin tespit dilekçesine eklediği Instagram ekran alıntısı incelendiğinde, ilgili ekran görüntüsüne göre “...” kullanıcı adlı “...” hesabının “...” yazılı bir videoyu “...” ve “... “ ... hesaplarını etiketleyerek paylaştığı" bildirilmiştir.
Bilirkişiler..., ..., ... ... tarafından düzenlenen 23/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.
Sektörel incelemeler: bilimsel makaleler ve güncel kullanımlar birlikte değerlendirildiğinde; ... ibaresinin vücudun belli bölgelerindeki kasları çalıştırmak suretiyle o bölgede incelme/şekillenme/zayıflama sağlamak amacıyla kullanılan bir yöntemin (...) çalışma prensibini tanımlayan kısa adı olduğu, bu yönüyle sektörel yönden tanımlayıcı olduğu, .. ibaresinin kas uyarı sistemi olarak fizik tedavi ve zayıflama alanında genel bir ibare olduğu değerlendirildiğini, raporlarının 2.1 bölümü 2.bendinde görselleri ve gerekçeleri açıklandığı üzere, İngilizce shape kelimesinin Türkçede şekil anlamına geldiği,
zayıflama/incelme veya vücuda daha iyi bir görünüm kazandırma yöntemleri içinde spor ve diyetle birlikte vücut şekillendirme yöntemlerinin bulunduğu, ameliyatlı ve ameliyatsız olarak ikiye ayrılan çeşitli uygulamalar tespit edildiği, kasların sıkılaşması ve desteklenmesi amacıyla yapılan uygulamaların ameliyatsız vücut şekillendirme uygulamaları arasında yer aldığı, buradan hareketle vücut şekillendirme yöntemlerinin vücuda daha iyi bir görünüm kazandırma, zayıflama/incelme yöntemlerinin bir türünü/çeşidini tanımladığı anlaşılmaktadır.
Bu gerekçeyle “...” ibaresinin zayıflama/incelme, vücuda daha iyi bir şekil/görünüm kazandırma yöntemleri ile ilintili olduğunda tanımlayıcı nitelikte olduğu değerlendirildiğini, bilişim incelemeleri: ...” sosyal medya hesabında “...”e ait olduğu, İletişim bilgilerinin Adres: ... olduğu, ... sosyal medya hesabında...”e ait olduğu, İletişim bilgilerinin Adres: ... olduğu,
Dava konusu “ ... “, “ ... “, “...“ ibarelerinin şu anda söz konusu sosyal medya hesaplarında BULUNMADIĞI, “ ... “ adlı bir işlemin ilgili güzellik salonunda uygulandığının tespit edildiğini, davacının “shape me” markası davalıya ait olduğu iddia edilen şeklindeki ... içerikli kullanım ile kıyaslandığında ise, söz konusu işaretler arasında shape ibaresi ortak olarak görülmekte olup, markaların görsel ve işitsel olarak oldukça düşük düzeyde benzer oldukları, markaların farklı olarak başladıkları, tüketicinin daha çok sözcüklerin başlangıç kısımlarına dikkat edeceği, davalıya ait olduğu iddia edilen kullanımda tek kelimenin olduğu,
davacı markasının ise cümle oluşturacak şekilde iki kelimeden oluştuğu , ... ibaresinin bilinen bir anlamının olmadığı, ... ibaresinin ve ... teknolojisini içerecek şekilde türetme yoluyla uydurulmuş ve ... ve ... ibaresinden türetilmiş olabileceği, ortalama Türk tüketicisi nezdinde kendisine yüklenen ve bilinen algılanan bir anlamının olmadığı,
bu nedenle markalar arasında anlamsal kıyaslamanın yapılamadığı görüldüğün, yine bütünsel inceleme bakımından da, shape me ibaresinin zayıf marka olması ve zayıf markaların koruma kapsamlarının dar olması sebebiyle ve karşı tarafın markasında oluşabilecek ufak farklılıkların dahi işaretler arasında karıştırma ihtimalini bertaraf edebileceği düşünüldüğünde ve emshape markasının ... teknolojisi ve shape ibaresinden türetilen bir ibare olduğunun düşünüldüğü, orta derecede ayırt ediciliğe sahip olduğunun görüldüğü,
bu anlamda kelime+şekilden oluşan shape me markasından farklılaştığı, anılan nedenlerle davacının ... markası ile davalıya ait olduğu iddia edilen ... içerikli şeklindeki kullanımının görsel, işitsel olarak düşük düzeydeki benzerliklerine ve aynı sınıf ve sektörde olmalarına rağmen bütünsel incelemede benzer olarak algılanmadıkları,
zayıf marka olan shape me markasının koruma kapsamının dar olduğu ve bu nedenle davacının tescilli markası ile davalıya ait olduğu iddia edilen ... üzerindeki ... esas unsurlu bu kullanımın ortalama tüketici olan güzellik vs. sektörü nezdindeki tüketiciler nezdinde karıştırma ihtimallerinin mevcut bulunmadığı ve yine dosya kapsamında davalıya ait ... hesabında herhangi bir surette ... ibaresinin davalı yanca kullanımına dair bir delil de görülemediği gerekçesiyle ...markası bakımından marka ihlalinin gerçekleşmediği kanaatine varıldığı,
dava dışı şahsa ait davacı yanca lisanslı olduğu iddia edilen markalar ise ... şeklinde olup, Bu markaların içeriğinde de ... ibaresi aynen bulunmakta olduğu, Dava dışı tescilli markaların esas unsurlarının da emshape olduğu, ... ve Türkiye ibarelerinin yer belirttiği ve markada tali unsur olarak kaldıklarının görülmekte olduğunu, Davalıya ait olduğu iddia edilen ... üzerindeki emshape esas unsurlu ibaresi ile dava dışı ...’a ait davacının lisanslı olduğunu iddia ettiği markaların esas unsurlarının ortak/aynı oldukları ,
ortalama bir internet kullanıcısının davalının instagram hesabı üzerinde söz konusu emshape ibaresini şeklinde gördüğünde internet sitesi, hesap farklılığı nedeniyle işletmelerin farklı olduğunu anlayabileceği, ancak emshape ibaresi nedeniyle yani işaretlerin ayniyet arz eden benzerliği nedeniyle anılan markaların sahibi olan şahısla davalı işletme arasında bir ... ilişki -şubesi vb. gibi bağlantı veya iş birliği (franchising, bayi gibi dağıtım kanalı veyahut lisans ilişkisi) bağlantısı olduğunu düşünebilme ihtimali (dolaylı karıştırma- işletmesel bağlantı ihtimali) olabileceğini düşünebileceği,
bu nedenle ortalama tüketici nezdinde dolaylı karıştırma ihtimalinin meydana gelebileceği düşünüldüğü, yine internet üzerindeki kullanım bakımından da, söz konusu ibarenin instagram hesabı üzerindeki iddia edilen kullanımının ticari nitelik taşıdığı, herhangi bir hakka ya da meşru bağlantıya dayanmadığı,
marka ve mal/hizmet ayniyeti içerdiği ve ortalama tüketici ve makul derecede dikkatli ve gözlemci bir internet kullanıcısı nezdinde iltibasa neden olacağı, karıştırma ihtimali yaratacağı Bununla birlikte, söz konusu davacı yanca delil dilekçesinde ekran görüntüsü olarak sunulan tek sayfalık delilin, ...’e ait bilirkişi raporunda ve heyette yer alan bilişim tespitleri ile de doğrulanamadığı, halihazırda söz konusu kullanımı içeren bir paylaşımın davalıya ait ilgili ... hesabında görülemediği belirtildiği, bir diğer deyimle, böyle bir paylaşımın yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa davalı tarafından mı yapıldığı,
yine yapıldı ise davalının böyle bir paylaşımı instagram hesapları üzerinden yapıp yapmadığı, yine yapıldı ise hangi tarihte yapıldığına dair herhangi açık bir bilgi ve belgeye dosyada ulaşılamadığı görüldüğü, davalının ayrıca dosyaya ... ’nin... nolu soruşturma dosyasına ait 21.12.2023 tarihli tutanağı sunduğu ve tutanağa göre davalı işyerinde davacı yanca yapılan aramada da shape me, emshpe ..., ... ibareli markalara rastlanamadığını belirtmekte olduğunu,
Söz konusu tutanak incelemesinde markaların görülemediği ,anılan nedenlerle emshape ... ve ... markaları bakımından davalı eyleminin tespit edilemediği ve bu markalar bakımından da marka ihlali oluşmadığı kanaatine varıldığı, davacının ya da dava dışı markaların tanınmış markalar olduklarına dair dosyada mübrez delillere de rastlanamadığını bildirilmişlerdir.
Bilirkişiler 28/11/2024 tarihli bilirkişi raporlarında; İş bu ek raporlarında kök raporlarında varılan kanaatlerinin değiştirmediğini bildirmişlerdir.
Toplanan deliller, davacı ve davalının iddia ve savunmaları, marka tescil belgesi, ticari sicil kayıtları, Güzellik uzmanları Esnaf ve Sanatkarlar odasının 24.3.2025 tarihli cevabi yazıları, HMK 266 madde kapsamında alınan bilirkişi raporları bir bütün olarak incelendiğinde;
Davacıya ait tescilli marka TPMK’dan celp edilmiştir. "..." markasının ...no’lu emtia sınıflarında 10.12.2019 tarih, ... başvuru numarası ile TPE nezdinde davacı şirket adına tescilli olduğu, "..." ibaresinin tek başına değil kuğu şeklinde ... ibaresinin karakterize edildiği ve markada esaslı bir şekil unsuru olarak büyük bir punto ile yer aldığı siyah zemin üzerinde kuğu ibaresinin üzerinde ... ibaresi büyük ... kuğu görseli yanında ... ibaresinin beyaz harflerle yazılması suretiyle bir şekil markası olarak oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Dava dışı ... ibareli markanın ise ... adına... sınıflar için 30.12.201 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Güzellik uzmanları Esnaf ve Sanatkarlar odasına yazı yazılmış, odanın 24.3.2025 tarihli cevabi yazılarında; ... ibaresinin kısaca ... cihazları vücut kaslarını uyarma ,şekillendirme için kullanılan genel bir tabir ve cihaz olduğu, ... nin kısaca elekro similasyon cihazı olup genel tabir olarak kas uyarma sistemi olarak kullanıldığını bildirdikleri görülmüştür.
Davacı yan dava aşamasında sunduğu görsellerde davalının emshape ibaresini kullandığını ve görselde dakikada 20.000 mekik hareketi olarak bir görsel bulunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin başka dava dosyalarında da gerek sektör bilirkişiler gerek uzman oda kuruluşlarından gelen yazılarda , ... –... - ... ibareli makinaların piyasada vücut şekillendirme amacıyla satıldığı, bu makinaların zayıflamak isteyen kişilere yönelik olarak birçok güzellik salonunda uygulanan bir sistemi anlatmak için kullanıldığı, dolayısıyla kullanıma konu makinelerin gerçekleştirdiği işlemin tarafların faaliyet gösterdiği sektöre yönelik olduğu, davacı markasının ...sınıf için tescilli olup , davacının markasının cihazların hizmet sınıfı olan nice sınıflandırmasında ....
Sınıf kapsamında bir tescillinin de bulunmadığı, salt güzellik bakım hizmetleri alanında tescilli olmasının bu hizmeti cihazlar aracılığıyla sunan firmalara karşı marka ihlali iddiası ile kullanamayacağı, kaldi ki ... .sınıf için tescili olsa dahi ... ibaresinin kas uyarı sistemine işaret eden genel bir ibare olup davacının tekeline verilemeyeceği, davacının şekil markası ile oluşturduğu ... ibaresinin sözcük açısından zayıf marka olup,bir şekil markası olması, davalının kullanımında ise davacı markası ve şekil unsurunu kullanmadığı,
dolayısıyla davalının kullanımlarının davacı yana ait tescilli markaya tecavüz niteliğinde olduğunun değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır.
Öte yandan markalarda yer alan ve tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden kimsenin tekeline verilemeyecek olan tanımlayıcı ibareler karşılaştırmada dikkate alınamaz. Tanımlayıcı olmamakla birlikte tanımlayıcılığa yakın ve tescil kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden herkesin kulllanımına açık olan ve bu sebeple ayırt edicilik düzeyi zayıf ibareler yönünden ise koruma düzeyinin düşük tutulması ve bu hususta kimseye tekel hakkı verilmemesi gerekir.
Zira, marka kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı veya tanımlayıcıya yakın ibareleri esas unsur olarak içeren markalar baştan itibaren ayırt edicilik gücü zayıf marka konumunda olup, bu tür zayıf markaların koruma kapsamı değerlendirilirken iltibas tehlikesinin yapılacak küçük bir değişiklik ile dahi bertaraf edilebileceği göz önüne alınacağına işaret edilmektedir.
Tüm dosya kapsamına sunulu deliller HMK 266 madde kapsamında rapor içeriği ile birlikte değerlendirildiğinde, davacı yana ait... numaralı ... numaralı "..." ibareli markanın ...
Sınıflardaki mal ve hizmetler yönünden davacı adına tescilli olduğu, davalıya ait olduğu iddia edilen sosyal medya hesaplarının görsellerinin sunulduğu, ancak bu görsellerdeki kullanımların dava dışı başka bir şahsa ati marka olan ... ibaresi olduğu , kaldi ki bu kullanımın dahi marka tecavüzü yaratmadığı, zira emshape ibaresinin vücut şekillendirmesine yönelik hizmetleri, tanıtımları ihtiva ettiği, ... cihazların zayıflama, vücutta yağ yakma ve kas şekillendirme amacıyla kullanıldığının bilindiği,
keza fizyoterapistlerce yıllardır kas uyaran ... sisteminin felç dahil rehabilite çalışmalarında kullanıldığının herkesçe bilenen bir gerçeklik olduğu, davacıya ait "..." ibareli markanın tıbbi hizmetler ve güzellik bakım hizmetleri yönünden tescilli olduğu, ...ibaresi İngilizce olup Türkçe şekillendir beni anlamına geldiğinin de bilindiği, davaya konu ... ibaresinin bu cihazların kullanıldığı faaliyet alanı ile davacının markasının tescilli olduğu güzellik bakım hizmetleri ve tıbbi hizmetler birlikte değerlendirildiğinde davacının sözcük marka ibaresinin ayırt edicilik gücü zayıf marka konumunda olduğu,
ayırt edicilik gücü zayıf marka yönünden koruma kapsamı değerlendirilirken iltibas tehlikesinin yapılacak küçük bir değişiklik ile dahi ortadan kaldırılabileceği, davacı markasının "..." ve şekil ibaresinden oluştuğu, tecavüz oluşturduğu iddia edilen kullanımların ise davacı markasının ilk kelimesi olan ... ibaresinin başına ... ve ... harflerinin eklenerek emshape ibaresinden oluştuğu, davacının ayırt edicilik gücü zayıf bu marka karşısında emshape ibaresinin ayırt ediciliğinin bulunduğu, karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırdığı,
davaya konu emshape ibareli kullanımlarının davacının marka hakkına tecavüz oluşturmayacağı somut olayda marka hakkının ihlalinden söz edilemeyeceği, markasal bir kullanım bulunmadığı, zira cihazların yağ yakma vaadi ile hizmet sağlanması sırasında kullanıldığının çok net olarak anlaşıldığı, ilgili cihazlar yoluyla “vücuda yeni bir şekil kazandırılması”nın taahhüt edildiğinin anlaşılabildiği, davalının başka bir uyuşmazlığa ilişkin sunduğu uzman görüşünün marka hukuku ilkeleri ile bağdaşmadığı, toplanan delillere göre;
somut olayda marka hakkını ihlal iddiasının gerçekleşmediği sabit olduğundan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Katip Hakim · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi, E. 2023/152, K. 2025/169, 26 Haziran 2025 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama