İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/74 K.2025/17

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... (...) markası ile abiye giyim alanında faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davacı firma tasarımlarını ... tescil numarası ve ... tescil numarası ile çoklu tasarım olarak tescil ettiğini, davalı taraf davacının ... tescil numaralı çoklu tasarım ürünleri ve ... tescil numaralı çoklu tasarım ürünleri ile iltibas yaratacak derecede ve hatta ayniyet derecesinde birebir benzeyen ürünleri davacı tarafından kendisine herhangi bir hak tanınmaksızın veya arada herhangi bir lisans sözleşmesi olmaksızın haksız ve hukuka aykırı bir şekilde üretmekte ve/veya satmakta olduğunu,

söz konusu ürünler bilgilendirilmiş bir tüketici nezdinde karışıklığa yol açacak derecede birebir benzediğini, davalı aynı şekilde davacının çoklu tescil tasarımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer ürünlerin paylaşımını "..." URL adresli instagram hesabı üzerinden de yaptığını, ilgili URL adresinin incelenerek erişim engeli kararı verilmesi gerektiğini,

özellikle bununla sınırlı olmamak üzere davacının ... tescil numaralı çoklu tasarımlarında yer alan ve delil tespiti dosyasında bulunan davacının 27 numaralı giysi tasarımı ile bilirkişi raporunda resim 4'te bulunan elbise tasarımı ... tescil numaralı çoklu tasarımlarında yer alan ve delil tespiti dosyasında bulunan, davacının 16 numaralı giysi tasarımı ile bilirkişi raporunda resim 9'da ve yine instagram sayfasında 23 Ağustos 2022 tarihli ve 5 Ağustos 2022 tarihli paylaşımda bulunan elbise tasarımları, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde bıraktığı genel izlenimde benzer olarak algılandığını, tasarımların ...

1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyasında ... firması için tespit yapıldığını, tespit esnasında davalının "...” adresindeki mağazasına gidildiğini ve davaya konu davacıya ait tescilli korumaya sahip ürünlerin mağazada satışta olduğu görüldüğünü, değişik iş dosyasında alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait tescilsiz tasarım ile davalı adresinde tespit edilen ürünler üzerinde yapılan inceleme kapsamında.

09.08.2022 tarihinde aleyhine tespit istenen ... "...” adresinde tespite konu olan ... numaralı çoklu tasarım dosyasına ait ... numaralı tasarım benzeri 10 siyah, 7 indigo, 7 mor, 7 haki, 10 yeşil, 2 bordo, 10 bej, toplamda 53 ürün, ... tescil numaralı 16 numaralı giysi benzeri 3 ürün tespit edildiğini, tespit talep eden tarafından 09.04.2021 tarihinde başvurusunun yapıldığını ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 27 numaralı giysi tasarımı ile tespite konu adreste tespit edilen ... tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını,

bu sebeple benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını, davaya konu ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 16 numaralı giysi tasarımı ile tespite konu adreste tespit edilen ... tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığını, bu sebeple benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığından ;davacıya ait ... nolu ETB'nin 27 nolu tasarımı, ... nolu ETB'nin 16 nolu tasarımlarına davalı yanca gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüzün tespiti,haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile ihtiyati tedbire hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulen tebligat yapılmış, süre uzatım talebinde bulunulmuş ancak yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlığın; davacıya ait ... nolu ETB'nin 27 nolu tasarımı, ... nolu ETB'nin 16 nolu tasarımını davalı yanca gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüzün tespiti durdurulması, önlenmesi, tedbir ,imha, ilan kapsamında açıldığı görülmüştür.

Davanın açılmasını müteakip davacının dava dilekçeleri davalıya tebliğ olunmuş, davalı açılan davaya cevap vermemiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olan davacı sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.

HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler ..., ...ve ... 04.03.2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; raporlarında karşılaştırmalı olarak inceledikleri Davacıya ait ... Nolu tasarımın ... nolu formu ile ... nolu tasarımın 16 nolu formuna yönelik davalı ürünlerinin kıyaslandığında işyerinde ele geçen ürünlerin görselleri( değişik iş dosyasında çekilen resimler) ile birlikte incelediklerinde davacı tasarımları ile tasarımların benzer olarak algılandıklarını bildirdikleri anlaşılmıştır. (Davacı ...

Limited Şirketi'ne ait ...-...

Nolu tescilli tasarım ile davalı taraf ...'ne ait ... adlı iş yerinde Delil tespiti davasında bilirkişilerce dosyaya eklenmiş 4 nolu Resim'de yer alan elbiseler karşılaştırıldığında, göğüs ve etek drapeleri, göğüs kapanışı, omuz ve kol işlemeleri ile birlikte genel model özelliklerinin, kullanılan kumaş, kalıp özelliklerinin ve malzeme özelliklerinin benzer olduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzer olarak algılanacağı , Davacı ...

Şirketi'ne ait... Nolu tescilli tasarım ve ...-... Nolu tescilli tasarım ile davalı taraf ...'ne ait iş yerindeki incelemede bilirkişilerce tespit edilmiş olan tasarımlar ve bilirkişi raporunda 4ve 9 numara ile yer alan karşılaştırıldığında, tasarımların benzer olarak algılandıkları, Davacı ...'ne ait ...-...

Nolu tescilli tasarım ile davalı taraf ...'ne ait ... adlı işyerinde Delil tespiti davasında bilirkişilerce dosyaya eklenmiş 9 nolu Resim'de yer alan elbiseler karşılaştırıldığında, straplez, kolsuz ve yaka detayı olmayan, içte desenli kumaştan elbise oldukları,omuzdan fiyonkla başlayarak kemere çapraz gelen drapeli parlak kumaştan yapılmış sol omuzadoğru gelen büzgülü asimetrik parçası olduğu,

göğüste yer alan pul işlemeleri, kalem model içişlemeli etek ve aplike uzun kuyruk birlikte yanlarda pilesi olan arka bedende volanlı uzun etek modeline sahip oldukları, genel model özelliklerinin, kullanılan kumaş, kalıp özelliklerinin ve malzeme özelliklerinin benzer olduğu, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzer olarak algılanacağı sonucuna varıldığını) bildirmişlerdir.

... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin...

D.İş E-K sayılı dosyasında 01.09.2022 tarihinde bilirkişiler ..., ...,... ve ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; " Tespite konu “...” isimli Instagramsosyal medya hesabına ait genel profil sayfası “...” ve talep eden tarafından dosyaya sunulan ekran görüntüleri kontrol edildiğinde, tespite konu bahsi geçen ürünlerin bu hesaptan yayınlandığı belirtilmişse de dosyaya sunulan (2 adet)görsel incelendiğinde ilgili paylaşımların tespite konu “...” isimli instagram hesabından yapıldığının tespit edilemediğini, ... numaralı çoklu tasarım başvurusunun ... nolu tasarım başvurusunun 09.04.2021 tarihinde tescillendiği,

... numaralı çoklu tasarım başvurusunun 16 nolu tasarım başvurusunun 23.06.2020 tarihinde tescillendiği, 09.08.2022 tarihinde aleyhine tespit istenen... “...” tespite konu olan ... numaralı çoklu tasarım dosyasına ait ... no’lu tasarım benzeri 10 siyah, 7 indigo, 7 mor, 7 haki, 10 yeşil, 2 bordo, 10 bej toplamda 53 ürün, ... tescil numaralı 16 nolu giysi benzeri 3 ürün tespit edildiğini,

tespit talep eden (...ŞTİ.) tarafından 09.04.2021 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 27 nolu Giysi tasarımı ile Tespite konu adreste tespit edilen ... (“...”) tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığını, Tespit talep eden (...ŞTİ.) tarafından 23.06.2020 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu Giysi tasarımı ile Tespite konu adreste tespit edilen ... (“...”) tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları sonucuna varıldığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

YASAL DÜZENLEME

6769 sayılı SMK'nun 59.maddesi göre "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz" hükmü amirdir.

Bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken buna, o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır. Koruma kapsamının belirlenmesinde, kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarlama açısından seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır.

6769 sayılı SMK'nun 81.maddesine göre "a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak. b) Tasarım sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek. c) Tasarım hakkını gasp etmek.

(2) Başvuru, 65 inci maddeye göre tescil edilerek yayımlandığı takdirde, tescil sahibi, tasarım hakkına yönelik olarak bu maddede sayılan tecavüzlerden dolayı hukuk davası açma hakkına sahiptir. Tecavüz eden, başvurudan ve kapsamından haberdar edilmişse başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.

(3) Koruma kapsamındaki tasarımın tescilli olduğuna ilişkin kaydın ürün, ambalaj veya fatura üzerine konulmamış olması, bu maddede sayılan fiilleri tasarım hakkına tecavüz olmaktan çıkarmaz. (4) Tescilsiz tasarımlar için, tasarım 57 nci maddeye göre kamuya sunulduğu takdirde, hak sahibi, tasarım hakkına yönelik ihlallerden dolayı dava açmaya yetkilidir" hükmü amirdir.

Ancak “özel amaçla sınırlı kalan ve ticari amaç taşımayan fiiller; deneme amaçlı fiiller; ticari uygulamadaki dürüstlük kuralları ile bağdaşır olmak, tasarımın normal kullanımını gereksiz şekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek şartları ile eğitim veya referans amaçlı çoğaltmalar” ile belirli koşullarda onarım amaçlı fiiller tasarım hakkının kapsamı dışında kalır. (6769 sayılı SMK madde 59/3- a, b, c)

6769 sayılı SMK'nun 149.maddesi; "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:

a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.

b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.

c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.

ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.

d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.

e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.

f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.

g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.

(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.

(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.

(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez." hükmü amirdir.

Toplanan deliller, davacıya ait tasarım tescil belgeleri, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin ... D.İş E-K sayılı dosyası, 01.09.2022 tarihinde bilirkişiler..., ..., ... ve... tarafından düzenlenen bilirkişi raporu, Bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından düzenlenen 04.03.2024 tarihli bilirkişi raporları, davacı yanca delil tespit dosyasına sunulan sosyal medya kullanımı ve ekindeki görselleri bir arada incelendiğinde;

Değişik iş dosyasındaki raporun 37,38,39,40.sayfasında huzurdaki davalı yönünden ele geçen ürünlerin renkli görselleri davacı yana ait tescilli tasarımlar olan ... Nolu tasarımın ... nolu formu ile ... nolu tasarımın ...nolu formu ile incelendiğinde tasarımların benzer olarak algılandıklarını , aynı sonucun Bilirkişiler..., ...ve ... tarafından düzenlenen 04.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği anlaşıldığından ; Davalının eyleminin davacıya ait tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Değişik iş dosyasında bir başka işyerinde yapılan tespite itiraz edildiği ve uzman görüşü sunulduğu anlaşılmışsa da uzman görüşünün tek kişi tarafından düzenlenmiş olması gözetildiğinde sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Davacı aynı zamanda ihtiyati tedbir de talep etmiş olup, ihlal sabit görüldüğünden dava konusu tasarımlar yönünden HMK'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 159.maddesi gereğince ; Davacıya ait ihlal oluşturan dava konusu davalı tasarımların toplatılarak YEDDİ EMİNE TEVDİNE karar verilmesi gerekmiştir.

Hükmün ilanında davacının hukuki yararı bulunduğundan ilan isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı ayrıca erişimin engellenmesine talep etmiştir.

Değişik iş dosyasında tespit talep eden vekilince üç farklı adreste/tüzel kişilikte tespit talep edilmiş ve değişik iş dosyasında bilirkişilerin üç farklı adreste ele geçen ürünler yönünden ayrı ayrı ve denetime uygun olarak inceleme yaptıkları anlaşılmıştır.

Davacı tespit talep ederken talep dilekçesi ekinde La cardin Paris ibareli ınstagram hesabına ait görselleri sunmuş, görsel ekinde de kullanıma ilişkin abiye elbiselerin görsellerini sunmuştur.

Davalı yanca içeriğin daha sonra hesapdan kaldırılmış olması ihlali ortadan kaldırmadığı gibi instagramın doğası gereği yeniden ihlal teşkil eden içeriğin yüklenme ihtimali her zaman vardır. Davacı da davasını tecevüzün önlenmesi istemli olarak da açtığından keza davacının değişik iş dosyası dilekçe ekinde sunduğu ihlal teşkil eden görsel bizzat davalının işyerinde ele geçen görsel ile aynı olduğundan, dolayısıyla üretim ve ticaretinin davalı yanca yapıldığı sabittir.

Alınan teknik raporlar kapsamına göre ihlal teşkil eden içeriğin tespit işlemi sonrası kaldırıldığı anlaşılmış ise de; davacı yan davasını önleme istemli de açtığından sosyal medyanın değişken yapısı, içeriklerin gizlenmesi, hesap açanların hesabı gizlemesi gibi birçok teknik açıklar gözetilerek davacının tescilli haklarının korunması adına ; ... adresinde karar kesinleştiği tarih itibarıyla davalının sosyal medya hesabında dava konusu olan ve ihlal teşkil eden içerik varsa( ...

Nolu tasarımın ... nolu formu ile ... nolu tasarımın 16 nolu formuna yönelik ihlal oluşturan tasarımlar yönünden) ve bu durum karar kesinleştiği takdirde davacı yanca sunulu delil ile ispat edildiği takdirde yani içerik bulunduğuna dair delil sunulup ve karar kesinleştiği tarihte halen içerik davalı yanca çıkarılmadığı takdirde (...adresinde ) erişimin engellenmesi için ilgili mercilere müzekkere yazılmasına da karar verilmesi gerekmiştir.

Zira değişik dosyasında davacının talep dilekçesi ekinde sunduğu sosyal medya hesabındaki adresin “...”olup, tespit yapılan adresinde ...yani aynı adres olması , keza bilirkişi raporunda Davacı ...'ne ait ...-...

Nolu tescilli tasarım ile davalı taraf ...'ne ait ...adlı iş yerinde Delil tespiti davasında bilirkişilerce dosyaya eklenmiş 4 nolu Resim'de yer alan elbiseler karşılaştırıldığında, göğüs ve etek drapeleri, göğüs kapanışı, omuz ve kol işlemeleri ile birlikte genel model özelliklerinin, kullanılan kumaş, kalıp özelliklerinin ve malzeme özelliklerinin benzer olduğu,bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde benzer olarak algılanacağı sonucuna varıldığı ve aynı elbisenin birebir davacının değişik iş dosyasında talep dilekçesi ekinde de görselinin sunulduğu,

davalının değişik iş dosyasında bu sosyal medya hesabının kendilerine ait olmadığı yönündeki savunmasının da yerinde olmadığı, basiretli bir tacirin birebir işyeri adresi ve işyerindeki tanıtımlarda ... ibaresi ile faaliyet gösterdiği halde sosyal medya hesaplarını kontrol etmemesinin düşünülemeyeceği,

fake hesap açıldığında kapatma talebinde bulunması gerektiği bilindiğinden davacı tasarımı ile ihlal yaratan bir görsel varsa davalının önleme talebi kapsamında karar kesinleştiği takdirde önleme talebi kapsamında bir içerik varsa davalı yanca kullanımın önlenmesi ve ihlal teşkil eden içerik varsa önleme kapsamında çıkarılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza