İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/120 K.2019/442

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/10/2009'da sigortası bulunmayan ... plakalı araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde aracın yoldan çıkarak yan dönmesi sonucu meydana gelen kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını beyanla müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi istemiyle davalıdan maddi tazminat olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, dosyanın İş Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde müvekkili için maddi tazminat talebini tam olarak açıklamadığını ve hangi temele dayandığının anlaşılamadığını, huzurdaki davanın ... plakalı araç maliki ve sürücüsüne ihbarını, maluliyet oranının ispatlanması için davacının ATK. ... İhtisas Dairesine sevk edilmesini, dava konusu trafik kazasında hatır taşımasının söz konusu olması nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; Gölköy Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası (uyap sureti), Hakkari İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyası, Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası, ... Devlet Hastanesi'nin 19/02/2016 tarihli müzekkere cevabı, davacı vekilinin 29/07/2015 tarihli müzekkere cevabı ekinde tedavi belgeleri ve hastane evrakları, ...Hastanesi'nin 06/06/2014 tarihli müzekkere cevabı, ...Devlet Hastanesi'nin 05/05/2014 tarihli müzekkere cevabı, dava dilekçesi ekinde kaza tespit tutanağı - epikriz raporu - özürlü sağlık kurulu raporu - davalıya yapılan başvuru yazısı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

(2)Davacının maluliyet oranın tespiti amacıyla İstanbul Adli Tıp Kurumu'na gönderilmiş olup, 30/10/2017 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; mevcut tıbbi belgelere göre ... kızı, ...doğumlu ...'ın 12/10/2009 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı arızası, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyetine neden olacak düzeyde araz bırakmadığından maluliyet tayinine mahal olmadığını, iyileşme geçici iş göremezlik süresinin olay tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

(3)Davacının maluliyet durumuna ilişkin çelişkinin giderilmesi amacıyla dosya İstanbul Adli Tıp İkinci Üst Kuruluna gönderilmiş olup, 06/09/2018 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; daha önce düzenlenerek Mahkememize sunulan 30/10/2017 tarihli raporla aynı görüş ve kanaatte oldukları yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

(3))Davacının kusur oranın tespiti amacıyla İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş olup, 31/01/2018 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; sürücü ...'nın %90 oranında kusurlu davacı ...'ın ise %10 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

(4)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, aktüer bilirkişi ...'ya tevdii edilen dosyada tanzim olunan 15/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinin 31/01/2018 tarihli kusur raporuyla dava dışı sürücü ...'nın idaresindeki kamyonetle seyir halindeyken aracının yolculuk etmeye uygun olmayan kasasına yolcu olması ve davacı ...'ın yolculuk etmeye uygun olmayan kasaya binerek kendi can güvenliğini tehlikeye düşürmesi nedeniyle kusurlu olduğu tespit edildiğinden dava dışı araç sürücüsünün olayda %100 oranında kusurlu olarak hesaplama yapıldığını,

davacı vekili tarafından müvekkilinin mesleğini ve gelirini ispatlar bir beyan ve belgenin dosyaya sunulmadığı gibi herhangi bir meslek odasından emsal ücret yazı cevabının da dosyaya celp olunmadığı tespit edildiğinden davacının kaza tarihinden günümüze kadar olan kazançlarının AGİ'li net asgari ücretler esas alınarak belirlendiğini, ATK.

2. Üst Kurulunun 06/09/2018 tarihli raporuyla davacı için sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı tespit edildiğinden sadece 3 aylık geçici iş göremezlik dönemi için hesaplama yapıldığını, yapılan bu hesaplamada davacının maluliyet oranının %100 olarak esas alındığını, davacının geçici iş göremezlik döneminin maddi zararının 1.654,49-TL olduğunu, işbu zarar miktarından yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca %20 oranında hatır taşıması indirimi ve %20 müterafik kusur indirimi yapılması sonrasında davalıdan talep edebileceği zararın 992,90-TL olduğunu,

zarar miktarının Hazine Müsteşarlığınca 2009 yılı Kamyonetler için belirlenen Sakatlanma ve Ölüm teminat limiti dahilinde olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; trafik kazası sonrası uğranılan cismani zarar nedeniyle TBK 54-(3) maddesi kapsamında açılan maddi tazminat davasıdır.

Davacı, dava dışı sürücünün yönetimindeki tescilsiz kamyonet arkasında yolcu konumunda olup, kamyonet seyir halindeyken sürücü hakimiyetinin kaybedilmesi ve devrilmesi suretiyle dava konusu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazmin zorunda olduğu zararlar olup, sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar halinde bu zorunluluk ...na aittir. Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de Yargıtay 17. H.D. 2015/15598 E. 2018/7298 K. ve 2016/3440 E.2018/12067 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere geçici dönem iş göremezlik tazminatı da bu sorumluluğa dahildir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Olayımızda mevcut deliller itibariyle; davacı arkadaşı olduğu anlaşılan sürücünün kamyonetinin kasasında yolcu olarak bulunduğu ve aralarında taşıma ilişkisinden kaynaklı sürücünün maddi yönden menfaat sağladığına ilişkin bir bulguya rastlanmadığından hatır taşıması olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında davacının taşıma esnasında can güvenliğini sağlayıcı nitelikte herhangi bir tedbir almadığı da açıktır.

Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. Bu minvalde davacı kendi kusurlu ve özensiz davranışıyla zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almadığından (somut olayda yolculuk yapmaya uygun olmayan etrafı açık ve korumasız kamyonet kasasında önlem almadan bulunmakla) müterafik kusurlu olduğu kabul edilmelidir.

Hatır taşıması ve müterafik kusur farklı kavramlardır ve somut olayda her ikisinin de söz konusu olduğu kanaatine varılmıştır. (emsal için bknz. Yargıtay 17. H.D. 2016/6910 Esas 2019/1636 Karar sayılı ilamı) Bu konudaki takdir nihai olarak mahkemeye ait olmakla birlikte aktüer bilirkişi maddi tazmin hesabını bu verilere göre Yargıtay'ca benimsenen oran dahilinde tenkise tabi tuttuğundan rapora itibar edilmiştir.

Öte yandan aktüer bilirkişi tarafından tespit olunan maddi tazminat miktarı, hesaplama yöntemi itibariyle diğer yönden hükme esas alınabilir nitelikte görülmekle 992,90 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine yönelik neticeden aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.