İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/579 K.2018/383

Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1)Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava konusu çekin, İstanbul ...ATM'nin ... E. Sayılı dosyası ile iptali istenen toplamda 10 adet çekin müvekkili şirketin otomatik kepenk ile kilitli işyerinden 22.09.2013 tarihinde çalındığını, buna ilişkin olarak Gaziosmanpaşa CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma yapıldığını, davaya konu, müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan ...bank A.Ş ... Şubesine ait 15.11.2013 tarih ve 2.000 TL bedelli ...

Şti keşideli... nolu çekin, arkasında cirosu bulunan ...- ...'den müvekkilinin alacağına istinaden almış olduğu çek olduğunu, henüz müvekkilinin ciro dahi yapmadan kasasından çalındığını, bu nedenle müvekkilinin çek üzerinde cirosunun mevcut olmadığını, çekin arkasında bulunan...-...'den sonra yapılan cirolar, kaşe ve imzaların gerçek bir ticari ilişkiye dayanmayan sahte belgeler olduğunu, davalının iş bu çeki temlik almakla ağır kusurunun bulunduğunu, çekin İstanbul ...İcra Müdürlüğü...

Esas sayılı dosyası takibine konu edildiğinden keşide eden veya ciro edenler tarafından icra dosyalarına herhangi bir ödeme yapıldığı takdirde, bu ödemenin icra takibinde alacaklı görünen davalı tarafa ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini, yapılacak olan yargılama sonucunda yetkili hamil iken müvekkil şirket elinden çalınan çekin istirdatına, çek bedeli bir şekilde davalı tarafa ödendiği takdirde çek bedelinin tahsil tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte, müvekiline iade edilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

(2) Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin yasalara uygun olarak temlik ve ciro aldığı çeki takibe konu ettiğini, Müvekkili şirket ile borçlu ...Temizlik (...) arasında akdedilmiş olan faktoring sözleşmesine istinaden, borçlu tarafından borcuna mahsup edilmek üzere Stil Yapı İsmail Demirel adına yazılmış, muhatap tarafı ...bank/...

Şubesi, keşidecisi ...Şti. olan, 15.11.2013 keşide tarihli 2.000 TL bedelli bir adet çekin müvekkili Şirkete temlik ve ciro edildiğini, davacının itirazında takip konusu çekin çalındığı iddiasına dayandığını, ancak senedin bir verme anlaşmasına dayanmaksızın (rızası hilafına ) elden çıktığına ilişkin iddia nisbi defi niteliğinde olduğundan, nisbi nitelik gösteren def'ilerin herkese karşı ileri sürülmesi mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

(3)İhbar edilen Stil Yapı İsmail Demirel'e usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da gelen olmamıştır.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup, İstanbul ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyası, Faktoring sözleşmesi ile faturanın birer sureti, Gaziosmanpaşa CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasının bir örneği, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası celp olunmuştur.

(2)Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun tespiti bakımından dosya üzerinden mali müşavir bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir ... tarafından ibraz edilen 11.11.2016 tarihli raporda; dava konusu çek dava dosyasına sunulan delil ve belgeler ışığında davacı yan tarafından ...-...'in satışını yaptığı malın bedeli karşılığında alınıp davacı yanın çek defter ve kayıtlarına işlendiğini, dava konusu çekin üzerinde ciro silsilesinde ...'in dışında davacı yanın ticari ilişkisinin olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

(3)Davalının ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir ...tarafından inceleme yapılmış, bilirkişice ibraz edilen 28.06.2017 tarihli raporda; dava konusu olan 15.11.2013 keşide tarihli... nolu ve 2.000 TL tutarlı çekin, davalı ...ye 24.09.2013 tarihinde dava dışı ... tarafından verilmiş olduğu, bu çek karşılığında ...dava dışı ...'e 24.09.2013 tarihinde ödeme yapıldığı, davalı ... şirketinin iyi niyetli yetkili hamil olduğu, dava konusu çeki iktisap ederken bile borçlu zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığı, bu nedenle davacının talebinin kabulüne olanak bulunmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, davacının elinde iken çalındığı iddia edilen çekin ciro yoluyla faktoring şirketine geçmesi kapsamında çekin istirdatına ilişkindir.

Davalı ... şirketinin müteselsil, kopukluk arz etmeyen ve birbirine bağlı ciro silsilesinden çekin görünürdeki yetkili hamili olduğu anlaşılabilmektedir.

Davacı tarafça çekin ciro yapılmadan hırsızlandığı iddiası kapsamında 6102 Sayılı TTK 792 ve 6361 Sayılı Yasa'nın 9-(2) maddeleri uyuşmazlığın çözümünde yol gösterici niteliktedir. Yargıtay...Hukuk Dairesi'nin... E. 2017/4836 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere faktoring şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğü vardır.

Somut olay dahilinde özellikle mali inceleme nezdinde yapılan tespitler nazarında davalı firmanın dava dışı ...adlı kişiyle ticari ilişki içerisinde olduğu, dava konusu çekin taraflar arasında imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında davalıya tevdii edildiği, adı geçen dava dışı kişinin de iş bu çeki yine dava dışı ciranta ... isimli kişiden mal satımı karşılığında almış olduğu, davalıya verilen iş bu çek karşılığında davalının dava dışı ciranta ...'e ödemede bulunduğu,

bunun haricinde faktoring firmasının bile bile borçlunun (davacının) zararına hareket ederek kambiyo senedini ele geçirdiği yönünde herhangi bir delile tesadüf edilmediğinden 6361 Sayılı Yasa'nın 9-(3) maddesinde yer aldığı üzere davacının çekten kaynaklı şahsi defilerini de davalıya karşı ileri süremeyeceği, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği veyahutta iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu hususunda yeterli kanaat oluşturacak dosyada mübrez delil bulunmadığı takdir olunmakla sübut bulmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.