İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/759 K.2025/102

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DOSYADA DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket ile davalı şirket arasında 12.03.2014 tarihli kiralama hizmetleri sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre davalıya ait ... isimli AVM de bağımsız bölümlere kiracı bulmayı ve kiralama sözleşmesi imzalanmasını sağlamayı taahhüt ettiğini, davalıda belirli bir komisyon ödemeyi kabul ettiğini, davacının sözleşmeye uygun kiralama işlemlerini yerine getirdiğini, AVM de 13.200 m2 kiralanabilir alanın 10.014 m2 si davacı tarafından kiraya verildiğini,

sözleşmeye göre %7'si komisyon ücreti faturaları davalıya gönderdiğini ancak davalı fatura bedellerini ödemediğini bunun üzerine 09.04.2015 tarihli ihtarname gönderildiğini ve ödenmeyince takip yapıldığını, davanın kabulüne, takibe yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ile sözleşme ... A.Ş. arasında imzalandığını, sözleşmenin 9/2 md.göre işverenin yazılı onayıyla 3. Şahıslara devredebileceği hususunda mutabık kalındığını, davalının onayı olmadan davacıya devredildiğini, ... ... yi 96 80 doluluk oranıyla açacağını taahhüt etmiş ancak edimini yerine getirememiştir.

Davalının kendi çabalarıyla kiraladığı alanları hatta hiç kiralamadığı alanlara ait fatura gönderdiğini, kiralanan alanların tamamı davalının şahsi çabası ve bağlantılarıyla kiralandığını, ... Noterliğince açık işyerleri tespit edilen toplam kiralanabilir 12.589 m2 alanın 01.05.2015 tarihi itibariyle 5,899 m2 si kiralandığını, davacı 21.04.2015 tarihinde ....

Noterliği ihtarıyla sözleşmeyi tek taraflı fesih ettiğini, davacı taraf AVM yönetim sözleşmesini fesih ederken kiralama sözleşmesini ayrıca fesih etmeye gerek duymadığını, 21.04.2015 tarihinde kiralama sözleşmeside fesih olduğunu, TBK 97 md. Gereği ifa isteminde bulunan tarafın kendi borcunu ifa etmiş olması gerekir bu nedenle davacı ifa yerine fatura düzenleyip göndermeye devam ettiğini, bu nedenle huzurda görülen haksız davanın reddi ile yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıdığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bu nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatı ödenemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, 12/03/2014 tarihli Kiralama Hizmetleri Sözleşmesi, ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09/04/2015 tarihli ihtarnamesi, Noter tespiti, Cevap dilekçesi, SSK hizmet dökümü, Bilirkişi raporu, tanık, keşif v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.

Asıl dava ... Esas sayılı dosyasında; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 260.448,60 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Birleşen dava 2015/760 Esas sayılı dosyasında; .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 145.089,92 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

ASIL DOSYADA

Dosyanın Mali Müşavir Adem Temiz'e tevdi edildiği, bilirkişinin 05/10/2017 tarihli raporunda özetle. Davalıya ait 2014 ve 2015 yılları resmi defterlerinin kanuni delil niteliğinde olduğunu, kanuni delil niteliğindeki iş bu defterlerde davacıya ait herhangi bir borç alacak kaydına rastlanmadığını ancak dosya içerisinde bulunan sözleşmelerin taraflarca kabul edilmesinin dikkate alındığında ticari ilişkinin varlığını kabul etmek gerekeceğini, tarafların tacir olduğunu,

davalı taraflar arasında akdedilmiş sözleşmelere göre ihtilaf konusu olan Kiralama Hizmetinin ne ölçüde yerine getirildiğine ilişkin ek verilere ihtiyaç olduğundan kiralandığı Bafra 3. Noteri tarafından tespit edilen işyerlerinin kira sözleşmelerinin dosyaya celp edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmelere konu AVM'nin açılış öncesi yapılan harcamalarının yansıtılması için düzenlenmiş toplam 145.089,92 TL tutarındaki iki adet fatura bedelinin ek sözleşmenin II.maddesine göre ödenmesi gerektiğini, davalı vekilince davacıya verildiği belirtilen avansa ait banka dekontunun dosyaya celbi gerektiğini,

belgelerin ikmali halinde ek rapor verilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Mali Müşavir ... ve Emlak Komisyoncusu ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 05/03/2018 tarihli raporunda özetle.

Dava ve icra dosyaları, tarafların iddia ve cevapları, davacı ticari defterleri, bilirkişi raporu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri üzerine yapılan inceleme sonucu incelenen davalı ticari defterleri usulüne uygun tasdik edilmiş olduğunu ve lehine delil vasfını taşıdığını, dava ve takip tarihi itibariyle davalıdan 406.190,39 TE alacaklı olduğunu, davacı tarafından sözleşme gereği %80 oranında kiralama taahhüt edilmesine rağmen %60 oranında kaldığını ve 7.625 m2 kiralama yapıldığını,

davacının sözleşmede taahhüt ettiği %80 oranı yakalayamadığını ve ücrete hak kazanamadığı yönünde olursa davacının 102.089,92 TL masraf yansıtma bedeli alacağı olduğunu, davacının sözleşmeye göre %60 hizmet oranında komisyon almaya hak kazandığı yönünde olursa 406.190,39 TL alacaklı olduğunu, davalı tarafından takibe yapılan itirazların buna göre iptali gerektiğini, tarafların, %20 inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın mahkemenizin takdiri içinde kaldığı tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Mali Müşavir ... ve Emlak Komisyoncusu ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 03/10/2018 tarihli raporunda özetle.

Dava ve icra dosyaları, tarafların iddia ve cevapları, davacı ticari defterleri, bilirkişi raporu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri üzerine yapılan inceleme sonucu taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının davalıya ait AVM'de kiralamaya aracılık ederek hizmet sunduğunu, 10.564 m2 kiralama sözleşmesinde imzaları olduğunu buna göre 10.564/12589 =0,84 yani %84 kiralama işlemine aracılık hizmeti verdiğini, kök raporda belirttikleri gibi davacının 102.089,92 TL masraf yansıtma bedeli alacağını,

davacı taraflar arasına imzalanan sözleşmeye göre %80 asgari kiralama şartını yerine getirdiğini ve %84 doluluk oranında kiralama sözleşmesine aracılık hizmeti verdiğini, buna göre 260.448,70 TL hizmet faturası bedelini almaya hak kazandığını, davacının toplam alacağının 362.538,62 TL olduğunu, tarafların %20 inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin mahkeme takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Mali Müşavir ... ve Emlak Komisyoncusu ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 20/05/2019 tarihli Ek raporunda özetle.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının davalıya ait AVM'de kiralamaya aracılık ederek hizmet sunduğunu, 10.232 M2 kiralama sözleşmesinde imzaları olduğunu, buna göre 10.232/12589 - 0,81.27 yani % 81.27 kiralama işlemine aracılık hizmeti verdiğini, kök raporda davacının 102.089,92 TL masraf yansıtma bedeli alacağını, davacı taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre %80 asgari kiralama şartını yerine getirmiş olduğunu ve %81.27 doluluk oranında kiralama sözleşmesine aracılık hizmeti verdiğini, 260.448,70 TL hizmet faturası bedelini almaya hak kazandığını,

03/10/2018 tarihli bilirkişi kurulunun düzenlemiş olduğu ek raporu ışığında dava dosyasına sunulmuş hatalı ve eksik olarak görülmekte olan AVM de bulunan kiracılar, kiralanan alan m2:10.564-Hizmet Bedeli 36.275.34€-Doluluk Oranı %84 olarak belirlendiğini, AVM de kiralanan alan m2:10.232 m2 ve hizmet bedeli:34.424,4€ doluluk oranı ise %81.27 ye gerilediğini, üç firmaya ilişkin hizmet bedeli olarak da iş bu isimleri yazılı 3 adet iş yerinin kiralama onay formlarının asıl evrakları dava dosyasında mevcut olmadığını, dava dosyasına ibraz edilmeyen 3 adet firmanın yalnızca kiralama suretleri bulunduğunu,

dava dosyasında kira sözleşmelerinin asılları ibraz edilmemesinden ötürü 3 adet iş yerinin kapsamış olduğu alan m2'si ve yine tabloda görülmekte olan hizmet bedelinin (sıra no:32-Tesbihane:420€+sıra no:33:Tantitoni:289.80€+sıra no:33:1.141.14€:hizmet bedeli toplam:1.850€) olduğunu bir önceki düzenlenen ek rapordan çıkartıldığını ve yeniden dava dosyasına sunulan evrak asılları dikkate alındığını, incelendiğini ve yeniden hesaplandığını, işleme tabi tutulan alan net alan m2:10.232 hizmet bedeli olarak 34.424.4€ olarak belirlendiği tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Mali Müşavir ... ve Emlak Komisyoncusu ...'e tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 01/02/2021 tarihli Ek raporunda özetle ; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre davacının davalıya ait avm de kiralamaya aracılık ederek hizmet sunduğunu, 10.232 M2 kiralama sözleşmesinde imzaları olduğunu buna göre 10.232/12589 - 0,81.27 yani 94 81.27 kiralama işlemine aracılık hizmeti verdiğini, kök raporda belirttikleri davacının 102.089,92 TL masraf yansıtma bedeli alacağını,

davacı taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre %80 Asgari kiralama şartını yerine getirmiş olduğunu ve %81.27 doluluk oranında kiralama sözleşmesine aracılık hizmeti verdiğini, buna göre 260.448,70 TL hizmet faturası bedelini almaya hak kazandığını, 03/10/2018 tarihli bilirkişi kurulunun düzenlemiş olduğu ek raporu ışığında dava dosyasına sunulmuş hatalı ve eksik olarak görülmekte olan avm de bulunan kiracılar, kiralanan alan M2:10.564 m2 hizmet bedeli 36.275.34€-doluluk oranı %84 olarak belirlendiğini, AVM de kiralanan alan m2:10.232m2 ve Hizmet Bedeli:34.424,4€-Doluluk Oranı ise %81.27 ye gerilediğini,

davalı tarafından sunulan kiracılara ait yıllık ciro tablosuna göre kira geliri hesaplandığını ve davacıya ödenmesi gereken %7 sözleşme hizmet bedelinin 182.776,59 TL olarak hesaplandığını, tarafların %20 inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin mahkeme takdirinde olduğu, tarafların diğer taleplerin delillerin hukuki değerlendirme ve takdiri mahkemeye ait olduğunu, tarafların vekalet ücreti ve yargılama giderleri taleplerinin de mahkeme takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyanın Nitelikli Hesaplama Uzmanı ..., Mali Müşavir Bayram Kızıltepe ve MYK Emlak Uzmanı ...'a tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 29/02/2024 tarihli raporunda özetle. Davacı ve davalının incelenen 2014-2015 yılı ticari defterlerinin Sahibi Lehine Delil Vasfına Haiz olduğunu, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin “Kiralama İle İlgili Esaslar” başlığı altında 9680 doluluk oranı ile AVM'nin açılacağı kararlaştırıldığını, kiralama oranının ise 681,28 olduğu,

dolayısıyla davacının davalıya kiralama hizmeti için taahhüt ettiği oranında ifa ettiğini, davacı dava dosyasına davalı şirketin AVM'sinde görevlendirdiğini, kişilere ve masraf belgelerine ilişkin doğrudan husumetle alakasının kurulamadığını, dolasıyıyla taraflar arasında doğrudan alakası kurulamayan bu belgelere ilişkin değerlendirme ve hesaplama yapılmasının mümkün olmadığını, mahkemenin husumete ilişkin ek rapor tanzim edilmesi yönünde karar vermesi halinde davacının bu taleplerini,

belgeleri de dikkate alarak tek tek hangi belgenin davalıya verilen hangi hizmete ve hangi tarihler içinde verildiğine ilişkin bir tablo ile birlikte detaylı açıklama yapması gerektiğini, davacının ticari defterlerinde icra takip tarihleri itibariyle.

406.190,39 TL alacaklı olduğunu, dava tarihi itibariyle alacağının mevcudiyetini koruduğunu, davalının husumete konu faturaları noter marifetiyle iade ettiğinden ticari defter kayıtlarında davacının tanzim ettiği faturaların kayıtlı olmadığını, akdedilen sözleşmede, sözleşmenin grup şirketlerine devredilebileceğinin kararlaştırılmış olmasını, davalının devir işlemine makul bir süre içinde itiraz etmemesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalının, sözleşmenin hukuka aykırı olarak devredildiği yönündeki iddiası yerinde olmamadığını, sözleşmede belirlenen diğer hükümler dikkate alındığında,

davacının yapmış olduğu hizmetlerin bedelini davalıdan talep edebileceği kanaatine ulaşıldığını, davacının, davalıya düzenlediği 5 adet faturanın 3 adetinin masraf faturası 2 adetininin ise kiralama hizmetine ilişkin olduğunu, masraf faturalarının hesaplamada dikkate alınamayacağından.

24.02.2015 tarihli 149.375,61 TL. fatura ile 22.05.2015 tarihli 153.228,43 TL. tutarındaki kiralama faturaların toplamı olan 302.604,04 TL. yı davalıdan kiralama hizmetine ilişkin talep edebileceğini, bu tutardan davalının ödediği 42.000,00 TL'nin tenzil edilmesi sonucunda davacının talep edebileceği tutarın 260.604,04 TL olduğunu, 03.06.2015 tarihinde icra takibi yaptığı ... Müdürlüğü ...

E. icra dosyasında talep ettiği 145.089,92 TL. ana para talebinin davalıya tanzim ettiği masraf faturalarına ilişkin olduğundan, icra takibinde talep ettiği tutarı aksi ispat edilinceye kadar talep edemeyeceğini, davacının, 34.423,70 Euro alacağının doğduğu kiralık işyerlerinin ciroları üzerinden alınacak komisyon tutarının çok sayıda ciro beyanı sonrası hesaplandığı dolayısıyla bu tutarı TL'ye çevirmek için en makul tarihin davacının ilk faturasını tanzim ettiği 24.02.2015 tarihi olduğu kanaatine oluşması sebebiyle,

24.02.2015 tarihinde davacının 34.423,70 Euro hakedişinin TL karşılığının TCMB alış kuru dikkate alındığında 96.493,07 TL olduğu ve bu tutara 140.776,58 TL alacağı eklendiğinde alacaklı olduğu tutarın 237.269,65 TL. olduğu hesaplandığında. 04.06.2015 tarihinde icra takibi yaptığı ... Müdürlüğü ...

E. icra dosyası ile 260.448,70 TL.ana para talebininin yerinde olmadığını, 237.269,65 TL. için 04.06.2015 icra takip tarihi itibariyle faiz talep edebileceğini, icra inkâr tazminatına hükmedilmesi tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Dosyadaki sözleşmeden; davacı şirket ile davalı şirket arasında 12.03.2014 tarihli kiralama hizmetleri sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre davacının davalıya ait ... isimli AVM de bağımsız bölümlere kiracı bulmayı ve kiralama sözleşmesi imzalanmasını sağlamayı taahhüt ettiği, davalıda belirli bir komisyon ödemeyi kabul ettiği, davacının beyanına göre sözleşmeye uygun kiralama işlemlerini yerine getirdiğini, AVM de 13.200 m2 kiralanabilir alanın 10.014 m2 si davacı tarafından kiraya verildiğini,

sözleşmeye göre %7'si komisyon ücreti faturaları davalıya gönderdiğini ancak davalı fatura bedellerini ödemediğini bunun üzerine 09.04.2015 tarihli ihtarname gönderildiğini ve ödenmeyince .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile davalı aleyhine toplam 260.448,60 TL üzerinden takip başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, yine aynı sözleşme kapsamında davacı tarafın sözleşmeden kaynaklı hak ve alacaklarının ödenmemesi üzerine ....

İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine toplam 145.089,92 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla takibe yapılan itirazın iptalini talep ettiği, dosyamızdan bilirkişiler ...'ın verdiği kök ve ek raporlar ile ile davacının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre %80 asgari kiralama şartını yerine getirdiği ve %84 doluluk oranında kiralama sözleşmesine aracılık hizmeti verdiğinin tespit edildiği, davacının sözleşme kapsamında 260.448,70 TL hizmet faturası bedelini almaya hak kazandığı,

03/10/2018tarihli bilirkişi kurulunun düzenlemiş olduğu ek raporu ışığında dava dosyasına sunulmuş hatalı ve eksik olarak görülmekte olan avm de bulunan kiracılar, kiralanan alan M2:10.564 m2 hizmet bedeli 36.275.34€ doluluk oranı %84 olarak belirlendiği, AVM de kiralanan alan m2:10.232m2 ve Hizmet Bedeli:34.424,4€ Doluluk Oranı ise %81.27 ye gerilediği,

davalı tarafından sunulan kiracılara ait yıllık ciro tablosuna göre kira geliri hesaplandığını ve davacıya ödenmesi gereken %7 sözleşme hizmet bedelinin 182.776,59 TL olarak hesaplandığı , yine sözleşme kapsamında davacının birleşen dava yönünden ise 102.089,92 TL alacağı bulunduğu anlaşıldığından asıl ve birleşen davalar yönünden davanın kısmen kabulüne; taraflar arasındaki ihtilafın yargılamayı gerektirdiği ve alacağın likit olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır