İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/90 K.2025/32

T.C. İstanbul Anadolu 1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

2016/90 Esas

KARAR NO:2025/32

DAVA

Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 11/05/2016

KARAR TARİHİ: 25/02/2025

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacıya ait ------ no ile tescilli marka ile davalı taraf adına ----- no ile tescilli markalar arasında ayniyet olduğunu, 556 sayılı KHK nın 7/1-b maddesine göre aynı ve ayırt edilemeyecek kadar benzer olan markaların tescil edilemeyeceğini ve bu hususun aynı zamanda bir hükümsüzlük sebebi olduğunu, Davacının ---- yılında ---- kurulduğunu, pek çok ürün yanında ---- çakmakları ile çakmak alanında lider olduğunu, ----- markası altındaki çakmaklarla dünyada piyasada önemli bir yer edindiğini, ---- markasının ----yılında tanınmış marka olduğuna karar verildiğini,

--- yıllardan bu yana üretilen ------ çakmaklarının silindirik gövdesi ile dünya piyasasında bulunan diğer çakmaklardan özgür ve benzersiz bir tasarıma sahip olduğunu dünya üzerinde 140 ülkede pazarlandığını, her sezonda yenilenerek farklı koleksiyonları ile pazarlandığını, ayrıca tanıtım ve promosyon faaliyetlerinde de kullanıldığını, pek çok paylaşım sitelerinde yer aldığını, ---- ve dünya çapında reklam tanıtım faaliyetlerine ilişkin görselleri sunduklarını, ------ yıllarda piyasaya arz edildiğini,----- o tarihlerde üretim tesisleri kurulup ------piyasasına dağıtım yapıldığını,

sonraki dönemde ise üretimi bıraktıklarını sadece satış ve dağıtım faaliyetleri ile piyasadaki varlıklarını sürdürdükleriniBuna ek olarak ------- pazarında yüksek kaliteli ürünlerini ticari faaliyetlerde kullanmak kurduklarını, bu şirketin davacı şirketi ile ortak faaliyete başlandığını, ---- markasının şekil ve ismi ile ---- tanınırlığı acısından -----tarihlerinde -----farklı şehrinde --------katılımcı arasında gerçekleştirdikleri pazar araştırması ile ----sektörde de tanıdığının tespit edildiğini, ----- insanların aklına ----geldiğini, araştırmada marka tanınırlığını rakip olan firmaların -------- ile karşılaştırıldığını,

ancak markanın kalite standart ve benzersiz silindirik gövdesi ile özdeşleşmiş ------ yaratarak piyasadaki diğer ürünlerden farklı olduğunu, bu nedenle ------ marka tescili ve tasarım tescil başvurularında bulunduklarını, Davacının çakmağın gövdesi, metal kılıf, çakmağın tümü ve elektronik çakmağı da içeren ve ----- tarafından tasarlanan pek çok çeşit ürünün olduğunu, ------markalı çakmakların üç boyutlu marka olarak 140 ülkede tescil edildiğini, ---- ülkede de tescil sürecinin devam ettiğini,----- sayılı kararı ile tanınmış marka statüsü kazandığını, -Davacının ------- olarak tescil ettirmiş olduğunu,

----tarihinde ----- nezdinde -----olarak tescil ettirmiş olduğunu, Davacının ---- nezdinde endüstriyel tasarım olarak ----- tescil ettirmiş olduğunu, bu nedenlerle davalı adına ----- no ile tescilli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVAYA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının iddialarını kabul etmediklerini, davalı şirketin sektöründe bilinen oldukça büyük yatırımlar yapan bir işletme olduğunu , şirket ortaklarının -------- resmi lisansı üyesi olduğunu, tüm dünyada olduğu kadar ülkemizde de önemli bulunan -------- takımların kendisi ile lisans anlaşmaları yaptığını ve bu takımlara yönelik lisanslı ürünlerde davacı şirketin farklı ürün grupları ve değişik seçenekler de ürün ürettiğini, Örneğin ------------- da özel tasarımlar yaratarak sunduğunu, çakmak ürün grubuna yönelik üretim tesisinin olduğunu,

bu üretim tesislerinden ---- ilişkin olanın yıllık üretim kapasitesinin ---- adetin üzerinde olduğunu , bu rakamın ülkemiz ----ihtiyacının yarısından fazla olduğunu, Davalının -----no ile tescilli endüstriyel tasarımı da ----- nezdinde tescil ettirdiğini, ayrıca ----şekil markalarının da sahibi olduğunu,Davacı Taraf dilekçesinde ------- sayılı markası ve görselinden bahsettiğini, anılan görselin davalıya ait -------Tasarımın yani -----Tasarımın üzerine davacı tarafça -----ibaresi yazılarak yeniden düzenlenmiş olan ------------- başvuru tarihli bir marka olduğunu,

Davacının anılan marka üzerinde hak sahipliği ve kendisine aidiyet ile davalının önceki tarihli tasarımını ve davacı başvurusundan önceki tarihli kullanımlarını yok sayarak davacının özgün çakmak tasarımının kendisine ait olduğu iddiası ile markasal hak yaratmak gibi bir amacı olduğunu, davacının davalıya ait --- sayılı tasarımın ilanına kendisine ait ---- ve tasarımlarını dayanak göstererek ---- nezdinde itiraz ettiğini, itirazın kabul edilmediğini, bu nedenle ------davayı açtığını, davanın derdest olduğunu,

Ayrıca davacı tarafından ------ davası ile ürün tasarımları üzerinde ------ figürlerinin kullanılıyor iddiasına dayalı olarak haksız rekabet davası da açtığını, Davacının davalıya ait olduğunu bildiği tasarımlar üzerine ----- ibaresini ekleyerek marka başvurusunda bulunduğunu, davacının asıl hak iddiasına dayalı -----markası ve görselleri, davacının ------- markası altındaki görsellerden belirgin biçimde farklı olduğunu, Davalının-------- markası ev kendine özgü tasarımı ile form üzerinden algı oluşturmaya çalıştığını,---- markasının da benzer stratejiyi uyguladığını,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep edildiği anlaşılmıştır

TARAFLAR ARASINDAKİ UYUŞMAZLIK

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı adına --------- şekil marka ile davacı adına-------- sayılı üç boyutlu şekil markanın aynı/benzer olup olmadığı hükümsüzlüğü ve sicilden terkininin istenip istenemeyeceği, Davalının -----sayılı tasarımının ve tasarımdan kaynaklı haklarının davalıya öncelik sağlayıp sağlayamayacağı konularında olduğu anlaşılmıştır.

UYUŞMAZLIK HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, ön inceleme duruşması sonrası dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile, uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip deliller toplanmıştır. Davalının ----- kayıtlı görüldüğü, son tescil tarihinin ---- olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya ---- kayıtları getirtilmiş olup, incelendiğinde; ----- tescil numaralı markasının-----davacı adına tescili olduğu, ----- tarihinde sicile tescil edildiği, ---- tescil numaralı markasının----- davacı adına tescili olduğu, ----- tarihinde sicile tescil edildiği, ---- numaralı markasının----- davacı adına tescili olduğu, ---- tarihinde sicile tescil edildiği, ---- tescil numaralı markasının---- davalı adına tescili olduğu,

---- tarihinde sicile tescil edildiği anlaşılmıştır. -------karar sayılı dosyasında "Davanın kabulü ile Davalı adına tescilli ------ sayılı Şekil markalarının kullanmama nedeniyle iptaline, " şeklinde karar verildiği kararın ----- tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi raporu aldırılmıştır. Bilirkişi heyeti heyet rapor içeriğine göre;

1- Davalının hükümsüzlüğü talep edilmiş olan ------- no ile -------Sınıfta yer alan emtialar için tescil edilmiş olan ----- markasının, davacının ----- yer alan emtialar için tescil edilmiş olan -------- markasından görsel, kavramsal ve fonetik olarak farklı olduğu, 2- Davalı adına ------- emtiasında tescil edilmiş olan ----çakmak tasarımının, davalı adına ------- no ile tescil edilmiş olan ----------- markası açısından davalı tarafa öncelik hakkı vermeyeceği" yönünde görüş bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK HAKKINDAKİ YASAL DÜZENLEME

556 sayılı KHK'nın 7,8 ve 42. Maddeleri.

GEREKÇE

Dava, davalı taraf adına tescilli -------- tescil numaralı markanın hükümsüzlüğü davasıdır.

Davacı taraf, davalı adına tescilli ---- numaralı markanın ----markasının daha önce kendi adına tescilli -----endüstriyel tasarımın ve -------------markaları ile aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer olması dolayısıyla hükümsüz kılınması gerektiğini beyan ederek davalı adına tescilli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

656 sayılı KHK m. 8/1-b hükmü, "Tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu maddede düzenlenen nisbi tescil engeli esasen marka hukukuna hâkim olan öncelik ilkesinin bir yansımasıdır.

Öncelik ilkesi ile kastedilen ise markayı önce tescil ettiren veya başvuru konusu yapan kişinin korumadan öncelikli olarak yararlanacak olmasıdır.Söz konusu nisbi tescil engelinin uygulanabilmesi için her şeyden önce marka başvurusuna konu işaretin daha önce tescil ettirilmiş bir marka veya tescil başvurusuna konu edilmiş bir işaret ile aynı veya benzer olması gerekir.

Markaların benzerliğinin değerlendirilmesi, markada yer alan kelime veya şekil unsurlarının birlikte yarattığı bütüncül izlenime göre yapılmalıdır.

İki marka arasındaki benzerlik araştırması yapılırken, ortalama tüketicide görsel, işitsel ve kavramsal olarak karışıklığa yol açılıp açılmadığına bakılır.Bu açıklamalardan sonra dava konusu somut olay incelendiğinde; ----- markasının ------ Sınıfta davalı adına tescilli olduğu, tescil başvuru tarihinin ---- tarihi olduğu, ----- markasının davacı adına ----Sınıfta tescilli olduğu, tescil başvuru tarihinin ---- tarihi olduğu---- tescil numaralı ---sınıfındaki tasarımın ------ tarihinden itibaren koruma altında bulunan çakmak tasarımı olduğu ve davacı adına tescilli olduğu sabittir.

Bu tespitten sonra davacı tarafın 656 S.

KHK'nın 5,8 ve 9. Maddeleri gereği hükümsüzlük talebi değerlendirildiğinde, davacı adına tescilli ----- no ile tescilli üzerinde -----yazılı bir çakmağın 4 farklı yönden siyah beyaz çizimini içeren markanın kelime ve şekil markası olduğu, ------markasının çakmağın mekanizması olan metal kısımda yazılı olduğu, bütünsel bakış açısı ile markanın esas unsurunun ------ olarak okunduğu, markanın tescil kapsamında -----Sınıfta tescilli olduğu, davalının hükümsüzlüğü talep edilmiş olan------- no ile tescil edilmiş olan---------markasının gaz konulan bölmelerini gösterir --------- mekanizması olan ----------- olarak okunduğu,

------- kelimesinin------ kelime olup çakmak anlamına geldiği, kelime ve şekil markası olduğu, bütünsel bakış açısı ile markanın esas unsurunun-------- olduğu, markaların çakmak şekil unsurlarının------- olarak farklı olduğu, bir markada ----- çizimi varken, davalı markasında sarı renkli şeffaf bir çakma k görseli olduğu, davacının markasındaki görsel üzerinde yer alan-------- unsurunun kavramsal, fonetik ve görsel olarak farklı olduğu, davalının şekil unsurunun üzerinde yer alan------ kelime unsurunun fonetik, görsel ve kavramsal olarak farklı olduğu, davacının markasının davacı markası ile benzer olmadığı,

yine incelenen ---------- tasarımı olduğu, davalının tasarım tesciline konu şekillerin, davalının tescilli markası kapsamındaki “. sözkonusu ---------şeklinin hali hazırda ilgili sektörde kullanılmakta olan şekillerden önemli ölçüde farklılaşmamış olduğu, söz konusu orta düzeyde tüketici kesimi nezdinde bu şekillerin ticari kaynak belirten bir işaret olarak algılanamayacağı, ilgili sektördeki kullanımlarından bazı unsurları yönünden farklılık arz etse de ayırt edicilik değerlendirilmesinde şeklin bir bütün olarak tüketicilerin zihninde bırakacağı izlenim ve genel görünümün marka olarak algılanabilir nitelikte olup olmadığı,

bu nedenle de davalının --------- numaralı markası yönünden ayırt edicilik katmadığı, bu haliyle davacı markası yönünden de öncelik hakkı vermeyeceği kabul edilmiş ve davacı tarafın benzerlik ve aynilik yönündeki iddialarının sübut bulmadığı kabul edilmiş ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

25/02/2025