İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/220 K.2019/253

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı banka aleyhinde İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı doyası ile icra takibi başlatıldığını, bunun üzerine davacının borçlu olmadığı 1.582,40 TL.yi ödemek zorunda kaldığını, ...Şti.tarafından davalı lehine düzenlenen 04/12/2014 tarihli ... seri nolu 5.380,80 TL tutarlı çekin davalı tarafından davacı bankaya ibraz edildiğini, karşılıksız olduğu iddiasıyla davacıdan, bankadan ödemekle yükümlü olduğu tutarın tahsilinin talep edildiğini, ilgili yasal mevzuat uyarınca bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutarın çek hamiline ödenebilmesi için çekin tüm şekil şartlarının eksiksiz olması,

tutarın çekin yetkili hamili ya da yetkili vekili tarafından talep edilmesi, çekin karşılıksız işlemine tabi tutulmuş olması gerektiğini, çekin arkasında yer alan davalıya ait ciro iptal edildiğinden, davalının yetkili hamil olmadığını, bu duruma istinaden ödeme yapılamadağının davacı banka tarafından 24/12/2014 tarihli yazı ile davalıya ihbar ve ihtar edildiğini, ayrıca söz konusu çekin arkasındaki karşılıksız kaşesinin de iptal edildiğini, yani davalı yetkili hamil olsa bile bankadan ödeme talep edememesi gerektiğini, çünkü çekin karşılığının olmasından dolayı bankanın sorumluluğunun doğmadığını,

davalıya talep edilen tutarın bu nedenle ödenemediğinin de yine 24/12/2014 tarihli başka bir yazı ile ihtar ve ihbar edildiğini, bankanın çek hamiline ödeme yapmasını gerektirecek koşulların oluşmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile davalıya ödenen 1.582,40 TL.nin ödeme tarihi olan 02/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı banka tarafından basılıp keşidecisi ...Şit.

İstanbul keşideli, 04/12/2014 keşide tarihli, 5.380,80 TL bedelli ... hesap numaralı çekin davalının emrine keşide edilerek verildiğini, çekin davalı firma tarafından ...Şti.ye verildiğini, işbu firmanın çeki ..banka sunması üzerine çek takasa girerek karşılığı olmadığından dolayı karşılıksız kaşesi vurulduğunu, çek karşılıksız çıktığı anda davalı firmanın geçerli yasal hamil olup işbu çekten kaynaklanan tüm haklarını davalı banka dahil herkese karşı ileri sürebileceğini, çeke karşılıksız kaşesi vuralana kadar ciroların iptali diye bir şeyin kesinlikle söz konusu olmadığını,

çekin karşılıksız çıkması üzerine cirolandığı üçüncü kişi firma ...Şti.tarafından çek davalı firmaya mevcut cirolar ve takasta yazılı karşılıksız ibraresi üzerine iptal kaşesi vurulmak suretiyle geri iade edildiğini, yasal hamil davalı firmanın cirosunun iptaline yönelik herhangi bir iradesinin söz konusu olmadığını, işbu haliyle çekin karşılıksız çıkmasından dolayı yasal hamil olarak bankaya müracaat edildiğini, davacı bankanın sorumlu oldukları tutarı ödemekten kaçındığını, çekte hiçbir şekil noksanlığı olmadığını, davacının iddia ettiği gibi karşılıksız kaşesinin iptali diye bir şeyin yasal olarak mümkün olmadığını,

TTK.na göre cizilmiş cirolar yazılmamış hükmünde ise de, çeki elinde bulunduran kişi emrine düzenlenen çekin lehdarı ise yetkili hamil olup takip ve şikayet hakkında kullanması için ayrıca dönüş cirosunun varlığına gerek bulunmadığını, naslı olduysa sonradan cironun iptal edilmesinin çeki yasal olarak elinde bulunduran davalı hamilin bu hakkını kullanmasını engellemeyeceğinden bankanın yasal olarak sorumlu olduğu tutarı ödemekten kaçınamayacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalının davacı bankaya ibraz ettiği karşılıksız çek nedeniyle banka sorumluluk miktarının tahsili amacıyla başlattığı icra takibi sonucunda tahsil ettiği bedelin iadesi talebine ilişkindir.

Davacı bankadan davaya konu çekin davalı firma tarafından bankaya ibrazından sonra davalıya verdikleri cevabi yazının bir örneği getirtilmiştir.

İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası getirtilerek incelendiğinde; davalı şirket tarafından davacı banka aleyhine davaya konu çek nedeniyle 5941 Sayılı Yasa uyarınca bankanın sorumlu olduğu 1.120 TL'nin tahsili amacıyla takip başlatıldığı, davacı banka tarafından 03/02/2016 tarihinde 1.582,40 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça ödeme emri ve çek görüntüsü dosyaya sunulmuş, mahkememizce çek aslı ilgili icra müdürlüğünden istenmiş, icra müdürlüğü tarafından çek aslının uhdelerinde bulunmadığının bildirilmesi üzerine taraflara çek aslını ibraz etmeleri için 2 hafta kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içinde taraflarca çek aslı dosyaya sunulmamıştır.

Davaya konu edilen takip dosyasına dayanak 04/12/2014 tarihli çekin, davacı bankaya ait olduğu, söz konusu çekte davalının lehtar sıfatının bulunduğu, çekin aynı gün davacı bankaya ibraz edildiği ancak takas sisteminde olduğu için bankanın ödemekle yükümlü olduğu çek teminat bedelini davalıya ödenmediği, davalı tarafça teminat bedelinin ödenmesi için 24/12/2014 tarihinde yapılan başvuruya ise davalının yetkili hamil olmadığından bahisle ödeme yapılmadığı, davalının başlatmış olduğu ilamsız takibe davacının itiraz etmediği gibi ödemede bulunduğu,

davaya konu çekte davalının lehtar konumunda olmasından dolayı, her zaman için yetkili hamil konumunda olduğu ve hamil sıfatının çeke mündemiç nitelikte bulunduğu, hamil sıfatının bulunmadığı iddiasının hiçbir hukuki temelinin bulunmadığı gibi davalının çek teminat bedelini talep etmesinin yasal hakkı olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının davasının reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...