İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/906 K.2018/429

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin ortağı olduğu ve çift imzayla temsil edilen...Şti tarafından...A.Ş.'den alınarak mobilya yan ürünleri ve aksesuar malların karşılığı olarak toplam 450.000,00-TL meblağlı çeklerin şirketin sigortalı elemanına teslim edildiğini, imzaya yetkili diğer ortağın şehir dışında olması nedeniyle sadece şirket yetkililerinden davacı müvekkili ... tarafından imzalandığını, çeklerdeki imza eksikliği giderilmeden 3.kişilere ciro edilemeyeceğinin taraflarca kararlaştırıldığı bu nedenle mevcut haliyle çeklerin geçersiz olduğunu ayrıca ...

Mobilya tarafından mobilya yan ürünleri ve aksesuar malların da ... Mobilya'ya teslim edilmediği için davalı şirketin kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin hiçbir borcu olmaması ve çekin de geçersiz olması nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, dava konusu ...

Bankası Torbalı şubesinin 31/08/2016 keşide tarihli 8643627 çek numaralı ve 50.000,00-TL bedelli çekin geçersiz sayılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan uzak ve alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çeki davacıdan teslim alan taraf olmadığı gibi davacıyla ya da yetkili olduğu şirketle herhangi bir ticari faaliyeti bulunmadığını, davacının çekin lehdarı ...

Mobilya çalışanı ile aralarında imzaladıklarını iddia ettiği çek alım makbuzunun müvekkili açısından hiçbir geçerliliğinin bulunmadığını, davacının çek üzerindeki imzasına herhangi bir itirazı olmayıp çekten dolayı TTK'nun 678.

Maddesi uyarınca şahsen sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin yasal yetkili ve son hamil olmakla kıymetli evrağı tahsil etmek için 31/08/2016 tarihinde muhatap bankaya ibraz ettiğini beyanla müvekkili aleyhine açılmış haksız davanın reddi ile İİK 72/4 maddesi uyarınca borçlu aleyhine alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretininde davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; 07/12/2015 tarihli çek alım makbuzu, ...Bankası ...Şubesinin 31/08/2016 keşide tarihli ... çek numaralı ve 50.000,00-TL bedelli çek fotokopisi, 10/05/2016 tarihli 66.363,00-TL meblağlı dekont, uyap yolu ile İstanbul Anadolu...ATM'nin ... Esas sayılı dosyası ile İzmir ...ATM'nin ... Esas sayılı dosyasının,...Factoring ile ...arasında düzenlenen faktoring sözleşmesi, alacak bildirim formu, fatura örnekleri, uyaptan İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası celp olunmuştur.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, bilirkişi Mali müşavir ...'e tevdii edilen dosyada tanzim olunan 26/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ibraz edilen 2015-2016 yılı ticari defterlerinin açılış kapanış onaylarının yasal süre içerisinde ve usulüne uygun yaptırıldığını, söz konusu defterlerin e-defter beratları ile şirketin e-defter uygulamaları kapsamında olduğunu,

dava dosyasında davalı taraf yasal defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişkinin söz konusu olmadığı ve davacının davaya konu çeki keşide eden şirket ortağı olduğu ayrıca davalının ilgili çekin son yasal hamili olduğunu,

davalının 31/08/2016 keşide tarihli 8643627 numaralı 50.000,00-TL bedelli çeki 12/06/2015 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden 07/12/2015 tarihinde... referans numarası ile kayıtlarına aldığının görüldüğünü,davalı ... şirketinin dava konusu çeki dava dışı Barem Robot firmasından finansal kiralama faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluş ve çalışma esaslarına uygun bir şekilde aldığını, dava dışı şirkete çek bedelini ödediğini, davalı şirketin dava konusu çeki iktisap ederken bilerek borçlunun zararına hareket ettiğine ilişkin bir kanıt bulunmadığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

Davalı ... şirketinin müteselsil, kopukluk arz etmeyen ve birbirine bağlı ciro silsilesinden çekin görünürdeki yetkili hamili olduğu anlaşılabilmektedir.

Davacı tarafça çekin çift imzayla ortağı olduğu şirket yönünden bağlayıcı olduğu iddiası kapsamında 6102 Sayılı TTK 792 ve 6361 Sayılı Yasa'nın 9-(2) maddeleri uyuşmazlığın çözümünde yol gösterici niteliktedir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/10538 E. 2017/4836 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere faktoring şirketlerinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile temlike konu alacağın bir mal veya hizmet satışından doğduğunu fatura ile tevsik etme ve kambiyo senedi ile faturanın uyumlu olduğunu araştırma yükümlülüğü vardır.

Somut olay dahilinde özellikle mali inceleme nezdinde yapılan tespitler nazarında dava konusu çekin faktoring sözleşmesi kapsamında davalıya ciro yoluyla tevdii edildiği, davalı tarafın bu sözleşme temelinde gerekli kayıtları kendi defterlerine işlediği ve fatura tanzim ettiği, bunun haricinde faktoring firmasının bile bile borçlunun (davacının) zararına hareket ederek kambiyo senedini ele geçirdiği yönünde herhangi bir delile tesadüf edilmediği keza davacının iddiaları arasında yer alan malların teslim edilmediği, bedellerinin ödenip ödenmediği,

çekteki ikinci imzanın tamamlanmasından sonra çekin ciro edilebileceği gibi hususlar kişisel def'i mahiyetinde olup 6361 Sayılı Yasa'nın 9-(3) maddesinde yer aldığı üzere davacının çekten kaynaklı şahsi defilerini de davalıya karşı ileri süremeyeceği bunun yanında davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiği veyahutta iktisapta ağır bir kusurunun bulunduğu hususunda yeterli kanaat oluşturacak dosyada mübrez delil bulunmadığı takdir olunmakla sübut bulmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.