İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/541 K.2024/681

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ... Gıd. A.Ş.'nin 17/03/2017 tarihinde iş yerinde yapılan hırsızlık neticesinde çeklerinin çalındığını, hırsızlık neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... hazırlık dosyası ile soruşturmanın açıldığını, alınan çeklerin ödenmemesi ve çeklerin bankaya ibraz edilmesi halinde en yakın kolluk kuvvetine bildirilmesi için ilgili banka şubelerine müzekkereler yazıldığını, bankaların haberdar edildiğini, ....

Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan zayi nedeni ile çek iptali davasında ödemeden men yasağı verildiğini, mahkemenin 26/05/2017 tarihli inceleme kararında çeklerin istirdadı için dava açmak üzere taraflarına 2 haftalık süre verildiğini, bu sebeple işbu davayı açtıklarını, iade konusu olan çeklerin ... ... Şubesi üzerinde keşide edilen ve keşidecisi ... MArket Tic. Ltd. Şti.

Olan 10/05/2017 keşide tarihli ve 25.000,00 TL olan ... numaralı ve 13/05/2017 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli olan ... numaralı 2 adet çek olduğunu, hırsızlığa konu olan çeklerin davacı adına yazıldığını, ancak çek arkasındaki ilk cironun davacıya ait olmadığını, ciroların sahte olarak cirolandığını, söz konusu çeklerin davalıdan alınıp davacıya verilmesini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmektedir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çeklerin davalı şirket bünyesinde bulunmadığını, ... ... takasına ibraz edilmiş ve takas istemi esnasında ilgili çeklere savcılık kararı gereği el konulduğunu, bunun yanı sıra davalının ... ilişkisinin gerektirdiği dikkat ve özeni yerine getirdiğini, ciro zincirinin düzgün olduğunu, çeklerin temlik alındığı tarihinde göz önüne alındığında davacı yanın soyut ve mesnetsiz iddialarla ikame ettiği davanın reddinin gerektiğini, davalının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, çekin yasal, iyi niyetli ve meşru hamili olduğunu,

işbu nedenlerle davalı şirketten çeklerin iadesinin talep edilebilmesi için davlı şirketin kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun kesin ve yazılı deliller ile davacı tarafça kanıtlanması gerektiğinin, söz konusu çeklerin bütün şekli unsurlarının tam, ciro zincirinin hukuka uygun olduğunun açık olduğunu, dava konusu çekin davalı şirket ile ... ... A.Ş. Arasında yapılan ... sözleşmesine binaen ... ... A.Ş. İle ciranta ... Gıda İnş. Turz. San. Ve Tic. A.Ş.

Arsaıdan düzenlenen fatura ile de tevsik edildikten sonra davalı şirket tarafından devralındığını, davalı şirket ... şirketlerinin kuruluş ve çalışma esasları yönetmeliğine uygun davranarak alacağını fatrura ile tevsik ettiğini, dava konusu çekin rıza dışında elden çıktığına ilişkin işlemlerin davalı tarafından çekin temlik alınması sonrasında gerçekleştirildiğini, sonuç olarak haksız ve mesnetsiz iddialarla açılan davanın reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmektedir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dosya 3 Grafoloji uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilerek düzenlenen 25/05/2022 tarihli raporda özetle; ''...

İmzalar üzerlerinde grafolojik, grafometrik ve kaligrafik yöntemlerle inceleme yapılmış gerekli optik araçlardan, UV- ışık kaynağı, looptan da yararlanılarak değişik yön ve açılardan ışık ışınları, büyüteç, binoküler stereo mikroskop, ... cihazları, bio stereo mikroskop ile ve yeterli mikroskobik büyütme uygulanmış, bilgisayar ortamında değişik programlar kullanılarak incelenebilir duruma getirilmiş ve elde edilen görüntülerin inceleme sonuçları tablo halinde rapor içeriğinde sunulmuştur.

Detaylı ve kapsamlı olmak üzere objektif grafolojik kriterler esas alınarak yapılan analitik incelemede edilen bulgular, oluşan kanaat ve varılan sonuçlar aşağıda belirtilmektedir. 1.Davacı ... ...'e ait mevcut imza örneklerinin el yazısı formunda “E” harf ögesi ve ayrık şekilde sağında “Y” ve “n” harfleri arasında grama örgüsünden meydana geldikleri görülmektedir.

Davacıya ait mevcut mukayese imza örneklerinin kendi aralarında kısmen polimorf yapıları, ortalama tutarlılık ve işleklik dereceleri ile kendi aralarında doğal varyasyonlar dışında istikrarlı oldukları ve incelemeye elverişli oldukları tespit edilmiştir.

2.Davacı ... ...'e ait mevcut imza örneklerinin el yazısı formunda “J” harf ögesi benzeri başlangıç ve bitiminde altta eliptik dönüş yapılıp sağında grama örgüsü ve en sağda oblik sağa yukarı çizgi uzatılarak sonlandırıldıkları görülmektedir.

Davacıya ait mevcut mukayese imza örneklerinin kendi aralarında kısmen polimorf yapıları, ortalama tutarlılık ve işleklik dereceleri ile kendi aralarında doğal varyasyonlar dışında istikrarlı oldukları ve incelemeye elverişli oldukları tespit edilmiştir. 3.Davacı ... ...'e ait mevcut imza örneklerinin solda epsilon biçimi, grama örgüsü ve üçgen biçimi yapılıp aşağı çizgi uzatılarak sonlandırıldıkları görülmektedir.

Davacıya ait mevcut mukayese imza örneklerinin kendi aralarında kısmen polimorf yapıları, ortalama tutarlılık ve işleklik dereceleri ile kendi aralarında doğal varyasyonlar dışında istikrarlı oldukları ve incelemeye elverişli oldukları tespit edilmiştir.4.Davacı ... ...'e ait mevcut imza örneklerinin solda elyazısı formunda “E” harf ögesi, sağında grama örgüsü içerisinde 1 adet büyük ebatlı ilmek şekli ve en sağda büyük ebatlı tepe şeklinden meydana geldikleri, bir kısmında sağına nokta eklendiği görülmektedir.

Davacıya ait mevcut mukayese imza örneklerinin kendi aralarında kısmen polimorf yapıları, ortalama tutarlılık ve işleklik dereceleri ile kendi aralarında doğal varyasyonlar dışında istikrarlı oldukları ve incelemeye elverişli oldukları tespit edilmiştir. 5. İnceleme konusu 2 adet çek aslı arka yüzünde davacı şirket yetkilisi adına atfen atılmış 1.ciro imzası ile Davacılar ... ..., ... ..., ... ... VE ... ...”'e ait mevcut imza örnekleri karşılaştırıldığında.

Genel biçimsellikle işleklik derecesi, alışkanlıkları, tersim biçimi, alışkanlık vasıfları, ebat, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi gibi grafolojik tanı unsurları itibari ile adı geçen yetkililere aynı elden çıktığını gösterir nitelik ve oranda uygunluk ve benzerlikler elde edilememiştir.

SONUÇ: İnceleme konusu 2 adet çek aslı arka yüzünde davacı şirket yetkilisi adına atfen atılmış 1.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacılar ... ..., ... ..., ... ... Ve ... ...'in Eli Ürünü olmadıkları'' kanaatinde olduklarını belirtmişlerdir.

Dosya Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişi heyetine tevdi edilerek düzenlenen 25/05/2022 tarihli raporda özetle; ''...Tarafların iddia ve savunması, İstanbul Arabuluculuk Başvuru tutanağı, tanık beyanları, C.Savcılık Dosyası, ....ATM ... E Sayılı dava dosyası, ...

İşlemlerine ilişkin davalı tarafından sunulan deliller, davacı tarafından sunulan deliller ve Tüm Dosya kapsamı üzerinde yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: İşbu raporun 3. Mali ve ... İşlemleri Yönünden Değerlendirme başlığı altındaki değerlendirmeler çerçevesinde Davalı ...

A.Ş'nin Dava konusu çekler ile ilgili olarak ... işlemlerinde gerekli özenin gösterilmediği ve Yönetmeliğin ilgli hükümlerine göre eksik inceleme, araştırma ile ... işlemi yapıldığı kanaatine varıldığı, İşbu inceleme, tespit açıklama ve değerlendirmeler sonucunda dava konusu çeklerde son hamil konumunda bulunan Davalı ... A.Ş'nin Faturalarla ilgili faktöring işleminde, Çeklerin alınmasında ağır kusurlu olduğu ve davacı ...

GIDA....A.Ş 'nin söz konusu çeklerden davalıya karşı sorumlu olmadığı, söz konusu çeklerin davacıya iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Dosya Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilerek düzenlenen 16/11/2023 tarihli raporda özetle; ''...dosya, dava konusu çek ile ilgili kayıt ve belgeler alınan raporlar, vergi dairesi cevabı , davalı faktöring şirketinin iş ve işlemleri incelenmiş olup, davalı ... şirketinin ... müşterisi ile sözleşme yaptığı tarihte ve ... işlemine dayanak faturanın tarihlerinde müşterisinin vergi dairesinde terkin edilmiş bir firma olması sebebiyle yeterli mali araştırmanın yapılmadığı, Yönetmelik ve diğer düzenlemeler kapsamında davalı faktöring şirketinin ağır kusurlu olduğu hususunda hukuki tavsifin Sayın Mahkemeye ait olacağı, ve davacının istirdat talebinin koşullarının bu kapsamda oluştuğuna dair sonuca varıldığı anlaşılmıştır.

Dosyada yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; davanın hırsızlık neticesinde davalı tarafa geçen çekin istirdadına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir.

Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması” “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir. "Senetteki imzanın inkarı halinde, imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir. İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup, lehdar ve ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir..." (Yargıtay 11. HD 2020/5093 E. 2021/5318 K.)

Somut olayda davacının imza itirazına binaen davacının imza örneklerinin bulunduğu kurumlardan gerekli evraklar celp edilmiş ve davaya konu çekin üzerinde imza incelemesi yaptırılmış, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan ve mahkememizce de kabul ve itibar gören bilirkişi raporuna göre de, dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin elinin ürünü olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda çekte sahtecilik iddiası mutlak defi olarak herkese karşı sürülebileceğinden, ispat yükünün çekteki imzanın davacıya ait olduğunu iddia eden tarafa ait olacağı açık olup, davalı tarafça senet altındaki imzanın davacıya ait olduğu kanıtlanamamıştır.

Yine davalı taraf, dava konusu çek nedeni ile iyiniyetli meşru hamil konumunda olduğunu, dava konusu çekin kendisine ... Sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, müşterisi ... Turizm İnş.Gıda Temizlik Tic A.Ş ile arasında ... Sözleşmesi imzalandığını, müşteriden önceki Ciranta ... Gıda İnş.Turz.

San ve Tic A.Ş arasında düzenlenmiş fatura ile belgelendirildiğini, ayrıca temlik alınan faturaların ödeme aracı olarak teslim alınan çekler karşılığında müşterisine ödeme yaptığını, çeklerin çalıntı olduğunu bilerek çekleri temlik almış ve müşteriye ödeme yapmış olmasının kabulünün mümkün olmadığını, bu durumun hayatın olagan akışına aykırı olduğunu, çeklerin iadesinin talep edilebilmesi için kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun kesin ve yazılı delillerle davacı tarafça kanıtlanması gerektiğini, üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, yetkili ve meşru hamil sıfatına sahip olduğunu,

söz konusu çekler inclendiğinde bütün şekli unsurların tam, ciro zincirinin hukuka uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiş ise de; kullandırılan kredinin dava dışı ... Temizlik Tic. A.Ş'ne ödendiğine ilişkin her hangi bir somut belge ibraz edilmediği, davalı şirketin ... Şubesi çalışanı (Kredi ve Risk Yönetmeni) Semih Kahraman'ın dava dışı ... müşerisi ... Turizm İnş. Gıda Temizlik A.Ş hakkındaki şikayetine ilişkin İstanbul C.Başsavcılığı ...

Soruşturma dosyasına verdiği ifadesinde, ''...söz konusu çek karşığını şüpheliyle imzalamış olduğumuz ... sözleşmesi gereği elden peşin olarak burada ödedik...'' şeklindeki beyanından dava dışı ... Temizlik Tic. A.Ş “ne elden ödeme yapılmış olduğunun beyan edildiği, davalı ... Faktorimg A.Ş tarafından Dava dışı ...

Temi Tic, A.Ş'ne bu şekilde elden ödeme yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ayrıca bu şekildeki ödemenin VUK ve ilgili diğer mevzuata uygun bir ödeme şekli olmadığı, bu tutarda bir ödeme mutlaka Banka Sistemi üzerinden yapılması gerektiği, dava dışı ... Müşterisi olan ... Temizlik Tic.

A.Ş nin Alanya'da kurulu şirket olduğu, işbu şirket ile ilgili olarak dosyaya sunulan Ticaret sicil kayıtlarında belirtilen ticari ikametgah adresindeki böyle bir şirketin varlığına rastlanmadığı, yine Alanya ATM'ye yazılan talimat ile bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiği halde, belirtilen adreste bilirkişinin böyle bir şirket olmadığından bahisle inceleme yapamadığı, davalı şirketin müşterisi ile sözleşme yaptığı tarihte ve ... işlemine dayanak fatura tanzim tarihlerinde müşterisinin vergi dairesinde terkin edilmiş bir firma olması sebebiyle yeterli mali araştırmanın yapılmadığı,

... sözleşmesine konu fatura tarihlerinin 17.03.2017 ve 23.07.2020 olduğu, ... işleminin de aynı tarih 23.07.2017 tarihinde gerçekleştirlmiş olmasın birlikte değerlendirildiğinde, mal tesliminin gerçekleşme ihtimalinin, olmadığının kabulü gerektiği, işbu hususların tamamı birlikte değerlendirildiğinde, davalı temlik aldığı fatura ve teminatına aldığı çek ile ilgili gerekli istihbari çalışmayı yapmış olması halinde söz konusu fatura konusu mal veya hizmetin ifasının gerçekleşmediğini tespit edebileceği, dolayısıyla söz konusu fatura ve teminatına konu çeklerin çalıntı çek olduğu bilgisini çek keşidecesinden kolaylıkla öğrenebileceği,

dolayısı ile davalı tarafın çalıntı olan çekte her ne kadar şeklen meşru hamil olarak görünse de, açıklandığı üzere, söz konusu dava dışı şirketin bulunmaması, konu kredi ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olacak şekilde, kurumsal bir firma tarafından yasal mevzuata aykırı olacak şekilde elden ödenmesi, ... işlemine dayanak fatura tanzim tarihlerinde müşterisinin vergi dairesinde terkin edilmiş bir firma olması, yapılacak basit bir araştırma ile dahi çekin çalıntı olabileceği bilgisine ulaşabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın çeki elinde bulundurmakta ağır kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davaya konu ... ... Şubesine ait 10/05/2017 keşide tarihli 25.000 TL bedelli ... numaralı ve ... ... Şubesine ait 13/05/2017 keşide tarihli 25.000 TL bedelli ve ... numaralı çeklerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır