İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1033 K.2024/495

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı çek iptali davasında iptal istemine konu ... Şubesine ait ... seri nolu 05/08/2018 tarihli 10.000,00 TL bedelli keşidecesi ... olan çek yönünden iade davası açılmak üzere taraflarına 2 haftalık kesin süre verildiği, süresi içerisinde işbu davanın açıldığı, ....

ATM'nin ... esas sayılı çek iptali dosyasının dayanağı olayın, davacı şirkete ait iş yerinde 21/04/2018-23/04/2018 tarihleri arasında şirkette hırsızlık olayının olduğunu, davacı şirketin kasasınndan 9 adet çekin çalındığını, hırsızlık olayı ile ilgili İstanbul CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasıyla soruşturma başlatıldığını, şikayet sonrası ....ATM'nin ... esas sayılı dosyasıyla çeklerin iptaline ilişkin dava açıldığını, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Sayılı dosyasına 15.08.2018 tarihinde ... isimli şahsın dilekçe ibraz ederek; "... Şubesine ait ... Seri Numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000 TL bedelli keşidecisi ... olan çekin alacağı karşılığı kendisinde olduğunu iddia ederek çek fotokopisini mahkemeye sunduğunu, dava konusu çek fotokopisini incelendiğinde çekin arkasında olan davacı şirket unvanının yazılı olduğu ( ...

İç ve Dış Tic.Ltd.Şti ) kaşenin ve kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğunu gördüklerini davacı şirketin imza yetkili kişisi ... oldouğunu, sahte davacı cirosu altında bulunan ... Turizm ...

İletişim Dış Ticaret Ltd.Şti ile davacı şirket arasında hiçbir ticari ilişki bulunmamakta olduğunu, çekin kendisinde olduğunu beyan eden ...' nın çekte bir cirosu bulunmadığını, çekteki son ciro ... isimli şahsa ait olduğunu, bu şahsın da gerçekte var olup olmadığı var ise cirosunun, gerçek olup olmadığı belirsiz olduğunu belirterek ... ...

Şubesi'ne ait, ... nolu, 05/08/2018 tarihli, 10.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına, müvekkil şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin davacıya teslimine, davalı tarafından, çek bedellerinin tahsili durumunda davacının telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince, ödeme yasağı kararının devamına, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmış a

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; çek istirdatı davasıdır.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasının UYAP sureti, tarafların ticaret sicil kayıtları, tarafların vergi kayıtları, dava konusu çekin suretleri ve aslı, davacı şirket yetkilisinin imza örnekleri, .... ATM'nin ... esas sayılı dosyasının UYAP sureti dosya arasına alınmıştır.

Dosya grofoloji uzmanına tevdi olunmuş düzenlenen 30/01/2023 tarihli raporda, inceleme konusu çek aslı arka yüzündeki 1.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarında kıyasla davacı ...’in eli ürünü olmadığı kanaatinde olduğu belirtilmiştir.

Dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olunmuş düzenlenen 26/08/2023 tarihli raporda dava konusu çekin davacının delil niteliği taşıyan defter ve kayıtlarına usulünce kaydedildiği, davacının dava dışı keşideciden alacaklı olduğu, 2018 yılı sonu itibarı ile alacak tutarının 55.728,56

TL olduğu,

davacının çekin arkasında kendisinden önceki ciranta olan ... Turizm ... İletişim Dış Ticaret Ltd.

Şti. ile ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme sonucuna göre ticari ilişkisinin bulunmadığının görüldüğü, Dava konusu çekin davacı tarafından iktisabının ticari ilişkiye dayandığı, alacağına karşılık teslim alındığı, ticari teamüllere aykırı bir durum tespit edilemediği, dava konusu çekin arkasındaki cironun davalı yetkilisinin el ürünü olmadığının uzman bilirkişi tarafından tespit edildiği, davalı tarafından belge sunulmaması nedeniyle herhangi bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı,

alacak karşılığı iktisap edildiği belirtilmesine karşılık kimden ve ne nedenle bir alacak olduğunun bilinmediği ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılamayacağı kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava sahtecilik iddiasına dayalı menfi tespit ve istirdat davasıdır.

Davacı, davaya konu ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çek üzerindeki imzasının kendisine ait olmadığından bahisle işbu çek yönünden davalı ...'ya borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili tarafından bildirilen resmi kurumlardan davacı şirket yetkilisi ...'e ait ıslak imzalı belge asılları getirtilmiş, mahkememizce davacı şirket yetkilisinin imza ve yazı örnekleri alınmış, davaya konu ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çek aslı getirtilmiştir.

Davacıya ait yazı ve imza örneklerini içeren belge asıllarının incelenmesi suretiyle, söz konusu imza örnekleri ile davaya konu çekteki imzanın karşılaştırılak imzaların davacının eli ürünü olup olmadığı hususunun tespiti için mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davaya konu çek aslının arka yüzündeki ciranta imzası ile davacı şirket yetkiline ait mevcut imza örnekleri karşılaştırıldığında; davaya konu ...

Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çek aslının arka yüzünde davacı şirket yetkilisi adına atfen atılan imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu çek incelendiğinde; ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, keşidecisi ..., hamili davacı ... İç ve Dış Tic. Ltd Şti olan 10.000,00-TL bedelli çekte davacının hamil konumunda olduğu anlaşılmıştır.

Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir.

Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması” “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.

Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir. "Senetteki imzanın inkarı halinde, imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir. İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup, lehdar ve ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir..." (Yargıtay 11. HD 2020/5093 E. 2021/5318 K.)

Somut olayda davacının imza itirazına binaen davacının imza örneklerinin bulunduğu kurumlardan gerekli evraklar celp edilmiş ve davaya konu çekin üzerinde imza incelemesi yaptırılmış, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan ve mahkememizce de kabul ve itibar gören bilirkişi raporuna göre de, dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisinin elinin ürünü olmadığı tespit edilmiştir.

Bu durumda çekte sahtecilik iddiası mutlak defi olarak herkese karşı sürülebileceğinden, ispat yükünün çekteki imzanın davacıya ait olduğunu iddia eden tarafa ait olacağı açık olup, davalı tarafça senet altındaki imzanın davacıya ait olduğu kanıtlanamamıştır.

Mahkememizce mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde davacını kendi lehine delil niteliği taşıyan ticari defter ve kayıtları ile davacının dava dışı keşideciden alacaklı olduğu, 2018 yılı sonu itibarı ile alacak tutarının 55.728,56

TL olduğu,

davacının çekin arkasında kendisinden önceki ciranta olan ... Turizm ... İletişim Dış Ticaret Ltd. Şti. ile ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme sonucuna göre ticari ilişkisinin bulunmadığının görüldüğü, dava konusu çekin davacı tarafından iktisabının ticari ilişkiye dayandığı, alacağına karşılık teslim alındığı, yine dava konusu çekin arkasındaki cironun davalı yetkilisinin el ürünü olmadığının uzman bilirkişi tarafından tespit edildiği, davalı tarafından dava konusu çekin ... isimli birinden alacak karşılığı iktisap edildiği belirtilmesine karşılık kimden ve ne nedenle bir alacak olduğunun

ispat edilemediği, bu hususa dair herhangi bir bilgi veya belge ibraz edilemediği anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle kambiyo senetlerinin üzerindeki imzanın sahteliğinin mutlak defi olması ve davacı kendi imzasının sahteliğine dayandığından mutlak defi niteliğindeki iddiasını herkese karşı ileri sürülebileceği anlaşıldığından davaya konu çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığına dair bilirkişi tespiti karşısında davacının davalıya davaya konu çekten dolayı borçlu kabul edilemeyeceği kanaatine ulaşılmış ve davacının menfi tespit talebi yönünden yapılan değerlendirmede; davacının, dava konusu ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmiştir.

Davacının istirdat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; çek istirdadı davalarında ispat yükü davacıda olmakla birlikte; davalının savunmalarının çelişkili olması ve davanın taraflarının dürüst davranma yükümlülüğü (HMK m.29) dikkate alındığında, davacının ispat yükünü yerine getirdiğinin ve davalının iyi niyetli hamil olarak kabulünün mümkün olmadığı sonucuna varılmış, davanın konusunu oluşturan çekteki ciro silsilesi incelendiğinde ciro silsilesinde şeklen kopukluk olmadığı görülmüşse de davalının dava konusu çeki kimden ne şekilde aldığına dair soyut beyanları, söz konusu çekin ne şekilde kimden iktisap edildiğinin davalı tarafından ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Bu minvalde davaya konu çekin davalı tarafından iyiniyetle iktisabından bahsedilemeyeceği anlaşılmakla dava konusu ... Şubesi'nin ... seri numaralı, 05.08.2018 keşide tarihli, 10.000,00-TL bedelli çekin davalıdan alınarak (istirdadı ile) davacı tarafa verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır