İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1085 K.2018/1250

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının HMK 320-(1) maddesi kapsamında dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...A.Ş firmasının finansman müdürü olduğunu, kendi adına ...Bankası ... Şubesinden almış olduğu çek karnesinde kullanılmamış, keşide edilmemiş, boş olarak bulunan ... nolu 4 çeki ile Denizbank Elmadağ şubesinden alınmış 0811171 ve...nolu 2 adet çekin firmada meydana gelen hırsızlık nedeniyle kaybolduğunu belirterek, çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(II) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

“...TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E.99/3094, K 99/4676 sayılı kararı)

“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E.89/4807, K 90/4817 sayılı kararı)

Açıklanan nedenlerle, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından açılabilir. Ayrıca; ilgili çeklerin çalındığının bildirildiği tarihte boş olduğu ve piyasaya sürülmeyip iptali talep olunabilecek nitelikte de bulunmadığı anlaşıldığından 6100 Sayılı HMK 320-(1) maddesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.