İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/120 K.2018/163

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

(1)Davacı dava dilekçesinde özetle; ...bank A.Ş. ... şubesine ait, ... hesap numaralı, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı çeklerin boş bir şekilde rızası dışında elinden çıktığını, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde mağduriyetinin oluşacağından bahisle dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Dosya tensip aşamasında iken karara çıkmış olduğundan deliller celp edilememiştir.

(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, TTK nun 818-(2) madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

“...TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E...., K ... sayılı karar)

“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E...., K ... sayılı kararı)

Açıklanan nedenlerle, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından

açılabilir. Ayrıca, ilgili çeklerin boş olduğu ve çek niteliği bulunmadığından 6100 Sayılı HMK.'nın 320-(1) maddesince dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.