İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/607 K.2018/882

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; aldığı mal karşılığı vermiş olduğu ve imzasının bulunduğu, ...bank ... Şubesinden keşide edilen miktarlarını ve ödeme tarihlerini hatırlamadığı 2002 yılında imzalamış olduğu ... nolu ve ... nolu iki adet çekin çalınmak kaybedilmek sureti ile zayi olduğunu tespit ettiğini, bankadan gelen ihbar üzerine öğrendiğini, çeklerin hamiline yazılı olması sebebi ile bulan kişi ya da çalan kişi tarafından bankadan tahsil edilmesinin mümkün olduğunu, bunun önlenmesi için çeklerin iptalini, çeklerle ilgili ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK nun 818/20 madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762 ve 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

".TTK’nun 730/20 madde ve bendi yollamasıyla aynı yasanın 669 vd maddeleri uyarınca rızası dışında elinden çıkması nedeniyle çekin iptalini isteme hakkı hamile aittir... keşideci ... elinden çıkan çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini isteyebilir. Ancak çek hamiline tanınan iptal davası açma hakkını kullanamaz. Mahkemece davanın öncelikle bu bedenle reddi gerekirken...” (Y.11.HD.’nin 31.05.1999 gün E.99/3094, K 99/4676 sayılı karar)

“TTK’nun 730/20 maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken TTK’nun 669. ve onu izleyen maddelerde olduğu gibi çekin ziya nedeniyle iptal davası açma hakkı lehdar ve hamile tanınmış bir hak olup, keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır...” (Y.11.HD.’nin 18.06.1990 gün E.89/4807, K 90/4817 sayılı kararı) denilmekte olup, keşidecinin doğrudan doğruya mahkemeye bu konuda çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası ancak hamil tarafından açılabilir. Dosyanın tetkikinde; davacının zayi olduğundan iptalini istediği çeklerin keşidecisi olduğu, çek iptal davasını sadece hamilin açabileceği, keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından, davanın reddine dair, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.