İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/742 K.2022/49

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının davalı tarafından matbu olarak hazırlanmış ve davacı firma tarafından davalı il çalışmak için davalı tarafça hazırlandığı haliyle imzalanmak şartı ileri sürülen 01/01/2015 tarihli sıvı ... taşımacılık sözleşmesini imzalayarak davalı firmaya nakliye hizmeti verdiğini, davacının davalıya nakliye ve dağıtım hizmeti vermiş olup, aralarında bir ticari ilişkinin ve cari hesabın varlığı konusunda ihtilaf ve itiraz olmadığını, tarafların Mart 2017 tarihinde yaptıkları görüşmede,

davalı firma taşımaları için tahsis edilen araçlarda çalışan sürücülere ek olarak 1 sürücü takviyesi daha yapması ile bonus programına dahil olacağının teyit edilmesi üzerine davacı firmanın Nisan 2017 ay başı itibariyle anlaşılan sürücü istihdamını yerine getirerek 18 sürücü ile hizmet vermeye başladığını, söz konusu nakliye hizmeti verebilmek için araç sürücülerinin bir çok eğitimden geçtiğini, Nisan 2017 ayında ek sürücünün eğitiminin devam etmesi itibariyle, sürücü araca çıkamamış olup bu sebeple de bonus hesaplaması Mayıs-Aralık 2017 ayları itibariyle hesap edilerek,

bonus meblağının toplamda 183.709,71TL olarak hesaplandığını, taraflar arasında yapılan görüşmelerde davalı firmanın yaptığı hesaplamada sürücülerin dinlenme sürelerine denk gelen günlük 450 km düşmek suretiyle, Mayıs -Kasım 2017 dönemi için 67.928,40TL + KDV bonus rakamını tespit ettiklerini yazılı olarak bildirdiklerini, ancak sözleşmede yer almayan bu hesaplama şekli ile hesaplanan rakamın davacı firma tarafından kabul edilmediğinden davacıya herhangi bir bonus ödemesi yapılmadığını,

davalı firmanın davacı firmanın bonus hak ettiğini kabul etmekte ancak ödemeyi eksik yapmayı teklif ettiğinden davacının bu hak ediş için muhatap firmaya 16/02/2018 tarihli ... numaralı e-fatura düzenleyerek gönderdiklerini, buna karşılık davalının haksız bir şekilde 28/02/2018 tarihli KDV hariç 183.709,71TL bedelli e-fatura düzenleyerek davacıya hiçbir ödeme yapmadığını, davacının alacağını tahsili için davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu beyanla, haksız itirazın iptali ve takibin devamına,

%20'den aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, taraflar arasnıda daalı şirketin kreyojenik sıvı hava gazları ile sıvı karbondioksit ürünlerinin üretim tesislerinden yada belirlenmiş kaynaklardan müşteri sahalarına, yükleme ve boşaltma işlemleri dahil olmak üzere güvenli bir şekilde Türkiye çapında sürücüler tarafından taşınmasına ilişkin 01/01/2015 tarihinde sıvı ... taşımacılık sözleşmesi akdedildiğini, davacı şirketin sözleşme ile kararlaştırılan edimini muhtelif sayıdaki araç ve muhtelif sayıdaki çalışanı ile yerine getirdiğini,

buna mukabil davalının da karşı edimi olan hizmet bedellerini yine sözleşmedeki hükümler çerçevesinde davacıya tam ve eksiksiz olarak ödediğini, bu yönden taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığını, sözleşmede kararlaştırılan ... sistemi çerçevesinde davacının alacağa hak kazanabilmesi için aktif sürücü sayısının araç başına 1.4 olması gerektiğini, davacının hiçbir zaman ... sisteminin işletilebilmesi için gereken 1.4'lük oranını yakalayamadığını, bu nedenle ek ödemeye de hak kazanamadığını,

sözleşmede belirtilen oranın gayet açık ve net bir şekilde 1.4 şeklinde belirtilmiş iken ve fakat davacının hiçbir zaman yakalayamadığı işbu oranı ondalık veyahut yüzdelik bölümlerini yuvarlamak mantığı ile yakaladığını iddia edebiliyor olmasının bizzat haksız kazanç elde etme gayreti içerisinde olduğunun göstergesi olduğunu, davalının sözleşme içerisinde yer alan düzenlemelere paralel olarak şekilde davacı yetkililerini bilgilendirdiğini ve sözleşmede yer alan ... sisteminin uygulanabilmesinin ön şartının aktif sürücü sayısının araç başına oranının 1.4 oranını tutturamamış olması sebebiyle ödenmeyeceğinin kendilerine bildirildiğini,

bu itibarla davacı şirketin bilgisi dahilinde olan işbu işlem sonrası icra takibi başlatmasında kötü niyetli olduğunu beyanla, davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, sıvı ... taşımacılık sözleşmesi ve ekleri, ....İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası, aktif araç ve sürücü sayısına ilişkin kayıtlar, araç ruhsatları, e-mail yazışmaları, ihtarname, fatura, Ba-Bs formları, ticari defter ve kayıtlar celp olunmuştur.

....İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... AŞ tarafından borçlu ... ... AŞ aleyhine .fatura ve cari hesap alacağına dayanılarak 216.370,23TL asıl alacak, 4.219,22TL 12/03/2018 tarihli ihtarname tarihinden 9,75 avans faiz oranı üzerinden işleyen faiz olmak üzere toplam 220.589,45TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlu itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak dosya talimat yolu ile rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişi Mali Müşavir Taner Öner tarafından tanzim olunan 01/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait yasal ticari kayıtlarına göre taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin sözleşmesinden kaynaklı cari hesap ilişkisine dayalı olduğu,

takibe konu davacının düzenlediği ve buna karşılık davalının iade olarak düzenlediği 216.777,46TL tutarındaki faturaların davalının yasal defterlerinde ve Ba-Bs bildirimlerinde var olduğunu, takip tarihi itibari ile davalının 320 Satıcılar hesabında takip ettiği davacıya ait hesapta 688,43TL borçlu olduğu ve yine davalının 195 İş avansları hesabında takip ettiği davacıya ait hesapta 688,43TL alacaklı olduğunu, davacıya ait bu iki hesabın birbiri ile mahsubu yapıldığında borç/alacak bakiyesinin 0,00TL olduğunu,

cari hesap ilişkisine dayalı olan ve takip konusu faturaların davacıya ait ticari kayıtlarında kayıtlı bulunduğunu ve dava konusu 4 adet faturanın toplam 29.241,50TL olduğunu, taraflar arasındaki sıvı ... taşımacılık sözleşmesinin Ek 2 Ödemeler Bölümünün 1.1.5 başlıklı maddesine göre prim alınabilmesi için gerekli 1,4 oranının olması gerektiğini, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim/2017 aylarında 1,38462, Kasım 2017 ayında ise 1,30769 oranına oluştuğunu ve 1,4 oranına ulaşamadığını belirtmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup rapora karşı beyanlar dosyaya ibraz edilmiş, rapora itirazlar doğrultusunda dosya talimat yolu ile yeniden rapor tanzimi için bilirkişi Mali Müşavir...'a tevdi edilmiş olup, tanzim olunan 01/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda;

davacının davalı adına düzenlediği 183.709,71TLlik faturanın taraflar arasında yapılan sözleşmeye uygun olduğunu, hesaplamanın doğru kabul edilmesi gerektiğini ve hatta davacının bonus faturası eksik düzenlemiş olduğunu, bu kapsamda davacının 197.366,14TLlik bonus faturası kesebileceğinin hesaplandığını, davacı tarafından davalıya 183.709,71TLlik bonus faturası kesilmiş olduğunu, davacının kestiği bonus faturasının davalı tarafından kabul edilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki alacak-borç ilişkisinin cari hesap ilişkisine dayalı olduğunu belirtmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora itirazlar doğrultusunda bilirkişi Mali Müşavir Taner Öner tarafından tanzim olunan 15/10/2021 tarihli ek raporda; davacının değerlendirilmesi istenen faturanın kesilmesi için 1,4 oranının tutturulması gerektiğini, yapılan değerlendirmede 1.4'lük oranın tutturulamadığını, davacının düzenlediği faturanın prim faturası olarak mütalaa edildiğini ve oranı tutturamadığı için davalı tarafından iade edildiğini, iadenin yerinde olduğunu belirtmiştir.

Dava, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak bonus ödemeye hak kazanıldığı iddiası ile bu alacağın tahsili maksadı ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Davalı tarafça yetkiye, borca ve ferilerine itiraz edilmiş olup icra dosyasının incelenmesinde takibe süresinde itiraz edildiği, itirazın iptaline ilişkin davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, sözleşmedi yetki anlaşmasına göre yetki itirazın yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının savunması, icra takip dosyası, tanzim olunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında daalı şirketin kreyojenik sıvı hava gazları ile sıvı karbondioksit ürünlerinin üretim tesislerinden yada belirlenmiş kaynaklardan müşteri sahalarına, yükleme ve boşaltma işlemleri dahil olmak üzere güvenli bir şekilde Türkiye çapında sürücüler tarafından taşınmasına ilişkin 01/01/2015 tarihli sıvı ... taşımacılık sözleşmesinin akdedildiği,

davacının sözleşme ile kararlaştırılan edimini muhtelif sayıdaki araç ve muhtelif sayıdaki çalışanı ile yerine getirdiği, buna mukabil davalının da hizmet bedellerini sözleşmedeki hükümler çerçevesinde davacı şirkete ödediği hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; sözleşmede kararlaştırılan ... sistemi çerçevesinde davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı tarafından kabul edilmeyip davalı tarafından bonus ödemesi yapılmadığı belirtilerek, davacının işbu faturadan doğan alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itirazı noktasında toplandığı tespit edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sıvı ... taşımacılık sözleşmesinin Ek 2 Ödemeler Bölümünün 1.1.5.Başlıklı maddesinde "Yüklenici ayda 14.000km'den az mesafe kateden çekici ile kırkayak ve ayda 9.000km'den az mesafe kateden kamyon tipi araçları için ...'ye fark faturası düzenler. Fark hesaplamasında aşağıdaki formül geçerlidir.

(Fiyat Farkı = Birim işçilik maliyeti + birim amortisman maliyeti + Birim Kasko, Trafik Sgo ve Bandrol Maliyeti + yapılmayan KM* %50) fiyat farkı hesaplamasında son faturada geçerli olan Km birim fiyatları baz alınacaktır. Hesaplama şekli için dağıtım bölümü mail ortamında Excel'den ayrıntılı döküm gönderilecektir. ... sisteminin uygulanması aktif sürücü sayısının araç başına 1,4 olması halinde geçerlidir.

Sürücü sayısı 1.4 oranına ulaşmadığı durumlarda ... sistemi uygulanmayacaktır" hususunun düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tanzim olunan ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporuna göre, davacının çekici için 1.232.000 km yol yapmasının planlandığı, 867.382 km yol yaptığı, kırkayak kamyon için de 224.000 km yapmasının planlandığı, 175.538 km yol yaptığının hesaplandığı, sözleşmeye göre yapılan planlamalarda eksik km yol yapıldığından davacının bonus faturası kesme hakkı elde ettiği, bu kapsamda davacının 197.366,14TLlik bonus faturası kesebileceğinin hesaplandığı, davacı tarafından davalıya 183.179,71TL bonus faturası kesilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Sözleşme ... sisteminin uygulanması aktif sürücü sayısının araç başına 1,4 olması halinde geçerlidir hükmünü haiz ise de; davacının istihdam ettiği sürücü sayısını 1 artırarak 18 sürücü çalıştırmaya başladığı bu durumda araç başına sürücü oranının 1,38 yükseldiği, davacının bir sürücü daha çalıştırarak 19 adet sürücü çalıştırması halinde ise oranın 1,461 olacağı, yani 1,4 oranını tam olarak yakalamanın mümkün olmadığı, davacının 17 sürücü çalıştırırken sürücü sayısının artırmasının taraflarının bu konuda mutabık kaldıklarını gösterdiği, buna göre davacının bonus ödemeye hak kazandığı,

davacının işbu bonus faturası nedeniyle başlatmış olduğu icra takibinde davalının itirazında haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının ....

İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyasının yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin takip dosyasındaki miktar ve şartlarla aynen devamına karar vermek gerekmiş, alacak belirlenebilir olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

E-İMZALI

Hakim ...

E-İMZALI