İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/813 K.2023/368

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas, 2018/... karar sayılı, 21/06/2018 tarihli görevsizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 10.09.2017 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu davacıların kızı ... ...'nin yaşamını yitirdiğini, trafik kaza tespit tutanağında ...'nin asli kusurlu olduğu belirtilmiş ise de bu hususu kabul etmediklerini, şimdilik cenaze masraf ve giderleri yönünden her bir davacı için 100 TL olmak üzere 200 TL, destekten yoksun kalma tazminatı yönünden ise her bir davacı için 2500 TL olmak üzere 5000 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi davalı ... şirketine usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, süresi içinde davaya cevap verilmemiştir.

ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; poliçe ve hasar dosyası, ... C.Başsavcılığının 2017/... soruşturma sayılı dosyasının UYAP sureti, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas sayılı dosyası kapsamında alınan ATK kusur raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Aynı dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/... esas sayılı dosyası kapsamında alınan ATK ... İhtisas Dairesinin 21/04/2020 tarih, ... sayılı raporu ile, sürücü ... ...'nin %10 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'nin %90 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

(2)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, aktüer bilirkişi ve sigorta uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilen dosyada tanzim olunan 15/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 21/04/2020 tarihli kusur raporu ile; sürücü ... ...' nin %10 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...' nin %90 oranında kusurlu olduğu,

dava dışı ... ...' nin sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 22/06/2017 – 22/06/2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... nolu “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” ile sigortalı olduğu, uyuşmazlık konusu kaza 10/09/2017 tarihinde meydana gelmiş olup, kaza tarihi itibariyle ... nolu poliçe yürürlükte olduğundan davalı şirketin poliçe genel şartları ile bağlı

olarak zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı sunma yükümlülüğünün mevcut olduğu, bu kapsamda Davalı ...’ nın, kaza tarihi itibarı ile ... plakalı araç için ... nolu poliçe ile zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı vermesi nedeniyle, dava dışı ... ...' nin %10 kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davacıların uğradığı maddi zarardan sorumlu olduğu, Anayasa Mahkemesi’ nin 09/10/2020 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 17/07/2020 tarihli 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı iptal kararı dikkate alınarak Yargıtay’ ın yerleşik içtihatlarında kabul ettiği Prograsif Rant Hesaplama yöntemlerine göre hesaplama yapıldığı,

Yargıtay 17.HD 2020/2598.Esas sayılı dosyasından verdiği 14/01/2021 gün, 2021/34.K nolu ve ilamında özetle demekle TRH-2010 Tablosunun esas alınması gerektiğine karar vermiş olup, işbu

raporda yaşam sürelerinin TRH 2010 Tablosu esas alınarak belirlendiği, dosyada mübrez müteveffanın annesi davacı ...' ye ve babası ...' e ait “Şikayetçi İfade Tutanakları”nda her ikisininde eğitim durumunun ve mesleğinin <öğretmen> olduğunun beyan edildiği, işbu sebeple anne babanın eğitim durumları ve mesleği gözönüne alındığında müteveffanın yaşasa idi yükseköğrenim görme ihtimalinin yüksek olduğunun kanaatine varıldığı, buna göre, müteveffanın aktif çalışmasının (25) yaşında başlayacağı ve (60) yaşına kadar devam edeceğinin kabulü ile hesaplama yapıldığı,

yapılan hesaplama sonucunda davacı anne ...' nin ve davacı baba ... ...' nin yoksun kaldığı desteğe ilişkin maddi zararının bulunmadığı, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre cenaze, cenaze nakil ve defin giderlerinin işlerin olağan gidişi gözetilerek belirlenmesi gerektiğinden Sayın Mahkeme tarafından müteveffanın defnedildiği yer belediyesi veya müftülüğünden sorularak belirlenecek uygun düzeyde cenaze, cenaze nakil ve defin giderinin alınmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış olmakla nihai takdiri Mahkemeye ait olmak üzere tahmini Cenaze ve defin giderinin 3.660,00 TL olabileceği belirtilmiştir.

Dosya davacı vekilinin raporu karşı beyan ve itirazları kapsamında değerlendirme yapılarak ek rapor tanzimi için yeniden bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 24/10/2022 tarihli ek raporda; davacı tarafın itirazları tek tek değerlendirilme suretiyle kök rapordaki tespit ve değerlendirmeler tekrar edilmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun talebine ilişkin tazminat, cenaze ve defin gideri taleplerinden ibarettir. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporları, ATK kusur raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

TBK 53. Vd. Maddelerinde destekten yoksun kalma tazminatı düzenlenmişir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Murisin, ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olmakla, davacıların hakkına, desteklerinin kusurunun olması etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilebilir.

Somut olayda davacılar, müteveffa ... ...'nin ölümü nedeniyle davalı ... şirketine karşı destekten yoksun kalma tazminat istemli bu davayı ikame etmişlerdir.

Meydana gelen kazanın 10/09/2017 tarihinde gerçekleştiği, sürücü ... ... idaresindeki ... plaka sayılı otomobille seyir halindeyken mahalli ışık kontrollü kavşağa geldiğinde kendisine hitaben yanan yeşil ışıkta kavşağa giriş yaptığı sırada aracın ön kısımlarıyla istikametine göre sağından gelerek kendisine hitaben yanan kırmızı ışıkta kavşağa giriş yapan davacı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına çarpması neticesinde ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda bulunan ... ...'nin ölümüne konu kazanın meydana geldiği, sürücü ... ...'nin kavşak mahalline yaklaşırken hızını azaltmadığı,

ışık ihlali yaparak kavşak alanına giriş yapan otomobile karşı etkili fren ve direksiyon tedbiri almadığından %10 oranında kusurlu, davacı sürücü ...'nin kırmızı ışığı dikkate almayarak durmadığı yeşil ışıkta geçiş yapan diğer sürücülere geçiş hakkı bırakması gerekirken bu hususa riayet etmediği kırmızı ışık ihlali yaparak kavşağa girmesinden dolayı %90 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Davacıların davalı ...Ş.'nin dava dışı sürücü ... ...'nin kusuru nedeniyle meydana gelen kazadan dolayı destekten yoksun kalma ve cenaze defin giderlerini talep ettiği, davalı ...'nın kaza tarihi itibariyle ... plakalı araç için ZMSS teminatı verdiği dava dışı sürücü ... ...'nin %10 kusur oranında poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davacıların uğradığı maddi zarardan davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tespit edilmiştir.

Ancak mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla 20/03/2017 doğumlu müteveffa ... ...'nin kaza tarihi olan 10/09/2017 tarihinde 5 Ay 20 Günlük olduğu, TRH-2010 kadın işaretli yaşam tablosuna göre müteveffanın muhtemel bakiye ömrü 78 yıl olduğu, müteveffanın olay tarihinde 0 yaşında olduğu, Yargıtay'a göre aktif çalışma yaşı olan 18 yaşından küçük olduğu, anne babanın eğitim durumları ve mesleği göz önüne alındığında yüksek öğrenim görme ihtimalinin yüksek olduğu, buna göre aktif çalışmasının 25 yaşında başlayıp 60 yaşına kadar devam edeceği, müteveffanın desteğinden yoksun kalan annesi davacı ...'nin kaza tarihindeki yaşının 36 olduğu,

ortalama 79 yaşına kadar yaşayacağı ve destekten ortalama yararlanma süresinin 43 yıl olduğu, davacı baba ...'nin kaza tarihindeki yaşının 30 olduğu ortalama 74 yaşına kadar yaşayacağı, destekten ortalama yararlanma süresinin 44 yıl olduğu, bu durumda yapılan hesaplamayla davacı ...'nin yoksun kaldığı maddi zararının 13.367,82 TL, davacı ...'in maddi zararın 14.643,84 TL olduğu,

yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davacıların farazi desteği ...'nın aktif çalışma hayatına başlayacağı 2042 yılına kadar devam edeceği, bu durumda yapılan hesaplamadan yerleştirme gideri indirimi yapılacağı nüfus kayıt örneği incelemesinde ... ve ... adında kız kardeşleri olduğu bu durumda aile içi gelirin bölüneceği, anne babanın eğitim ve mesleği dikkate alındığında müteveffanın kardeşlerinin de yüksek öğrenim görme ihtimalinin yüksek olduğu,

kız kardeşlerin 25 yaşında anne babanın desteğinden çıkacağından bu durumda yapılan hesaplamaya göre anne ve babanın müteveffa kızları ... yaşasaydı harcayacak oldukları yetiştirme gideri toplamının 170.586,97 TL olduğu, bu durumda anne ve baba için hesaplanan tazminat miktarından yetiştirme giderinin indirilmesi sonucunda davacı anne için (13.367,82 TL-85.293,49 (170.586,97 TL /2) = -71.925,67 TL) davacı baba için (14.643,84 TL TL-85.293,49 (170.586,97 TL /2) = -67.649,65 TL) olduğu, davacı anne ve babanın yoksun kaldığı desteğe ilişkin maddi zararının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacı taraf her ne kadar raporda aktif çalışma yaşının başlangıcının 25 olarak belirlenerek hesaplama yapılmasına itiraz ederek çalışma yaşının 18 yaşından itibaren başladığını beyan etse de; desteğin, küçük çocuklarının bakım ihtiyacından ne zaman kurtulacağını tayin etmek çocuğun yaşadığı yöreye, sosyal çevreye, çocuğun özelliklerine, cinsiyetine, ailenin sosyal ve ekonomik durumuna göre değişmektedir.

Hakim, her somut olayda, destek ölmeseydi, ne kadar süre ile destek olacak idiyse bu süreyi destek süresi olarak kabul eder. Ana-babaya yardımda, onların yaşama süreleri; çocuklara yardımda ise, çocukların çalışmaya başlama süresi esas alınır. Çocuklarda, kız veya erkek olmalarına, yüksek öğrenim yapıp yapmamalarına göre farklı süreler kabul edilmektedir. Bunun dışında kız çocukları için genellikle, çalışmaya başlama veya evlenme ile destek ihtiyacı ortadan kalkar.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, yüksek öğrenim görme durumu bulunmayan halde, kız çocuklarının 22 yaşına kadar, erkek çocuklarının 18 yaşına kadar; yüksek öğrenim gören ya da görme ihtimali bulunan çocukların ise 25 yaşına kadar destek alacağı dikkate alınarak destek tazminatı hesaplanması gerekmektedir.

Bu durumda somut olayda davacı anne ve babanın eğitim durumunun lisans, mesleğinin öğretmen olduğu dikkate alındığında müteveffa yaşasaydı yüksek öğrenim görme ihtimali yüksek olacağından aktif çalışma yaşı 25 olarak kabul edilmiş ve buna göre hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Belirtilen tüm bu nedenlerle mahkememizce kabul gören ve hükme esas alınan hesap raporunda belirtildiği üzere destek alıcıları davacı anne ve babanın maddi zararları hesaplanmış ancak yetiştirme gideri indirimi yapıldığında yoksun kalınan desteğe ilişkin maddi zararının bulunmadığının tespitiyle davacıların destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Ayrıca davacıların dava dilekçesinde her bir davacı yönünden cenaze ve defin gideri talep etmiş oldukları anlaşılmakla; talep edilen giderin makul olduğu, bilirkişi raporunda toplam 3.660,00 TL cenaze ve defin gideri hesaplanmışsa da, konuk taşıyacak otobüs, yemek ücreti kabir toprak işçileri hediyesi gibi giderlerin özel giderlerden olduğu ve davalı ... şirketinin özel giderler yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, kaldı ki davalı ... şirketinin sigortalısı olan dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında (%10) sorumluluğunun bulunduğu da dikkate alınarak; davacı ...'nin cenaze ve defin gideri talebinin kabulü ile,

100,00-TL'nin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine, davacı ...'nin cenaze ve defin gideri talebinin kabulü ile, 100,00-TL'nin davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ✍e-imzalıdır. Hakim ... · ✍e-imzalıdır.