İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/843 K.2025/622

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin yurt genelinde ve yurt dışında imalat ve ihracat işlemleri yapan medrasında yöncü firma olduğunu, müvekkileri ise ... Tic A.Ş.’nin yetkilisi olup dava konusu senetlere karşı şahsi kefalatini koyduğunu, müvekkileri şirket ile davalı ...

A.Ş. arasında 2016 yılında uzun dönem araç kiralama sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin imzalanması ile birlikte müvekkilleri şirket kiralık olarak kendisine teslim edilen ... plakalı ... model ve...marka modelli araçları kullanmaya başladığını, sözleşmenin imzalanması aşamasında müvekilleri tarafından davalı firmaya ödemelerinin teminatı olmak üzere bir kısım senetler verildiğini, ve kiralama bedelleri ödendikçe bu senetler iade edildiğini, bu ödemeler kapsamında; ... plakalı audi ... model araç için verilen.

05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 euro bdelli ve 1 nolu senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 euro bdelli ve 2 nolu senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 euro bedelli ve 3 nolu senet, müvekkillerinin yaptığı ödemeler mukabilinde müvekillerine teslim edildiğini, ... renault ... marka modelli araç için verilen.

25.04.2016 tanzim tarihli 25.10.2016 tarihli 4.326 euro bedelli ve 1 nolu senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.04.2017 tarihli 4.326 euro bedelli ve 2 nolu senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.10.2017 tarihli 4.326 euro bedelli ve 3 nolu senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.04.2018 tarihli 4.326 euro bedelli ve 4 nolu senet, müvekillerinin yaptığı ödemeler mukabilinde müvekillerine teslim edildiğini, bu minvalde müvekilleri bugüne değin davalı ile yapılan sözleşme gereğince üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, buna karşın davalı firma 13.09.2018 tarihli e-mail bildirimi ile konkardato ilan ettiğini,

araçlar üzerinde dava dışı üçüncü kişi ve bankalarca hacizler olduğunu, bu cihhete araçların halihazır durumlarını bildirmelerini, talep ettiklerini, müvekkilleri firma durumu anlamaya çalışırken 16.09.2018 tarihinde ...plakalı ... model araç haczedilerek bağlandığını, diğer araç ise 17.09.2018 tarihinde davalı firmanın gösterdiği birime teslim edildiğini, an itibariyle söze konu araçlar kullanımımızdan çıktığını, davalı firmaya teslim edilen ödemelerinin teminatı mahiyetindeki, aşağıda ayrıntılarını verdiklerini, bir kısım senetlerin iadesi müvekkileri şirket tarafından yapılan yazışmalarda istenildiğini,

olmasına bu hususta müteaddit defalar davalı firma aranmasına karşın bedelsiz kalan senetlerinin iade edilememiş, ve huzurdaki bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, bedelsiz kalan senetler: ... plaka nolu araç için; ödeme tarihi 25.10.2018 senet no 5 tutarı 4.326 euro ödeme tarihi 25.04.2019 senet no 6 tutarı 4.326 euro oolduğunu, ... plaka nolu araç için ödeme tarihi boş senet no 4 tutarı 14.160 euro bu senedin tüm ilgili ödemeleri yapıldığını, senedin iadesi gerektiğini, ödeme tarihi boş senet no 5 tutarı 14.160 euro, ödeme tarihi boş senet no 6 tutarı 14.160 euro olduğunu,

yukarıda arz ve izah etmeye çalıştıkları sebepler ve taraflar arasındaki sözleşme gereği ifa imkansızlığına düşen davalı şirket için sözleşmenin münfesih sayıldığı ve ayrıntılarını verdikleri senetlerin bedelsiz kaldığını tespiti ile iptaline karar verilmesini, sözleşmenin 12.3. maddesinin gereğini, müvekillerinin üstüne düşen sorumluluklarını yerine getirdiğini şu ana kadarki ödemelerini aksatmadan yapmasına karşı davalı tarafın kambiyo senetleri iade etmemesi kötüniyetinin göstergesi olduğunu,

dava konusu jaksız durum sebebiyle müvekkilerinin telafisi imkansız maddi ve manevi zararla uğrayacağı oldukça açık olduğunu davaya konu kambiyo senetlerinin ödenmesini engeller mahiyette ve olası bir icra takibi neticesinde müvekkilleri uğrayacağı muhtemel zararların engelenmesi için ihtiyati-i tedbir kararı verilmesini ve dava konusu senetlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizin 24/09/2019 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 1. İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı ve... İflas sayılı dosya ve ... 1. ATM'nin...Esas sayılı dosyasında bulunan gerekçeli karar evrakı UYAP sureti,

Dosya Otomotiv Kiralama Sektör Uzmanı ve Mali Müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 15/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda. Mali İnceleme ve değerlendirme Neticesinde ; davacı şirketin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerin, suresinde tasdik ettirildiği, bu bab’da HMK.

222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince ve mevcut haliyle, davacı Şirketin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, davalı şirket defterlerinin incelenmesi için, 13.03.2024 tarihli duruşmanın 6. Maddesinde belirtilen yetkiyi talep etmediğinden Davalı Şirketin Ticari defterlerinin incelenemediği,

davacı defterlerinde, İhtilafa konu olan 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.04.2019 tarihli 4.326 Euro bedelli senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.10.2018 vade tarihli 4.326 € bedelli senetlerin Davacı Şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve iş bu senetlerin Teminat senedi olarak verildiğinin müşahede edildiği,3.2 Sektörel İnceleme ve değerlendirme Neticesinde.

2016 yılında “uzun Dönem Araç Kiralama sözleşmesi imzalandığı, diğer Davacının şirket yetkilisi olarak senetlere şahsi kefaletini koyduğu, 2.ci senesi dolmadan Davalı kiraya verenin “konkordato “ ilanı ile araçların geri iade edildiği, Davacı tarafın teminat olarak imzalayıp verdiği senetlerin iadesi gerektiği belirtilmiştir.

Dosya yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 01/05/2025 tarihli ek raporda. Mali İnceleme ve değerlendirme Neticesinde ; davacı şirketin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerin, suresinde tasdik ettirildiği, bu bab’da HMK.

222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince ve mevcut haliyle, davacı Şirketin 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, davacı defterlerinde, İhtilafa konu olan 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.04.2019 tarihli 4.326 Euro bedelli senet,

25.04.2016 tanzim tarihli 25.10.2018 vade tarihli 4.326 € bedelli senetlerin Davacı Şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı ve iş bu senetlerin Teminat senedi olarak verildiğinin müşahede edildiği, davalı ...A.Ş. İflas idare memurlarından Sayın ... tarafıma şirket defterleri olduğu beyan edilen USB gönderilmiş, USB içeriği incelendiğinde Davalı İlgili USB içeriğinde başkaca bir veri bulunmadığı, davalı müflis ... A.Ş.

İflas idare memurlarından Sayın ...’na şifaen telefonla bu durum sorulduğunda ellerindeki verilerin bu kadar olduğu beyanı ile, İhtilafa Konu olan.

05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05.09.2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 25.04.2016 tanzim tarihli 25.04.2019 tarihli 4.326 Euro bedelli senet,25.04.2016 tanzim tarihli 25.10.2018 vade tarihli 4.326 € bedelli senetlerin, kayıtlarına ulaşılamadığı, Sektörel İnceleme ve değerlendirme Neticesinde.

2016 yılında “uzun Dönem Araç Kiralama sözleşmesi imzalandığı, diğer Davacının şirket yetkilisi olarak senetlere şahsi kefaletini koyduğu, 2.ci senesi dolmadan Davalı kiraya verenin “konkordato “ ilanı ile araçların geri iade edildiği, Davacı tarafın teminat olarak imzalayıp verdiği senetlerin iadesi gerektiği belirtilmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen uzun dönem araç kiralama sözleşmesi uyarınca davacı tarafından davalıya teminat olarak verilen 5/09/2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet 05/09/2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senet, 05/09/2016 tanzim tarihli ödeme tarihi olmayan 14.160 € bedelli senetler ile 25/04/2016 tanzim tarihli 25/04/2019 tarihli 4.326 e bedelli senet ve 25/04/2016 tanzim tarihli 25/10/2018 vade tarihli 4.326 € bedelli senetler sebebiyle borçlu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası ve bu senetlerin iptaline yönelik senet iptal davasıdır.

Dava her ne kadar kira sözleşmesine dayalı olarak açılmış ise de davalının iflasına ilk karar verildiği tarihten sonra açıldığından, mahkememizce görevsizlik kararı verilmemiş ve esasa girilerek inceleme yapılmıştır.

Davalı tarafın araç kiralama işi ile iştigal ettiği ve araç kiralamalarında kiracılardan teminat bonoları aldığı HMK 187/2.m. bağlamında ispatı lazım gelmeyen hususlardandır. Zira davacı, davalı ile aralarında yapılan araç kira sözleşmelerini de sunmuştur. Hatta borç ödendikçe kendilerine iade edilen ve iptal kaydı düşülen önceki bonoların da suretlerini dosyaya sunmuştur. O halde bu bonoların kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin kabulü gerekmiştir.

Ne var ki, sözleşeme henüz devam ederken davalının konkordato ilan ettiği ve bu sebeple davacının elinde bulunan ... plakalı araç haczen bağlanmış ve diğer araç da konkordato sebebiyle davacı tarafça rızaen teslim edilmek mecburiyetinde kalmıştır.

Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde, davacının davalıya bir borcu kaldığı da tespit edilememiştir. Zira davalı ticari defterlerinde buna dair bir kayıt olmadığı gibi davalı iflas idaresi de senet asıllarını bulup dosyaya sunamamıştır. Bu sebeple dava konusu bonoların bedelsiz kaldığı kabulü ile davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır