İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/58 K.2021/853

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait işyeri muhasebe bilgisayarına 15/01/2021 tarihinde siber saldırı gerçekleştirildiğini, söz konusu bilgisayarda zorunluluk olarak tutulan ticari e- deftere ait beratların da bulunduğunu, yapılan siber saldırı sonrası bilgisayarda bulunan pek çok veri kaybedildiğini ve zayi olduğunu, bunların yanında da davacıya ait Temmuz 2020, Ağustos 2020 ve Eylül 2020 e-defter beratlarına da ulaşılamadığını ve zayi olduğunu, söz konusu virüs saldırısına ilişkin davacı tarafından siber güvenlik şirketine başvurulmuşsa da şirketçe düzenlenen tespit yazısında Temmuz 2020,

Ağustos 2020 ve Eylül 2020 e-defter beratlarına virüs saldırısı nedeniyle ulaşılamadığının tespit edildiğinin bildirildiğini, Temmuz 2020, Ağustos 2020 ve Eylül 2020 e-defter beratlarının davacı şirketin tüm önlem, özen ve dikkatine rağmen virüs saldırısı ile ulaşılamaz hale geldiğini belirterek davacı şirkete ait Temmuz 2020, Ağustos 2020 ve Eylül 2020 e-defter beratları hakkında zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; TTK.nın 82/7 maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile davacı şirketin vergi kayıtları celp edilmiştir. Davacı vekili tarafından zayi olan e-defter beratlarını içerir CD dosyaya sunulmuştur. Dosya YMM bilirkişi ile Bilgisayar Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 26/07/2021 tarihli raporda; ... Ltd. Şti.’ne Siber Saldırının

15.01.2021 tarihinde meydana geldiği, davacı şirketin 15.01.2021 tarihinde haberi olduğu 15 gün süre geçmeden Zayi Belgesi Verilmesi talebinde bulunulduğu, davanın TTK 82.Maddesinin 7. bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, 2020 sonrasında bilindiği üzere elektronik defterlerin bir kopyasının mükellefler dışında muhafaza edilmesi zorunluluğunun geldiği, davacı tarafından e-defter beratlarının ikincil kopyalarının da alınmadığının tespit edildiği, burada önemli olan defter ve belgelerin elden çıkmasında, tacirin bir kusurunun olup / olmaması olduğu,

davacı yanca basiretli bir tacir gibi davranıp ilgili dönem defterlerin ikincil kopyaları (yedekleri) alınmış olsaydı Temmuz 2020, Ağustos 2020 ve Eylül 2020 e- defter beratlarının zayi olmamış olacağını, Maliye Bakanlığının e-defter.gov.tr üzerinden yapmış olduğu Haziran/2016 tarihli duyuruyla.

Mükelleflerin kendi bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edilen elektronik defter ve beratların silinmesi, zarar görmesi, virüs bulaşması, siber saldırı vb. nedenlerle elektronik defter ve beratların ibrazında sorun yaşadıkları, elektronik defter dosyalarının zarar gördüğünün anlaşıldığı, bu nedenle, defterlerini elektronik ortamda tutan

mükelleflerin, e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda gerekli önlemleri almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını mutlaka farklı ortamlarda yedeklemelerinin tavsiye edildiği, e-defter kayıtlarını sadece tek bir bilgisayarda tutan, bunların ikincil kopyalarını (yedeklerini) uygun şekilde alıp saklamayan davacının yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığı belirtilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkati ve özeni göstermesi gerekir.(Emsal için bkz İstanbul BAM 43 HD'nin 2020/1552 E 2020/32 K sayılı ilamı).

Somut olayda; davacı 15/01/2021 tarihinde yapılan siber saldırısı sonrası bilgisayarda bulunan pek çok veri ile birlikte Temmuz 2020, Ağustos 2020 ve Eylük 2020 e-defter beratlarının da zayi olduğunu iddia etmiş olup, talebin TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hakdüşürücü süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında yaptırılan inceleme neticesinde, davacı şirkete 15.01.2021 tarihinde meydana gelen siber saldırı sonucu e defter beratlarının açılamadığı, defterlerini elektronik ortamda tutan mükelleflerin e-defter ve beratlarının muhafaza ve ibrazı konusunda gerekli önlemleri almaları, bu kapsamda bilgi işlem sistemlerinde yaşanabilecek sorunlar nedeniyle elektronik defter ve beratlarını mutlaka farklı ortamlarda yedeklemeleri gerektiği, davacının basiretli tacir gibi davranıp ilgili dönem defterlerinin ikincil kopyalarının alınmadığı anlaşılmıştır.

Kaldı ki, davacı tarafça dava konusu server ve bilgisayar sistemi üzerinde gerekli teknik yazılımlar kullanılması durumunda söz konusu ticari defter ve muhasebe kayıtlarının silinmeyecek olması ya da yedeklerine ulaşılabilecek olunması karşısında davacının ticari defterlerinin muhafazası noktasında basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne riayet etmemiş olması ve defterlerin ziyaında kusurlu bulunması nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır