İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/22 K.2022/16

....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 01/12/2021 tarihli görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize gönderilmekle, mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilen davada;

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesi ile, taraflar arasında 14.02.2011 tarihli “... genelinde Turizm sektöründe hizmet vermek üzere 10 yıl süreli Turistik taşıma yapmak üzere hat kiralama işi”'ne yönelik sözleşme akdedildiğini, davacı şirketin halen ... ... markası altında 20'den fazla metropolde faaliyet gösteten uluslararası bir markanın temsilcisi olarak, özellikle tarihi-tutistik mekanlarının tanıtılması,

gezdirilmesi vb. amaçlarla turistik yolcu taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, 2011 yılında imzalanan sözleşme ile davacı faaliyetine başlamışsa da, özellikle 2015 yılından itibaren türlü mücbir sebep niteliğindeki vakalar meydana geldiğini, faaliyetine gereği gibi devam edemediğini, ... ... isimli şirketin uluslararası bir üne sahip olup ülkemizde davacı şirket tarafından temsil edildiğini, davacı şirket ile imzalanan ...

Uluslararası lisans anlaşmasının da 17.08.2022 tarihinde son bulacağını, davalı ile yapılan sözleşme 14.02.2022 tarihinde sona ereceğinden Mahkemece yargılama süresince tedbir kararı verilmediği taktirde davacının lisans anlaşmasını yenileyememe riskinin bulunduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 'nun 389.

Maddesi uyarınca tedbir talebinde bulunulduğunu bildirerek öncelikle İdare'nin tek taraflı aldığı kararlarla davacı ile yapımı olduğu sözleşmenin son 6 yıla yakın süredir uygulanamaması, sözleşmenin 3 ay sonraki hitam tarihinde yaşanabilecek muhtemel uyuşmazlıkların önlenmesi için, davacının temsil ettiği uluslararası şirketle lisans yenilemek zorunda olması ve davacı şirketin yaptığı yatırımın büyüklüğü, çalışan sayısı ve tedbir kararı verilmediği takdirde davacının faaliyeti son bulacak olması nedenleriyle oluşacak işgücü ve milli servet kaybı göz önüne alınarak;

mahkemece uyarlama talepleri hakkındaki kararı kesinleşene değin sözleşmenin süresinin yargılama süresince tedbiren uzatılmasına, sözleşmenin sonlanacağı tarih ve müvekkilin faaliyetinin durdurulmasına yönelik her türlü muarazanın önlenmesine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise 2 yıldan az olmamak üzere sözleşmenin süresinin tedbiren belirli bir süre uzatılmasına, bu süreçte sözleşme ile kararlaştırılan kira bedelini davacı şirketin tedbiren ödemeye devam etmesine ve/veya belirlenecek uygun miktarda teminatın mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi makamına depo edilmesine,

yapılacak inceleme sonucunda taraflar arasındaki 14.02.2011 tarihli sözleşmenin anılan mücbir sebep niteliğinde vakaların vuku bulması nedeniyle en az 2 yıl sözleşmenin süresinin uzatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa ....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen görevsizlik kararı tebliğ edilmiş, ancak mahkememizce tensip aşamasında karar verildiğinden davalıya tebligat yapılmamıştır.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava, taraflar arasında ... genelinde Turizm sektöründe hizmet vermek üzere 10 yıl süreli turistik taşıma yapmak üzere hat kiralama işine yönelik imzalanan sözleşmenin süresinin mücbir sebep nedeniyle uzatılması ve sözleşmenin hitamı hususunda muarazanın meni talebine ilişkindir.

....Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı 01/12/2021 tarihli görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize gönderilerek mahkememiz esasına kaydı yapılmış, dosya ile ilgili olarak UYAP üzerinde yapılan sorgulamada aynı taraflara ait sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının bulunduğu görülmekle, anılan dosya celp edilmiştir.

....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... AŞ (Eski Ünvanı ... AŞ) tarafından ...

Genel Müdürlüğü aleyhine 25/08/2021 tarihinde açılan davada, taraflar arasında imzalanan 14/02/2011 tarihli sözleşmenin uyarlanması, uyarlama talebinin kabulü ile sözleşme süresinin uzatılmasını ve sözleşme nedeniyle davalı tarafından talep edilen hat kira bedellerinin 30/03/2020-30/09/2020 tarihleri arasında davacı şirketin faaliyeti bulunmaması nedeniyle tahakkuk ettirilmemesini,

01/10/2020 tarihinden itibaren ise davacı şirketin faaliyetlerinin %80 azaltılması karşısında pandemi etkisinin ortadan kalkacağı tarihe kadar bu oranda indirimli olarak tahakkuk ettirilmesini ve yine 01/10/2020 tarihinden itibaren sokağa çıkma yasağının uygulandığı dönemler için kira bedellerinin hiç tahakkuk ettirilmemesi şeklinde sözleşmenin mevcut şartlara uyarlanmasının talep edildiği görülmüştür.

HMK m. 114 uyarınca aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması (ı bendi); aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartlarındandır. Bu anlamda aynı davadan bahsedebilmek için davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.

Davacı tarafından açılan ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının incelenmesinde, her iki dosyanın da konusunun, taraflarının ve dava sebeplerinin aynı olduğu, ....Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın mahkememizdeki davadan daha önce açılmış olduğu ve buna yönelik asıl davada karar verildiğinden, ancak henüz karar kesinleşmediğinden, sonradan aynı iddialarla mahkememizde açılan davanın derdestlik oluşturduğu, derdestliğin HMK.114 maddesi uyarınca dava şartı olduğu anlaşıldığından,

HMKnun 114/ı mad uyarınca derdestlik ön şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Üye ...

E-İMZALI

Katip ...

E-İMZALI