İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/438 K.2025/602

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 14.04.2022 günü davalı ...'nın sevk ve idaresindeki ... Plakalı araç, kırmızı ışıkta bekleyen müvekkil firmanın uzun dönem kiralama sözleşmesi ile kiraladığı...

Plakalı aracına dikkatsiz, tedbirsiz ve kusurlu olarak arkadan çarptığını, bahse konu kaza sonucu polis memurlarınca maddi hasarlı kaza tespit tutanağı tutulduğunu, bu kazanın oluşumunda ...'nın 2918 KTK'nın 56/1-C maddesi gereğince önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli mesafeden takip etmediği için kusurlu bulunduğunu, müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunun belirlendiğini, kaza sonucu müvekkili şirketin aracının muhtelif yerlerinden hasar gördüğünü ve trafiğe çıkmaya uygunsuz hale geldiğini, firmanın ...

Plakalı aracı kırmızı ışıkta beklerken davalının aracının çarpması sonucu hasarın, onarım ve tamir için on üç (13) gün serviste kaldığını, (13) gün kiralayamadığından kazanç kaybına (kira geliri) uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL davacı tarafın uğramış olduğu zararın işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BEDEL ARTIRIM

Davacı vekili 29/05/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; taraflarınca başlangıçta 500 TL olarak talep edilen kazanç kaybına ilişkin alacaklarını bilirkişi raporu doğrultusunda 11.500,00 TL arttırarak toplam 12.000,00-TL olarak talep ettiklerini belirterek davacı şirketin uğramış olduğu maddi zarar olan 12.000,00-TL'nin haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın 14/04/2022 tarihinde kazaya karışan ve kaza anında da kiralık olan... plakalı aracın günlük kira bedelinin ne kadar olduğunu bildiğini, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere karışan ve serviste 13 gün bekleyen aracın eğer kira sözleşmesi devam etseydi ne kadar alacağının bir kira sözleşmesine konu olsa idi ne kadar bir kira geliri elde edeceğini net olduğunu, hatta davacı yanın iş bu kira gelirini hesaplayabildiği için dava açmadan önce davalı müvekkilleri aleyhine ...

20. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, bu icra takibinde 7.301,84 TL asıl alacağın müvekkillerinden talep edildiğini ve bu alacağın açıklaması olarak 14/04/2023 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle oluşan mahrumiyet kazanç kaybı olarak belirtildiğini, davacının iş bu dava ile talep etmiş olduğu alacağı hakkında ... 20. İcra Müdürlüğünün...

E sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış olduğundan ve bu takibe taraflarınca itiraz edildiğinden davacı yanın sadece itirazın iptali ya da itirazın kaldırılması davası açabileceğini, Derdest bir icra takibine konu alacak için belirsiz alacak davası açılması mümkün olmadığını, bu sebeple derdestlik itirazında bulunduklarını, davaya konu olan kazanın meydana gelmesinde kimin kusurlu olduğunun belli olmadığını, davacının iddia ettiği mahrum kaldığı kira bedellerini kusur oranına göre talep edebileceğini, ayrıca davacı yanın kiralamaya konu olan araçlarının her birini sürekli olarak aralıksız,

fasılasız kiralanıyormuş gibi hesaplama yaparak davalı müvekkilinden 13 günlük kira bedelini talep ettiğini, ancak davacı şirketin tüm ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi halinde kazaya karışan aracın yılın her günü aralıksız kiralanmadığını, kiralanmak için davacı şirket bünyesinde yeni kiralamaya kadar bekletildiğinin görüleceğini, bu sebeple davacının 13 gün serviste kalan ve bu sebeple de kiralayamadığını iddia ettiği aracının 13 günlük kira bedelinin istenemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, Hasar, Kaza Tespit Tutanağı ve Eksper Rapor bilgisi, davaya konu araçların tescil bilgileri, araç sorgu raporları, sicil bilgileri, ... 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya kusur hasar zarar uzmanı ve sigorta / aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 10/06/2024 tarihli raporda; dava Dışı ... A.Ş.'nin ZMMS Sigortalısı Davalı ..., A. Ş.'nin Maliki Olduğu ...Plakalı Araç Sürücüsü Diğer Davalı ...'nın. 14.04.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda. ASLİ ve TAM KUSURLU olduğu, kusur oranının %100 (yüzdeyüz) olduğu, davacı ...Ş.'nin Maliki Olduğu Dava Konusu ... Plakalı Aracın Sürücüsü Dava Dışı ...'in.

14.04.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda. Atfi Kabil Kusurunun bulunmadığı ve KUSURSUZ olduğu, dava konusu aracın hasar onarımı için reel süreç değerlendirmesi yapıldığında; en fazla 10 (en) işgünlük onarım süresinin kadri maruf olacağı.

10 (on) işgünlük kazanç kaybının kaza tarihi 14.04.2022 itibariyle 12.000,00TL (KDV Dahil) olduğu, dosya kapsamında, dava konusu ... plakalı aracın uzun süreli aylık ne kadar süre ile kiralandığına dair dosya kapsamına davacı tarafından fatura ve/veya Sözleşme Bedeli sunulmamış olduğundan, tarafımızca Reel Kazanç Kaybının hesaplanamadığını.

İşbu durumun takdiri Mahkemeye ait olduğu, davalı ...” nın ... plakalı aracın kaza tarihindeki sürücüsü olması nedeniyle 34.BYZ.199 plakalı aracın çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybından kusuru oranında 6098 Sayılı TBK.49. maddesine göre diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, dosyada mübrez Türkiye Noterler Birliği Sicil ve Tescil Hizmetleri Müdürlüğü nün 19/07/2023 tarihli yazı cevabı eki incelendiğinde;... plakalı aracın kaza tarihi itibarı ile malik bilgilerinin yer almadığı ve raporda <... şasiye ait eski tescil kaydı bulunamadı> notunun düşüldüğü, ancak dosyada mübrez ' nda alanında < ...

Tic. A.Ş. > bilgisinin yer aldığı, denetime elverişli bir değerlendirme yapılabilmesi için öncelikle ... plakalı aracın kaza tarihi itibarı ile malik bilgisinin dosyaya celp edilmesi gerektiği, takdiri Sayın Mahkemede olmak üzere değerlendirmenin < ...Tic. A.Ş. >nin kaza tarihinde ...plakalı aracın maliki olduğu varsayımı ile yapıldığı, diğer davalı < ...Tic. A.

Ş. >, ... plakalı aracın kaza tarihindeki maliki olduğundan, ... plakalı aracın çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybından kusuru oranında 2918 sayılı KTK 85. Maddesi ve TBK 61 maddesine göre sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Dosya bir önceki heyete Mali Müşavir bilirkişide eklenmek suretiyle yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş, düzenlenen 10/03/2025 tarihli raporda; davacı tarafça Mahkemenin ara kararına karşın defter ve belge sunulmadığı, kök raporda hesaplanan kazanç kaybı ile ilgili yeni bir değerlendirmeye yer olmadığı, Bu itibarla kaza tarihi itibari ile davacının kazanç kaybı alacağının 12.000,00 TL olarak hesaplanmış olduğu,

dosya kapsamında her ne kadar davacının söz konusu araç dolayısıyla ekstradan yüklendiği maliyete ilişkin defter ve belge sunmadığı ancak dava dilekçesi ekinde davacının dava konusu kaza dolayısıyla dava dışı şirkete 18.04.2022 tarihi itibari ile ikame araç teslim ettiği, davacının hasar gören aracı ile ilgili teknik inceleme sonucunda 14.04.2022 kaza tarihinden itibaren 10 günlük tamir süresi verildiği ancak davacının ikame aracı 5. günde dava dışı şirkete teslim ettiği,

teslim edilen araç ile hasar gören aracın ... birbirine yakın olduğu nazara alındığında davacının reel kazanç kaybının da rapor içeriğinde ifade edildiği üzere 6.000,00 TL olabileceği, davacı ile ilgili hesaplanan kazanç kaybı ile ilgili nihai hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu, 10/06/2024 tarihli kök raporda belirtilen — kusur değerlendirmesinde, araçların kaza mahalli fotoğrafları, kazanın olduğu yer ve ...

Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafınca tanzim edilmiş olan ... tarih ve ...: saatli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında yer olan bilgiler doğrultusunda kusur incelemesi ve değerlendirmesi yapılmış olup, kanaatlerimizde değişiklik olmadığı belirtilmiştir.

Dava; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasıdır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Öncelikle -Uyuşmazlığın taraflarının tacir ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerini ilgilendirdiği, uyuşmazlığın esasının haksız fiil - tazminat sorumluluk hallerine dayalı bulunduğu, davanın nispi ticari dava olduğu anlaşılmakla TTK 4-5 mad. uyarınca görev itirazının reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “davalının birden fazla olması halinde yetki” başlıklı 7. maddesinde “ Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca aynı kanunun 16. maddesinde de haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olduğu belirtilmiştir.

Davanın birden fazla davalıya karşı açılması ve davanın özünde haksız fiilden kaynaklanması dikkate alındığında; iş bu davada yetkili mahkeme, davalılar için ortak yetkili olan, aynı zamanda zarara uğrayan davacı şirketin bulunduğu yer olan İstanbul Mahkemeleri’dir. Açıklanan nedenlerle tüm davalılar yönünden yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK' nun "dava şartları" başlıklı 114. Maddesi vd. belirtildiği üzere, aynı davanın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması hususu yani teknik bir ifadeyle derdestlik iddiası düzenlenmiş olup, alacağın icra takibe konu edilmesi ve takibe itiraz edilmesinin alacak davası açılamayacağı şeklinde değerlendirilemeyeceği, İİK. 67/IV maddesi uyarınca, alacaklı genel mahkemelerde bir alacak (tahsil) davası açabilir, bu nedenle derdestlik itirazının vd. itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Alacak miktarının (kusur oranı tespiti, hasar tespiti, oranım süresi, kira kaybı vs) bilirkişi incelemesini gerektirdiği, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmasına engel bir durum olmadığı değerlendirildiğinden bu yöndeki itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili talep artırım dilekçesine karşı zamanaşımı def'i ileri sürmüş ise de; belirsiz alacak davasında davacı, bir defalık ıslah yetkisini (m.176/2) kullanmadan, dava konusu yaptığı miktarı artırabilir ve bir defalık ıslah yetkisini başka konuda kullanabilir ayrıca belirsiz alacak davasının açılmasının sonuçlarından biri de zamanaşımının kesilmesi olduğu dolayısıyla davanın açılması ile zamanaşımının kesildiği keza zamanaşımı definin kaza tarihi(14.04.2022), zararın öğrenilme tarihi, arabuluculuk başvuru tarihi ile dava tarihi tarihi arasındaki süreyle KTK 109 md., TBK 154-156. Maddesi hükmü dikkate alınarak tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle dikkate alınarak davalının bu yönden beyanına itibar edilmemiştir.

6098 sayılı TBK‘nın 49 uncu maddesinin birinci fıkrası;“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.” hükmünü amir olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder”, şeklinde ifade edilmiştir.

Konu ile ilgili olarak, Yargıtay 4.HD'nin... E-... -K sayılı kararında. "Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasarlandığını, aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını açıklayıp diğer taleplerinin yanında araç mahrumiyet bedelinin de tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir.

Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı tarafından araç kiraladığına dair belge veya ödeme belgeleri sunulmasa da hakim zararı belirleyebilir.

Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi, ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan ve bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında alınan bilirkişi raporuna göre davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davacının bu talebini objektif kriter ve delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar vermiştir.

Somut olayda, ...

Trafik Denetleme Büro Amirliği tarafından tanzim edilen... tarih ve... saatli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit tutanağı ile dosya kapsamında yer alan kaza mahalli fotoğraflarına göre; sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki .. plakalı aracı ile ... ili ... ilçesi ... mahallesi ... caddesi ...kavşağı istikametinden ... istikametine seyri esnasında ... trafik lambalı kontrollü kavşağa geldiği esnada aracının sağ ön kısımları ile ön ilerisinde aynı istikamette seyir halinde olan ve ... trafik lambalı kontrollü kavşakta kırmızı ışık yanması nedeniyle duraklama halinde bulunan sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol arka çamurluk

kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle... plakalı aracın sol tarafında bulunan trafik lambasını ön kısımları ile devirmesi iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, bilirkişilerden aldırılan rapor ile dava dışı ...A.Ş.'nin ZMMS Sigortalısı davalı ...Tic, A. Ş.'nin maliki olduğu ... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'nın.

14.04.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranının %100 (yüzdeyüz) olduğu, davacı ...Ş.'nin maliki olduğu dava konusu ... Plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'in.

14.04.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; atfi kabil kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu, Yargıtay içtihatları uyarınca, dava konusu aracın hasar onarımı için reel süreç değerlendirmesi yapıldığında; en fazla 10 (en) işgünlük onarım süresinin kadri maruf olacağı; emsal ücret araştırması sonucuna göre belirlenen 10 (on) işgünlük kazanç kaybının kaza tarihi 14.04.2022 itibariyle 12.000,00TL (KDV Dahil) olduğu,

davalı ...'nın ... plakalı aracın kaza tarihindeki sürücüsü olması nedeniyle ... plakalı aracın çalışamamasından kaynaklanan kazanç kaybından kusuru oranında 6098 Sayılı TBK.49. maddesine göre kaza tarihinde ... plakalı aracın maliki olduğu anlaşılan ...Tic.

A.Ş. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu tespit edilmiş olup, olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporundaki değerlendirmelere Mahkememizce de itibar edilmekle neticeten davacının davasının kabulü ile, 08.02.2022 günlü kaza olayı nedeniyle davacı adına kayıtlı... plakalı araç için hesaplanan 12.000,00-TL (KDV DAHİL) kazanç kaybı alacağın olay tarihi 14.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır