İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/170 K.2025/242

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Davacının davalı ile 2022-2023 yılları içinde muhtelif yapı ürünlerinin satışı ilişkisi kurulduğunu, buna dair faturaların davalıya tebliğ edildiğini, itiraz olmaksızın kesinleştiğini, taraflar arasındaki ticari ilişkide 12.08.2022 tarihli ve 72.387,93 TL bedelli, 03.04.2023 tarihli ve 10.714,47 TL bedelli, 03.04.2023 tarihli ve 32.422,44 TL bedelli, 03.04.2023 tarihli ve 34.823,47 TL bedelli, 03.04.2023 tarihli ve 5.713,94 TL bedelli, ” 03.04.2023 tarihli ve 6.336,60 TL bedelli olmak üzere fatura düzenlendiğini, bir kısmının ödenmişse de bakiye 24.899,11 TL'nin ödenmediğini,

10.11.2023 tarihli davete icabet etmeyen davalı aleyhine icra takibinin başlatıldığını ancak itiraz nedeniyle takibin durduğunu, düzenlenen faturalar nedeniyle borcu sabit olan davalı borçlunun itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin gerektiğini, davanın kabulü, itirazın iptali, takibin devamı, itirazın kötü niyetli olması sebebiyle %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde davalıdan 24.899,11 TL alacağının olduğunu iddia ettiğini, buna ilişkin bir kısım fatura ve taraflar arasındaki ödemeleri gösterir cari hesap dökümü sunduğunu ancak davacı tarafın mahkemeye sunduğu hesap hareketinde davalının 23.01.2023 tarihinde borç ödeme açıklaması ile doğrudan davacı şirket yetkilisi...'a yapmış olduğu 10.000, TL ödemeyi kötü niyetli olarak göstermediğini ve cari hesap tablosuna işlemediğini, davalı tarafından ödenen 10.000,- TL ödemeye ilişkin dekontun dilekçe ekinde sunulduğunu,

davalı tarafından 05.11.2022 tarihinde davalının davacıya olan cari hesap borcuna karşılık olarak davacının talimatı ile davacının borçlu olduğunu dava dışı ...Şti 'ne kredi kartı ile 20.000,- TL ödeme yapıldığını, ...şirketinin diğer bir firması olan dava dışı... Ltd. Şti. tarafından davalının davacı borcuna karşılık ...

Şirketine yapılmış olunan 20.000,00- TL ödemeye ilişkin tahsilat alındı makbuzu düzenlendiğini, tahsilat alındı makbuzunda ödemenin 05.11.2022 tarihinde kredi kartı ile ve ...

Ürünleri firmasının cari hesabına mahsuben yapıldığının açıkça yazıldığını, davalının yukarıda belirtilmiş olunan dava dışı şirketlerle herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, dava dışı ... şirketine yapılmış olunan ödemenin davacı şirketin borcuna mahsuben yapıldığı ve yapılan ödemenin davalının davacıya karşı borçtan kurtardığı hususunda dava dışı şirket çalışanı ...'un tanık olarak dinlenmesini talep ettiklerini, davalı tarafından aynı şekilde dava dışı ...Tic. Ltd.

Şti. isimli firmaya davacının borcuna mahsuben 14.04.2022 tarihinde 15.500,- TL ve 06.06.2022 tarihinde 15.000,- TL ödeme yapıldığını, davalının bu firma ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, yapılan bu ödemelerin tamamının davacının borcuna mahsuben yapıldığını, davalı tarafından davacının da kabulünde bulunan ödemeler haricinde doğrudan ya da davalının talimatıyla dolaylı olarak toplam 60.500,

- TL ödeme yapıldığını ancak davacı tarafından kötü niyetli olarak davalının yapmış olduğu bu ödemeleri mahkemeye beyan etmediğini ancak görüldüğü üzere davalının davacıya borcu olmadığı gibi davacıdan 35.600,89 TL alacağının bulunduğunu, alacaklarına ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla davacının iddialarını fatura ve delillerini kabul etmediklerini, davacı tarafa hiçbir fatura ya da cari hesap borcu fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, alacağın %20sinden aşağı olmama üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, ... 25. İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyası , davalıya gönderilen 10.11.2023 tarihli ödemeye davet mektubu ve tebliğ evrakları, davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar ile gerektiğinde davalıya ait ticari defter ve kayıtlar dosya arasına alınmıştır. ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 28.169,76 TL alacak üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 20/10/2024 tarihli raporda.

Her iki tarafın ticari defter ve kayıtları incelendiğini, 2022 tarihinde davacı tarafından düzenlenen 12.08.2022 tarihli ve 72.387,93 TL bedelli faturanın her iki tarafça da (Vergi Dairelerine bildirim yapılmamasına karşılık) kayıtlara alındığını, 2023 yılında düzenlenen 5 adet fatura davalı tarafından kayıtlara alınmadığını ancak vergi dairesine BA Formu ile bildirim yapıldığını, E- fatura olarak düzenlenen faturaların davalıya tebliğ edildiğini, faturalara davalı tarafından süresinde itiraz edildiğine veya iade faturası düzenlendiğine dair bir belge sunulmadığını,

davalı tarafından fatura ve mal teslimine ilişkin bir itirazda bulunulmadığını, mal bedellerinin öden iddia edildiğini, bu hususta sunulan belgeler ve celp edilen banka hesap hareketlerinden...'ya yapıldığı ifade edilen 14.04.2022 tarihli 15.500,- TL ve 06.06.2022 tarihli 15.000,-TL tutarlı ödemelerin bu firmaya yapıldığı konusunun ispata muhtaç olduğunu, 05.11.2022 tarihli 20.000,- TL tutarlı ödemenin davalının da cari hesaplarında bulunduğunu, 23.01.2023 tarihli 10.000,- TL tutarlı ödemenin davacı yetkilisi ... hesabına yapılmış olmasına karşılık borç ödemesi açıklaması ile yapıldığını,

davacı firma ödemesi için yapıldığına dair bir ifadenin bulunmadığının tespit edildiğini, bu ödemelerin davacı firmaya borç ödemesi için yapıldığının ispata muhtaç olduğunu, kabulü Sayın Mahkeme'nin takdiri olmak kaydıyla ispat yükümlülüğünün yerine getirilmediğini icra takibinden sonra ödeme yapıldığına ilişkin bir iddia veya belge bulunmadığını, davacının davalıdan 29.11.2023 takip tarihi itibarı ile toplam alacağının 25.048,50 TL olduğunu, asıl alacak tutarı olan 24.899,11 TL'ye takip tarihinden tahsil tarihine kadar değişken oranlarda adi kanuni faiz talep edilebileceğini,

yapılan tespit ile delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğunu, tarafların icra inkâr ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdiri olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, düzenlenen 08/01/2025 tarihli ek raporda; kök rapora davacı itirazı değerlendirildiğini, icra takibinde alacağa avans faizi talep edilmesi nedeniyle yeniden hesaplama yapıldığını ve faiz tablosu yeniden oluşturulduğunu, davalı itirazları celp edilen kredi kartı ekstreleri ile birlikte yeniden irdelenmiş davalının yaptığı ödemeler hesaplarda tespit edildiğini, ödemeler tespit edilmesine karşılık bu ödemelerin davacı talimatı ile yapıldığını ve davacı adına yapıldığına dair bir evrak tespit edilmediğini,

bilirkişinin hukuki değerlendirme yapamayacağı açık olduğundan tespitlerin takdiri Sayın Mahkeme'ye bırakıldığını, Sayın Mahkeme'nin takdirinin davalı tarafından üçüncü kişilere yapılan ödemelerin davalı adına yapılmadığı yönünde olması halinde davacının davalıdan 29.11.2023 takip tarihi itibarı ile toplam alacağının 28.057,49 TL olduğunu, asıl alacak tutarı olan 24.899,11 TL'ye takip tarihinden tahsil tarihine kadar değişken oranlarda TCMB tarafından ilan edilen avans faizi talep edilebileceğini,

Sayın Mahkeme'nin takdirinin davalı tarafından üçüncü kişilere yapılan ödemelerin davacının alacağından düşülmesi gerektiği yönünde olması halinde davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan alacağının bulunmadığını, yapılan tespit ile delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğunu, tarafların icra inkâr ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdiri olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dava, itirazın iptali davasıdır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı, alacağının tahsili amacıyla ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası üzerinden davalı hakkında başlattığı icra takibine vaki itirazın iptalini talep etmiştir.

Tarafların tacir olduğu delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 maddeleri uyarınca ticari defter ve belgeler nezdinde SMMM bilirkişi incelemesi yapılması yoluna gidilmiş, Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesi ile 2022 tarihinde davacı tarafından düzenlenen 12.08.2022 tarihli ve 72.387,93 TL bedelli faturanın her iki tarafça da (Vergi Dairelerine bildirim yapılmamasına karşılık) kayıtlara alındığı, 2023 yılında düzenlene 5 adet fatura davalı tarafından kayıtlara alınmadığını ancak vergi dairesine BA Formu ile bildirim yapıldığı, E- fatura olarak düzenlenen faturaların davalıya tebliğ edildiği,

faturalara davalı tarafından süresinde itiraz edildiğine veya iade faturası düzenlendiğine dair bir belge sunulmadığı, davalı tarafından fatura ve mal teslimine ilişkin bir itirazda bulunulmadığı, mal bedellerinin ödendiğinin iddia edilmiş ise de, bu hususta sunulan belgeler ve celp edilen banka hesap hareketlerinden dava dışı ...'ya yapıldığı ifade edilen 14.04.2022 tarihli 15.500,- TL ve 06.06.2022 tarihli 15.000,-TL tutarlı ödemelerin bu firmaya yapıldığı konusunun gerek takibe konu fatura tarih ve tutarları gerekse davacının davalıya bu ödemeleri kendi adına yapması konusunda bir talimatının bulunmaması nedeniyle ispata muhtaç olduğu,

05.11.2022 tarihli 20.000,- TL tutarlı ödemenin davacının cari hesap hareketlerinde davalı borcundan düşülmüş olduğu yani davacı tarafından bu ödemenin kabul edilmiş olduğu ve davacı defterlerinde cari hesaptan düşülmüş olduğu, ...hesabına borç ödemesi açıklaması ile yapılan 23.01.2023 tarihli 10.000,- TL tutarlı ödemenin ise, davacı şirket yetkilisi ...'un işlem tarihi itibariyle davacı şirkette “müdür-münferiden” sıfatıyla görev yapmakta olup, davacı şirketin yetkili ticaret temsilcisi olduğu ve kendisine yapılan ödemenin yerleşik yargı içtihatları gereği geçerli bir ödeme olduğunun kabulüyle (emsal için bkz Yarg.11 HD'nin E. ...K. ...),

bu ödemenin asıl alacaktan mahsubu suretiyle davacının davalıdan 29.11.2023 takip tarihi itibarı ile toplam alacağının (24.899,11-TL-10.000,00-TL)=14.899,11-TL asıl alacak olduğu anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı taraf takipte işlemiş faiz talebinde bulunmuş olup, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. TTK.nın 1530/4 maddesinin mal tedarik sözleşmelerinde uygulanacağı ve TTK 1530/4 fıkrası hükmünün sözleşmede ödeme günün belirlenmesi(kesin vade) halinde uygulanacağı aşikardır.

TBK.nın 117.maddesi hükmüne göre, "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşmenin iyiniyetli olduğu hallerde temerrüt için bildirim şarttır." bu durumda, taraflarca vadenin kesin olarak belirlenmediği hallerde, borçlu ancak ihtarla temerrüde düşer.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 23/05/2019 tarih ve ... esas, ...karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, satım sözleşmesinde TBK.nın 207/2.maddesi hükmüne göre, tarafların edimlerin aynı anda ifa etmesi kural olup, emtianın teslimi anında satım bedelinin ödenmesi gerekeceğinden alacak muaccel hale gelmektedir.

Ancak yukarıda sözü edilen TBK.nın 117.maddesi uyarınca borcun ifa edileceği gün taraflarca tayin edilmiş olmadıkça muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur düzenlemesinden sonra devamı maddelerde temerrüde düşen borçlunun şartların varlığı halinde faizde ödeyeceği düzenlenmiştir.

Yine somut uyuşmazlığa uygulanması gereken TTK.nın 18/3.maddesine göre; tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmek maksadıyla yapılacak ihbar veya ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü bir mektupla veya telgrafla yapılması, yahut güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılması gerekir.

Bu durumda somut olayda davacı tarafça davalıya gönderilen 10.11.2023 tarihli ihtarnamenin davalıya 16.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği ve ihtarnamede tanınan 3 günlük sürenin hitamıyla 20.11.2023 tarihinde temerrüt gerçekleşeceğinden re'sen yapılan hesaplamaya göre, temerrüt tarihi (20.11.2023) -takip tarihi (29.11.2023) arası işlemiş faiz tutarının 135,01-TL olduğu tespit edilmiş olup neticeten davanın davanın kısmen kabulü ile, ...

25.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile, takibin 14.899,11-TL asıl alacak ve 135,01-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 15.034,12-TL üzerinden devamına, asıl alacak tutarına takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek % 36,75 oranında ve 3095 sayılı Yasanın 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda işleyecek avans faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, cari hesap - fatura alacağı kapsamında kabul edilen miktar likit ve belirlenebilir olduğundan (emsal için bknz.

Yargıtay 19. H.D. ... E. ... K. Sayılı ilamı)İİK'nun 67/2 maddesi uyarınca takipteki itiraza konu olan ve hükmedilecek alacak bedeli olan 15.034,12-TL'nin %20'si oranında olmak üzere 3.006,82-TL aleyhlerine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır