İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/242 K.2026/79

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İDDİASI VE TALEP

6098 sayılı TBK 154. maddesine atıf yapılarak alacaklı dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da iflaz masasına başvurmuşsa zaman aşımı süresinin kesildiği, alacak kapsamında 24.10.2023 tarihinde ... 2. İcra Dairesi’nin ...

Esas nolu dosyası kapsamında icra takibine başvurulduğundan zaman aşımı süresinin müteselsil sorumlu olan sürücü yönünden kesildiği, müteselsil sorumlulardan birisi yönünden kesilen zaman aşımının diğeri yönünden de kesilmiş sayıldığı, sürücünün ödeme emrine itiraz tarihi olan 31.10.2023 tarihinden itibaren zaman aşımı süresinin tekrar başladığı, müvekkiline ait ... plakalı aracın 23.04.2023 tarihinde davalının sahibi olduğu ... plakalı aracın %100 kusurla çarpması sonucunda hasarlandığı, müvekkilinin ticari araç ile ticaret işi yaptığı ve günlük yaklaşık 5.000,00 TL net kazanç elde ettiği, aracın 3 gün süre ile serviste kaldığı,

15.000,00 TL zararı oluştuğu, TBK 49, KTK 85/1 ve 5. maddelerine atıf yapıldığı, müvekkilinin ticari aracını tamir müddeti boyunca çalıştıramadığı, kazanç elde edemediği, davalının kazanç kaybı zararlarını tazmin etmekle yükümlü olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına, TTK 5/A-1 maddesine atıf yapıldığı, dava açmadan önce başvurulan ...

Arabuluculuk Bürosu’nun... nolu dosyasında anlaşılamadığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 109. madde gereğince kısmi alacak davasının kabulü ile şimdilik 100,00 TL kazanç kaybı bedelinin 23.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABI

...A.Ş.’nin geliştirdiği ... isimli mobil uygulama sayesinde kullanıcıların anlık hızlı bir şekilde araç kiralayabilecekleri bir sistemin geliştirildiği, bu sistem sayesinde kullanıcıların kendisine yakın konumda bulunan araçları görebildiği ve hızlı bir şekilde kiralayabildiği, kullanıcıların kısa süreli araç kiralama ihtiyacına bir çözüm sunduğu, sisteme yüklenen ehliyetin incelenmesi ile ehliyette yer alan fotoğraf ve sözleşme onay videosunun karşılaştırılarak kimlik tespitinin yapılması sonucunda kullanıcının hesabının onaylandığı, davacının iddialarının haksız ve hukuka aykırı olduğu, iddialarını destekleyecek bir kanıt sunulmadığı,

herhangi bir açıklama yapılmadığı, iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davanın reddi gerektiği, müvekkili şirketin sorumluluğunun aracın kullanan kişinin kusuru ile sınırlı olduğu, davacının tamamen kendi kusuru ile kazaya sebebiyet verdiği, önlenemezlik halinin söz konusu olduğu, araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı durumda araç işleteninin sorumluluğunun bulunmadığı, davacının aracının kaç gün onarımda kaldığına ilişkin bir delil sunmadığı, bahse konu günler içerisinde ikame araç bedeli kadar ciro elde edeceğinin belli olmadığı,

ispat edilemeyen günlük soyut bir tutar belirleyerek sözde zarara uğradığını iddia eden davacının zarara uğramadığı, zarara uğramamak için gerekli çabayı göstermediği, zarardan kaçınmak için tüm tedbirleri almadığı, araç kiralayarak faaliyetine devam edebilecek iken araç kiralamadığı, soyut olarak bir araç mahrumiyet bedeli talep edilemeyeceği, zararın somutlaştırılması gerektiği, davacıya sigorta şirketi tarafından ikame araç sağlanıp sağlanmadığının, aracın ne kadar süre ile kullanılamadığının bilinmediği, davacının kendi kusuru ile zarara sebebiyet verdiği ve zararın artmasına sebep olduğu,

düzenlenen fatura veya makbuz belgelerinin kazanç kaybına esas mutlak gelirini göstermeyeceği, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı, vergi mükellefi olduğu, KDV ve gelir vergisi yükümlüsü olduğu, davacının vergiye esas olarak bildirdiği gelirinin ve vergi matrahına ilişkin bilgilerin celbini talep ettikleri, harcayabileceği yakıtın, bakım giderlerinin, trafik sigortasının, kasko, yol-köprü geçiş ücretlerinin, öğle yemeği masrafının vergilendirilmiş net gelirinden mahsup edilmesi gerektiği, davacıya ZMM sigorta şirketinden ve/veya kasko sigorta şirketinden ödenen tazminatların hükmedilecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiği,

davacının taleplerini trafik ve kasko poliçesi kapsamında ilgili sigorta şirketine yöneltmesi gerektiği, davacı tarafın sigortaya usulüne uygun bir başvuru yapmadığı, bahse konu bedellerin evveliyetle sigorta şirketi tarafından ödenmesi, bu sebeple davanın reddine karar verilmesi gerektiği, faiz başlangıç tarihine ilişkin taleplerin hukuka aykırı olduğu, ancak dava tarihi itibarı ile talep edebileceği, herhangi bri ihtarname gönderilmediği, alacakların zaman aşımına uğradığı diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletimesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, SBGM ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından gelen bilgi ve belge kayıtları dosya içerisine alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanan 19/07/2025 tarihli raporunda; Kaza tarihinde davacı ...Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari otobüsün talep edilen 3 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak net kazanç zararının günlük 2.500,00 TL’den toplam 7.500,00 TL mertebesinde olacağı tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin 26/10/2025 tarihinde sunduğu dava değeri arttırım dilekçesi özetle; bilirkişi raporunda davaya konu 3 günlük onarım süresinde net kazanç kaybının 7.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile, 7.400,00 TL daha artırmak suretiyle toplam 7.500,00 TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi olan 23.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini ve yargılama harç ve giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 23/04/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle davacının aracının serviste kalmasının bahisle talep edilen araç mahrumiyet(kazanç kaybı bedeline ) ilişkin tazminat davasıdır.

Bilindiği üzere, 6098 Sayılı TBK. 49 maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 50/1.fıkrası gereğince zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.

2918 Sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişinin "araç sahibi" ve araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişinin "işleten" olduğu düzenlenmiş ve ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğinun ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğunun ispat edilmesi halinde ise; bu kimsenin işleten sayılacağı belirtilmiştir.

Araç sahibinin işleten olması, “aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde eylemli olarak egemenliği kullandığı” karinesine dayanır. Bu nedenle, tersi kanıtlanmadıkça araç maliki işletendir. Araç sahibinin işleten olduğunun, eylemli olguya dayanmasına göre, tersinin her türlü kanıt ile ispat edilebilmesi mümkündür. Asıl olan işletenin sorumluluğudur. Kamusal kayıtlara göre araç maliki olan, aracı mülkiyeti koruma (muhafaza) kaydıyla sattığını ya da kiraya ya da ariyet ya da rehin olarak verdiğini ya da araç üzerinde ekonomik çıkarın ve eylemli egemenliğin bir sözleşmeyle veya haksız eylemle varsayımsal işletene geçtiğini ileri sürerek işleten olmadığını kanıtlayabilir.

2918 Sayılı Kanun'un 85. maddesinde, işletenin sorumluluğu düzenlenmiş olup, araç işletenin sorumlu tutulabilmesi için, araç işletme faaliyeti ile zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağının bulunması gerekir. 2918 Sayılı Kanun açısından uygun illiyet bağı, motorlu araç işletme faaliyetinin bir zarara sebep olmasıdır.

Zararın motorlu aracın işletilmesi nedeniyle meydana geldiği kabul edilebiliyorsa, başka bir ifade ile araç işletilmeseydi zarar meydana gelmezdi denilebiliyorsa, bu durumda uygun illiyet bağının varlığı kabul edilir.

Meydana gelen zarar ile motorlu araç işletme faaliyeti arasında ilgi bulunmasına rağmen, işletme faaliyeti zararın sebebini oluşturmuyorsa diğer bir deyişle işletme faaliyeti o zararın doğumu için yetersiz kalıyorsa bu durumda uygun illiyet bağı bulunmadığı için işleten sorumlu tutulamayacaktır.

Somut olayda dava dışı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki, ... A.Ş. adına tescilli, davalı... A.Ş.’ye uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiralanan, ... A.Ş.’ye 24.02.2023-24.02.2024 vadeli bila numaralı ZMS (Trafik) poliçesi ile sigortalı,... plaka numaralı otomobil ile seyir halinde iken olay mahalline gelindiğinde yola çıkan başıboş köpeğe çarpmamak için direksiyon hakimiyetini ve kontrolünü kaybederek önce ön kesimleri ile ... Hastanesi önünde park halinde bulunan... Tic.

A.Ş. adına tescilli, ... plaka numaralı ambulansın ön kesimlerine, akabinde No:8 önünde bulunan yaya ile diklemesine park halindeki ... adına tescilli, ... plaka numaralı araca çarpması sonucu trafik kazasının gerçekleştiği, davacının aracının maddi hasar gördüğü, gerçekleşen kazada dava dışı sürücü ...’nın %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, kazada başka herhangi birinin kusurunun bulunmadığı,

dava konusu aracın kaç gün serviste kaldığı hususu ile ilgili olarak 16.05.2024 tarihli müzekkereye verilen cevabı yazıda dava konusu aracın onarımını gerçekleştiren ve ...’ta faaliyet gösteren ...Boya firması tarafından hazırlanan 03.06.2024 tarihli yazıda özetle; ... plakalı aracın 24.04.2023 tarihinde iş yerine getirildiği, eksper raporunda belirtilen işlemler yapıldıktan sonra 03.06.2023 tarihinde aracın sahibine teslim edildiğinin belirtildiği, denetime açık hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre kaza tarihinde davacı ...

Şti.’ye ait ...plakalı ticari otobüsün talep edilen 3 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak net kazanç zararının günlük 2.500,00 TL’den toplam 7.500,00 TL olacağı anlaşılmakla davanın kabulü ile 7.500,00-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 23/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalı ...A.Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır