İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/590 K.2025/21

Mahkememizin ..., 19/04/2021 tarihli kararı İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2021/1099 Esas, 2024/1114 Karar, 18/09/2024 tarihli ilamı ile kaldırılarak Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin sigortalısı olan ...A.Ş.'ye ait "... Cad. No: 171 ... AVM .../...." adresinde bulunan iş yerinin ... numaralı ...

Poliçesi ile sigortalandığını, 04/05/2018 tarihinde rizikonun gerçekleştiği adrese gidilerek ekspertiz çalışmasının yapıldığını, davacı şirket sigortalısının yetkilisi olan ... ile yapılan görüşmede; busbar sisteminde meydana gelen kısa devre sonucu busbar sistemi, pano şalter ve UPS aküleri üzerinde hasar meydana geldiğinin öğrenildiğini, bu bilgiler doğrultusunda ekspertiz çalışması yapıldığını,

ekspertiz raporuna göre 28/04/2018 tarihinde riziko mahallinin bulunduğu Avm'nin 1. Katında bulunan spor merkezine ait duş alanlarındaki zemin seramikleri arasından sirayet eden suyun kat ödeşeme betonundan aşağıda bulunan davacı şirket sigortalısının busbarlarına geldiğinin anlaşıldığını, sıvı temasına bağlı olarak busbarda kısa devre oluştuğunu,

normal şartlarda elektrik kesintisi sonrası devreye girmesi gereken jeneratör (kesici şalterin şebeke kaynaklı değil firma iç bünyesinde yaşanan kısa devre sonucu devre dışı kalmasına bağlı gerçekleştiğinden) busbar üzerinde meydana gelen kısa devre nedeniyle pano üzerindeki şalterin atması sonucu devreye girmediğini, bu olay üzerine sisteme bağlı UPS'nin devreye girmiş olduğunu, normal koşullarda 8-10 dakika çalışma kapasitesi bulunan ...'lerin 13 dakika besleme yaptığı, hasarın dağıtıcı pano üzerindeki şalterden kaynaklandığı düşünülerek müdahale yapıldığını,

37 dakika sonra tekrar enerji kesintisi yaşanması üzerine UPS'lerin 15 dakika devrede kalarak kapandığını, bu esnada kapasitenin üzerinde çalışmaya devam eden 2 adet aküde aşırı ısınma sonucu patlama ve alevli yangın çıkması üzerine FM200 yangın sisteminin devreye girdiği başka bir müdahale gerekmeksizin yangının söndüğünün belirlendiğini, aynı zamanda yapılan incelemeler sırasında: UPS aküleri, dağıtıcı pano üzerindeki 1600A ve 2500A şalterler ve 3 adet busbarın hasar gördüğünün tespit edildiğini, aküler üzerinde göz ve al yardımı ile yapılan kontrollerde, söz konusu akülerin bombeleşme yaptığının tespit edildiğini,

demonte edilen busbarların kısa devre sonucu yandıklarını, 1600A şalter 1 fazında patlama olduğu ve ... yangın sistemi dolumunun 02/05/2018 tarihinde yaptırıldığının tespit edilmiş olmakla beraber yapılan incelemenin devamında, davacı şirket sigortalısının enerji kesintisinde problem yaşanmaması için UPS sistemi kiraladığının görüldüğünü, bahse konu hasarın giderilmesine ilişkin sigortalının taleplerini iletmiş olmasına karşın konuya ilişkin detaylı olarak ekspertiz raporu düzenlendiğini ve bu taleplerin ayrıntıları ile birlikte ne kadarının poliçe kapsamında olduğunun belirlendiğini,

su sirayeti sonucu hasar gören busbarların busbar sistemi içinde değerlendirildiğini, işbu busbarların onarım imkanı olmadığından değişimlerinin uygun görüldüğünü, 2500A ve 1600A şalterlerden 2500A şalter hasarının onarımla giderilmiş olmasına karşın, 1600A şalterin onarım imkanı olmadığının belirlendiğini, değişimi uygun görülmediğini, UPS sistemine dahil 2 frame gövdede her birinde 5 modül, toplamda 10 modulortak çalışmakta ve 10 modül için 480 adet aküden kullanılabilir olan 95 adedi dışında kalan 385 adet akünün eski performanslarını yakalamaları mümkün olmadığından değişimlerinin uygun görüldüğünü,

ancak yapılan araştırmada ileri teknoloji ürünü akü ömürlerinin 10 yıl olduğu ve 3 yıllık akülerin değişimi yapıldığından değişen akülerin kalan ömürleri dikkate alınarak 7/10 oranında 270 adedi tam hasarlı kabul edilerek teminata konu edilmiş diğer akülerin sebepsiz zenginleşmeye mahal vermemek adına hesaplamada dikkate alınmadığını, raporun son kısmında muafiyet ve sovtaj oranları da hesaplamaya dahil edildiğini, tazminat tutarı KDV dahil 43.801,97 USD olarak belirlendiğini, belirlenen bu tutarın davacı şirket tarafından sigortalısına ödendiğini,

davacı şirket sigortalısının 21/05/2018 tarihli yazı ile davalıya meydana gelen hasar nedeniyle dava konusu bedelin rücu edileceği ihbar edilmiş olmasına karşın davalının konuya ilişkin herhangi bir ödeme yapmadığını belirterek TTK 1472.

Maddesi gereği davacı şirketin ... numaralı İşyerini Garantide Sigorta Poliçesi Teminatı kapsamında, zararın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğu bulunan davalıdan tahsili için sigortalısı yerine kanuni halefıyet gereği geçmiş olup, davacı şirketin sigortalısına ödemiş olduğu 43.801,97 USD hasar bedelinin ödeme tarihi olan 10/10/2018'den itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, dava neticesinde alacaklarının imkansız hale gelmemesi adına,

davalı üzerine kayıtlı olması halinde tespit edilecek araç ve gayrimenkuller üzerine 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi adına ihtiyati tedbir konulmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı ...A.Ş. ile imzalanan Kira Sözleşmesi ile davalı şirket'e ait ...

AVM'de kiracı olarak bulunduğunu, davacı şirketin, 07 Mart 2019 tarih ve ... dosya numaralı yazısı ile sigortalısı şirkette 28 Nisan 2018 tarihinde yangın hasarı meydana geldiğini ve yapılan eksper incelemesi neticesinde toplam 43.801,97-USD hasar tazminatının ödendiğini, bu bedelin davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, davacı şirket tarafından gönderilen yazının davalı şirket tarafından incelendiğini ve ....

Noterliğinin 28 Mart 2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameye cevabı ile;"Muhatap tarafından düzenlenen 07/03/2019 gün ve ... dosya numaralı yazısında; sigortalısı ... ... Hiz. A.Ş. 'ye ait işyerinde 28.04.2018 tarihinde müvekkilimiz Şirket kusur ve sorumluluğunda yangın hasarı meydana geldiği, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde toplam 43.801,97 USD hasar tazminatının sigortalıya ödendiği, TTK 1472.

Maddesi uyarınca bu meblağın davalı şirket tarafından karşılanması gerektiğinin bildirildiğini, her ne kadar muhatap şirket tarafından sigortalısı ... ... Hiz. A.Ş. 'ye ait işyerinde 28.04.2018 tarihinde davalı şirketin kusur ve sorumluluğunda yangın hasırı meydana geldiği bildirilmiş ise de davalı şirketin meydana gelen olay nedeniyle muhataba herhangi bir borcu bulunmadığını, kaldı ki; davalı şirketi ile ...

Sigorta A.Ş. ile arasında akdedilen Sigorta Sözleşmesi uyarınca sigorta poliçesinin mevcut olduğunu, bu nedenle, davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağını muhataba bildiririz denilerek meydana gelen hasar nedeniyle davalı şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığı ve herhangi bir ödeme yapılamayacağının açıkça bildirildiğini, dava dışı ...

Veri'nin üst katında yer alan kiracı nedeniyle bir sızıntı meydana geldiği ve davacı şirketin sigortacısına ait bir takım ürünlerin zarar gördüğünün tespit edilmiş olduğu, oluşan zarar nedeniyle davalı şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek ile birlikte her ne kadar hasar sonrası ürünlerin tümüyle değiştirilmesine karar verilmiş ve bu nedenle tüm zararın davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiği bildirilmiş ise de bahse konu zararın tamir edilmesinin de mümkün olduğunu,

buna rağmen davalı şirket tarafından ürünlerin tümü ile değiştirilmesine karar verilmiş olması nedeniyle davalı şirketin sorumlu tutulmasının da yine taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; 28.04.2018 tarihinde dava dışı sigortalı şirketin ... AVM işyeri adresinde meydana gelen hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ... poliçe no'lu "... Paket Poliçesi" kapsamında sigortalısı ...A.Ş.'ye yapılan (43.801,97-USD'lik) ödemenin tahsiline ilişkin sigorta alacağına dayalı rücuen tazminat davasıdır.

Mahkememizin ..., 19/04/2021 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafça istinaf edilmiş, İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesinin 2021/1099 Esas, 2024/1114 Karar, 18/09/2024 tarihli ilamı ile.

"Somut olayda, davacı sigorta şirketinin, sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettiren ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu açıktır." denilerek, sigortalı ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira ilişkisi olması halinde, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna işaret edilmiştir.

Yine sigorta şirketi tarafından, sigortalının halefi olarak açılan davada da, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 tarih E. 37, K. 9, RG. 03/07/1944 sayılı kararı ve TTK'nın 1472.maddesi uyarınca görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlıkta dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki temel ilişkinin kira ilişkisi olup olmadığı araştırılmalıdır.

Kira ilişkisi var ise görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir ve halefiyet gereğince dava açan sigorta şirketi yönünden de aynı mahkeme görevlidir. Mahkemece, gerekli araştırma yapılarak kira ilişkisi mevcut ise 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmektedir. "denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile dava dışı sigortalı ... A.Ş. İle davalı ... A.Ş. arasında kira ilişkisi bulunup bulunmadığı yönünden yapılan araştırma sonucunda dosya kapsamında celbedilen kira sözleşmesi ile kiraya veren ... A.Ş. ile kiracı ...A.Ş. Arasında ... Alışveriş Merkezi'nin 4. Bodrum katında yer alan depo alınının kiralanmasına ilişkin 01.12.2014 tarihli ve kira süresinin 01.04.2017 tarihinden itibaren başlayan ve 10 yıl süreli kira akdinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 1.maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği, göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğuna yer verilmiştir.Aynı yasanın 114/1-c bendinde Mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmıştır.Mahkemenin görevi ile ilgili yasal düzenlemeler sonucunda görevle ilgili konular taraflar yönünden usulü kazanılmış hak oluşturmaz. Çünkü dava şartlarının mevcut olup olmadığı, mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır ve dava şartı noksanlığı halinde HMK 115. maddesinde davanın usülden reddine karar verilmesi gerekir.

6100 sayılı HMK'nun “Sulh hukuk mahkemelerinin görevi” başlığı altındaki 4. maddesinde de “(1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda,

sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.” hükmüne yer verilmiştir.

(1086 Sayılı HUMK'nun 8/II-1 maddesinde de dava konusu şeyin değerine bakılmaksızın, kira sözleşmesine dayanan her türlü tahliye, akdin feshi yahut tespit davaları, bu davalarla birlikte açılmış kira alacağı ve tazminat davaları ve bunlara karşılık olarak açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemelerinde görüleceği” şeklinde benzer düzenlemeye yer verilmişti).

Somut olayda, davacı sigorta şirketinin, sigortalısının halefi olarak açtığı davada, dava dışı sigorta ettiren ile davalı arasındaki temel hukuki ilişkinin kira sözleşmesi olduğu anlaşılmış olup, şu halde sigortalının halefi olarak açılan davada da görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır