İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/310 K.2025/393

Mahkememizin 2025/153 Esas sayılı dosyasından tefrik edilerek Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan Alacak (Acentalık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı şirketin ... 5. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı Acentelik sözleşmesi imzaladığını, davalı şirket kanunen vermesi gereken teminat karşılığı olmak üzere,...'na ... İli, ... ilçesi, ... Mah. ...

Mevki, 19-S-3 pafta, 151 ada, 4 parsel, 4 numaralı bağımsız bölümde yer alan gayrimenkul üzerinde... tapu müdürlüğü nezdinde 255 yevmiye numaralı ipotek belgesi ile 1. Derece, süresi FBK olan %40 değişken faiz oranında 100.000-TL bedelle ve ...'na ait ... ili ... ilçesi ... mah. ... mevki, 19-S-3 pafta 151ada 4 parsel 4 numaralı bağımsız bölümde yer alan gayrimenkul üzerinde keşap tapu müdürlüğünün nezdinde ... yevmiye nulo ipotek belgesi ile 2. Derece, süres FBK olan %40 değişken faiz oranında 75.000-TL bedelle davacı şirkete ipotek ettiğini,

müvekkil şirketin acentası olan davalı şirketin acentelik sözleşmesi gereği prim bedellerini keserek kalan miktarı davacı şirkete ödemesi gerekirken bu bedelleri ödemediğini, bununla birlikte davalı şirketin müvekkil şirkete olan borçlarından dolayı verdiği bonolarında mevcut olduğunu, 320.000-TL bedelli bono için ... 8. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, 260.000-TL bedelli bono için ... 8. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası, 170.000-TL bono için ...

21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ve 178.000-TL bedelli bono için ... 21. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını ancak bugüne kadar hiçbir alacaklarının tahsil edilemediğini, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yoluna başvurabilmek için acentalik sözleşmesine binayen davalı şirket tarafından vekaleten tahsil edilen sigorta primlerinin ödenmemesinden kaynaklı davacı alacaklarının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ve halen derdest olan menfi tespit ve ipoteğin terkini davasının konusu ile bu davanın konusunun aynı olduğundan bahisle derdestlik itirazlarının olduğunu, derdestlik ve menfaat şartı itirazlarının kabul görmemesi halinde konuları ve tarafları aynı olan her davanın birleştirilmesini talep ettiklerini, davalaların birleştirilmemesi halinde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava sigorta acentelik sözleşmesinden kaynaklı alacak tespiti davasıdır.

İşbu davanın davalısı tarafından, mahkememizin ... E sayılı davası ile taraflar arasındaki aynı acentelik ilişkisinden kaynaklı olarak menfi tespit davası açılmış ve yargılama devam etmekte iken, bu defa karşı taraf ... tarafından ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı alacak tespiti davası açılmış ve bu davanın mahkememiz ana dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Her iki davanın yargılaması birlikte ... E sayılı dosya üzerinden yürütülmüş ve mahkememizin 26.12.2018 tarih, ... E ve...K sayılı kararı ile asıl ve birleşen dava hakkında ayrı ayrı karar verilmiştir.

İşbu kararın taraflarca istinafı üzerine İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 30.01.2025 tarih, ... E ve... K sayılı kararı ile kaldırma kararı verilmiştir.

İstinaf mahkemesi, kaldırma kararında birleşen davaya ilişkin, davacının davada tahsil talep etmeyip yalnızca alacak tespitini talep etmesinin, tespit davalarına ilişkin HMK 106/2.mde düzenlenen güncel yararın irdelenmesi gerektiğini de belirtmiştir. Bu sebeple, birleşen ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sayılı dosyası, eldeki dosyadan tefrik edilerek işbu yeni esasa kaydedilmiştir.

Davacı da tıpkı davalı gibi, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesine dayalı olarak sadece alacak tespiti talep etmiştir. Anılan istinaf kaldırma kararında da işaret edildiği üzere, HMK 106/2.m.de davacının sadece tespit talep etmekte güncel bir hukuki yararının olması gerekir. Eldeki dava bir para alacağının tahsiline ilişkindir. Para alacağının tahsilinin talep edilmemesi ve yalnızca tespitinin istenmesi malum olduğu üzere infazı kabil bir karara bağlanamaz.

Alınan tespit kararı ilamlı icraya konu edilemez. Ancak ilamsız icrada takip dayanağı diğer belgeler gibi bir belge hükmündedir. Ne var ki davacının tespit kararına istinaden yapacağı ilamlı takibe, davalının itiraz edip yine takibi durdurması mümkündür. Bu durumda yine ya İİK 67. Maddesine göre itirazın iptali davası açılması ya da İİK 68.m göre itirazın kaldırılması davası açılması gerekecektir.

Ayrıca davacı bir kısım ipotek ve rehin haklarından da dava dilekçesinde bahsetmiş ise de, davacının iddia olarak ne miktar alacağı olduğunu kendisinin ortaya koyması ve ipotek takibi yapması durumunda dahi alınacak tespit kararı, borçlunun ipotek takibine itirazen karşı koymasına engel olamayacaktır. Zira bu karara rağmen davalının ilamsız ipotek takibine itiraz etmesi ve itirazın durması, bunun akabinde yine itirazın iptali ya da kaldırılması davaları gündeme gelecektir.

O halde istinaf kaldırma kararında da işaret edildiği üzere, davacının tahsil talep etmeksizin sadece alacak tespit etmekte HMK 106/2.m. bağlamında güncel hukuki yararı olmadığı sonucuna varıldığından HMK 114/1-(h) ve 115/2.m.sine maddesine göre davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır