İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/327 K.2025/710

Mahkememizin 11/04/2022 tarihli, 2020/759 Esas, 2022/240 sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2025 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla kaldırılarak yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı, davacı şirketin sigortalısı olup davalıya ait ...plaka sayılı aracın ... poliçe numarası ile zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını, davalıya ait aracın 31/01/2019 tarihinde yaya ...'e çarpması neticesinde yayanın vefat ettiğini, kaza sonrasında davacı şirketin ... mirasçılarına sulh görüşmeleri neticesinde yapılan protokole istinaden 43.659 TL ödeme yaptığını, karşı tarafın sulh protokolünden sonra bakiye destek alacaklarının olduğu gerekçesiyle Sigorta Tahkim Komisyonuna göre başvurduklarını,

Sigorta Tahkim Komisyonunun kararı üzerine de kazada vefat edenin desteklerine 115.726,97 TL daha ödeme yapıldığını, bu ödeme ... 3.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takipten sonra yapıldığı için ... 5.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile ayrıca takip başlatıldığını, huzurdaki davanın sulh protokolü üzerine ilk ödenen 43.659 TL'nin tahsili için başlatılan ...

3.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yapılan itirazın iptali için açıldığını, kazadan sonra davalının aracının kullananın olay yerinden firar ettiğini, bu nedenlerle itirazı iptali ile takibinm devamına, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava, davalıya usulüne uygun olarak tebliğ olunmuş, süresi içinde davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali davasıdır. ... 3.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası getirtilerek incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine 43.659 TL asıl alacak, 2.809,73 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.468,73 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Sigorta Tahkim Komisyonunun... esas saılı uyuşmazlık dosyası, ilgili emniyet müdürlüğünden araç tescil kaydı, kaza raporu, davacı sigorta şirketinden poliçe ve hasar dosyası örneği getirtilmiştir. Mahkememizce yapılan yeniden yargılama ile ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...Soruşturma sayılı dosya UYAP sureti dosyamız içerisine alınmıştır.

Dosya aktüer ve sigortacı bilirkişiye tevdi olunmuş, düzenlenen 29/09/2021 tarihli raporda; dosya arasında alınan ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... S. Sayılı dosyasından alınmış olan bilirkişi raporunda.

Müteveffa ...'ün, 31.01.2019 tarihinde meydana gelen kazanın ilk bölümünde asli, Davalının 31.01.2019 tarihinde meydana gelen kazanın ilk bölümünde tali kusurlu olduğu, Müteveffa ...'ün, 31.01.2019 tarihinde meydana gelen kazanın ikinci bölümünde tali, dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ...'in asli kusurlu olduğunun belirtildiği, sigortacılık tekniği açısından;

poliçe genel şartları kapsamında olay yerini terkin yalnız başına rücu sebebi olup olmayacağı ve davalının tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerini terk edip etmediği hususu tamamen hukuki değerlendirmeyi gerektirmekte olup, davalının belirtilen sebeplerle olay yerini terk ettiğinin belirlenmesi durumunda davacının, akde aykırılık gerekçesi ile davalı sigortalısına rücu hakkını kullanabilme şartlarının oluşmayacağı, aksi halde davacının rücu hakkından bahsedilebileceği, somut olayda rücu şartlarının gerçekleştiği kanaatinin hasıl olması durumunda ...

3. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının takip tarihi itibariyle dosyasının hesabının ;43.659,00 TL Asıl Alacak, 2.809,73 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 46.468,73 TL'nin taleple istenebilecek toplam alacak miktar olduğu belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ olunmuş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuş, dosya yeniden bilirkişi heyetine kusur bilirkişikişi de eklenmek suretiyle daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi olunmuş, düzenlenen 31/01/2022 tarihli raporda.

1. Kazanın oluşumunda yaya konumunda olan mahktul ...’ ün kazanın oluşumunda 1. derece Asli(%75) kusurlu olduğu, ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...’ ın kazanın oluşumunda Tali(%25) kusurlu olduğu, 2. Kazanın oluşumunda ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...’ in kazanın oluşumunda 1. derece Asli (%100) kusurlu olduğu, Yaya konumunda olan mahktul ...’ ün kazanın oluşumunda kabahati olmadığından Atfi Kabil Kusurunun bulunmadığı, Bahse konu dava içeriğinin ve tarafların 1. Kazanın oluşumu ile alakalı olup değerlendirmerin bu duruma göre yapılmasının uygun olduğu, sigortacılık tekniği açısından;

poliçe genel şartları kapsamında olay yeri terkin yalnız başına rücu sebebi olup olmayacağı ve davalının tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller nedeniyle olay yerini terk edip etmediği hususu tamamen hukuki değerlendirmeyi gerektirmekte olup, davalının belirtilen sebeplerle olay yerini terk ettiğinin belirlenmesi durumunda davacının, akde aykırılık gerekçesi ile davalı sigortalısına rücu hakkını kullanabilme şartlarının oluşmayacağı, aksi halde davacının rücu hakkından bahsedilebileceği, somut olayda rücu şartlarının gerçekleştiği kanaatinin hasıl olması durumunda ...

3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının takip tarihi itibariyle dosyasının hesabının. 43.659,00 TL Asıl Alacak, 2.809,73 TL İşlemiş Faiz olmak üzre toplam 46.468,73 TL olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 11/04/2022 tarihli, ... Esas, ...sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 27/03/2025 tarihli, ...Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile; " Dosya kapsamına sunulan tüm beyan ve belgelerden; kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün firar ettiğinin belirtilmesi, soruşturma aşamasında sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün ... olduğunun anlaşılması ve sigortalı araç sürücüsünün olayın ardından hastaneye veya emniyete gittiğine dair kayıt bulunmaması nedeni ile davacının ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında davalı sigortalısına rücu ettiği anlaşılmaktadır.

Sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk sebebinin ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olup olmadığı ve dolayısıyla rücu koşullarının oluşup oluşmadığının davanın esasına girmek sureti ile tartışılması gerekirken, taleple ilgisi bulunmayan sebeplerle, eksik gerekçe ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Kabule göre de maddi tazminat isteminin reddi halinde AAÜT 13/4 maddesine göre hükmedilmesi gerekirken davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır." denilerek Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, bozma öncesi alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde.

31/01/2019 tarihinde yaya ...'ün olay mahalline geldiğinde yaya geçidi üzerinden yayalar için kırmızı ışığın yandığı esnada yolun karşı tarafına geçmek istemesi üzerine Mudanya'dan Bursa istikametine seyreden davalıya ait, davacı sigorta şirketine sigortalı aracın yayaya ön sağ kısmıyla çarptığı ve kaza yerinden ayrıldığı, sendeleyerek yere düşen ...'e yine aynı istikamete seyreden başka bir aracın çarpması sonucu ...'ün öldüğü, ...

C.Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporu ile, yaya ...'ün kazanın oluşumunda %75, davacı sigorta şirketine sigortalı ...plaka sayılı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı sigorta şirketi olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresindeyken ölümlü trafik kazası meydana geldiği, oluşan kaza sonucu vefat eden ... mirasçılarına tazminat ödedikleri iddiasıyla ödenen bedel nispetinde rücuen tazminat talebinde bulunmaktadır.

Taraflar arasında 26.12.2019-30.01.2020 vade tarihli ZMMS poliçesi düzenlendiği görülmüştür. Bu halde dava konusu uyuşmazlıkta poliçe tarihinde yürürlükte bulunan ve 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS genel şartlarına göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.

01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b-)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç-)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." şekilinde düzenlenmiştir.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartlarında zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkının düzenlendiği B.4. maddesi f bendinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesinin rücu sebebi olduğunu düzenlenmiştir.

... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 31.09.2019 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağının 2. Sayfasında "KAZA YERİ TERK PLAKA TESPİT EDİLEMEDİ" şeklinde şerh bulunmaktadır.

... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan 01.02.2019 tarihli Fezlekede davalı ...'ın ifadesine yer verilmiş ve adı geçenin " ... Ben de tahminen 50 metre kadar ileride durdum ben aracın dörtlülerini yakarak aracı durdurup araçtan aşağı indim ve şahsın yanına gelecektim ancak ortam bir anda kalabalıklaştı korktum oradaki kalabalık öndeki araba vurdu diye bağırıyordu kendim şeker hastası olduğum için elim ayağım titremeye başladı tekrar aracıma gitti ve aracımı çalıştırarak yukarıda belirttiğim adresime gittim... " şeklinde beyanda bulunduğu,

Davalı ...'ın ... Sulh Ceza Hakimliği'nin... Sorgu nolu 01.02.2019 tarihli değişik iş karar duruşmasında davalı ... " ..olay tarihinde hava yağmurluydu ve karanlıktı, aracımla hızım 60 km civarındaydı, bana yeşil ışık yanmaktaydı, aracımla seyir halindeyken bir yayayı fark ettim, frene bastım ve direksiyonu kırdım, aracın aynası yayaya çarptı, hatta kendisi hareket halinde olduğun için aynaya çarptı, ben şeker hastasıyım, panik yaptım, eve gittim " şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Dosya kapsamında mevcut tüm beyan ve belgelerden; davaya konu trafik kazasına ilişkin 31.01.2019 tarihli kaza tespit tutanağında sürücünün firar ettiğinin belirtildiği, soruşturma aşamasında sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün ... olduğunun anlaşılması ve sigortalı araç sürücüsünün olayın ardından hastaneye veya emniyete gittiğine dair kayıt bulunmamakta olup, somut olayda davalı sigortalı araç sürücüsünün olayın ardından hastaneye veya emniyete gittiğine dair kayıt bulunmadığı,

kaza yerini terk sebebinin ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı bu nedenle rücu koşullarının oluştuğu değerlendirilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır