İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/858 K.2025/1017

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'un, davalı kooperatifin üyesi olup, kooperatif bünyesindeki gayrımenkülünü kooperatif uysi olmayan 3ncü bir kişiye sattığını, ancak bu satışla kooperatif uyeliğinden feragat etmediğini, daha sonra kooperatif tarafından kooperatif uhdesinde bulunan sair gayrimenküller müvekkiline devredildiğini, davacının halihazırda kooperatif üyesi olmakla birlikte kooperatif uhdesindeki bir kısım gayrimenküllerin de maliki olduğunu, bu gayrımenküllerin kooperatif tarafından davacıya verildiğini, bu verilmeyle birlikte kooperatif üyeliğinin devam ettiğini,

üçüncü kişilerin haksız talepleri ile müvekkilim karşı karşıya kaldığını, ... belediyesi ve davalı kooperatif kayıtları incelendiğnde 1 nolu paragrafta dayandığımız tapu kayıtları ile birlikte ele alındığında davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu açıkça görüleceğini, davacının kooperatif bünyesinde daha önce sahip olduğu ve satışını yaptığı gayrımenküllerin satın alan üçüncü kişiden bu gayrımenkülleri satın aldıklarından dolayı davacının kooperatif üyeliğinin düştüğünü ve kendilerinin kooperatif üyesi olduklarını iddia ettiğini, bu iddialarının ispatı amacıyla davalı kooperatife karşı dava ve başvuruda bulunduklarını,

oysa açıkladıkları üzere davacı, kooperatifte mülk sahibi olduğundan müvekkilimin kooperatif üyeliği devam ettiğini, hal böyle iken hukuksal karmaşa oluşmaması ve hak kaybı yaşanmasının önlenmesi amacıyla işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu belirterek davanın kabulü ile davacının kooperatif üyeliğinin tespitinin ve hak kaybı yaşanmaması amacıyla bu konuda ihtiyati tedbir karar verilmesi, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti davasıdır.

Bilindiği üzere, uzayan yargılamaların önüne geçmek ve insan haklarına uyumlu yargılamalar sağlamak adına kanun koyucu 2000'li yılların başından beri, temel adli yasalarda önemli değişikliklere gitmiştir. Neredeyse Cumhuriyetle yaşıt birçok kanun ilga edilerek, yerlerine güncel ihtiyaçları karşılayan kanunlar getirilmiştir.

786 sayılı Türk Ceza Kanunu yerine 5237 sayılı yeni Türk Ceza Kanunu, 1412 sayılı eza Muhakemeleri Usul Kanunu yerine yeni 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunui 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi yerine yeni 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 818 sayılı Borçlar Kanunu yerine yeni 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6762 sayılı Türk Ticaret kanunu yerine 6102 sayılı yeni Türk Ticaret Kanunu, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu bu amaca matuf düzenlemeler olmuştur.

Bununla beraber, kanun koyucu uzayan yargılamaların önüne geçmek adına alternatif çözüm yollarına dair birçok düzenlemeler getirmiştir. Örneğin arabulculuk, ön ödeme, uzlaşma, seri muhakeme de bu çözüm yollarıdır.

Ne var ki, kanun koyucunun bu azim ve gayretine rağmen, uygulamada yargılama sujelerinin bu düzenlemelere ayak uyduramamasından kaynaklı, halen yargılamaların uzadığı görülmektedir. Somut olayda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119/1. Maddesinde dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar tek tek sayılmış olmasına rağmen, davacı vekilinin dava dilekçesini son derece yüzeysel ve somut bir veri içermeyen şekilde düzenlediği görülmektedir.

Bu bağlamada, mahkememizce 08/12/2025 tarihli muhtıra ile detaylı açıklamalarda ayrı ayrı belirtilerek HMK 119/2. maddesine göre bir haftalık kesin süre verilerek ve bu süre kanunda yazılı olması sebebiyle HMK 90. maddesine göre mahkeme tarafından uzatılmasının mümkün olmadığı hatırlatılarak, yukarıda madde madde yazıldığı gibi izahat dilekçesine başlıklar açılarak,

her başlık altında somut izahatların yapıldığı bir izahat dilekçesi sunmanız süresinde izahat dilekçesi verilmez ise ya da verelecek izahat dilekçesinde, izahı gereken bu hususlardan biri bile eksik olursa, HMK 119/2. maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği davacı asil ve davacı vekiline ayrı ayrı ihtar edilerek tebliğ edilmiş ancak süresi içerisinde herhangi bir beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Hatta herhangi bir hak kaybı olmaması için, muhtıradan asile dahi ayrıca tebliğ edilmiştir.

Dava dilekçesinin başlığında benzer ama iki ayrı ünvanlı şirket ismi yazılı olduğu görülmüş, eldeki davada kaç davalı olduğunun izah edilmesi istenmiştir. Yine dava dilekçesinde soyut geçilen taşınmaz bilgilerinin açıklanması istenmiştir. Yine eldeki davada, dava şartı olan hukuki yarar ve pasif husumetin doğru tayini için dilekçede belirtilen diğer yargılamaların bilgileri istenmiş, ayrıca taşınmazlarda hak iddia edenlerin bilgileri istenmiştir. Ne var ki buna dair verilen sürede hiçbir izahat yapılmadığından davanın HMK 119/2. Maddesine göre, davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Aksi düşünce, kanun koyucunun çeyrek asırdır ortaya koyduğu, yargılamalın bir an evvel neticeye bağlanmasına dair tüm iradesini ve açıklanan mevzuatı uygulanmaz, akim hale getireceğinden, aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır