İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/235 K.2026/198

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili sunduğu dava dilekçesi ile; müvekkilinin yaklaşık 2 yıl önce faaliyetini sonlandırmış olduğu “...” unvanlı şahıs işletmesine ait olan ve en son müvekkilinin zilyetliğinde bulunan, keşide edilmemiş ve henüz doldurulmamış boş çek niteliğindeki, ... T.A.Ş. ...

Şubesi’ne ait ... seri numaralı çek müvekkilinin rızası hilafına kaybolduğunu, söz konusu çekin üçüncü kişilerin eline geçme ihtimali bulunduğunu, çekin boş olması sebebiyle kötü niyetli kişiler tarafından doldurularak haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimali olduğunu, ayrıca müvekkili kayıp olan çeki bankasına iade edemediğinden dolayı ilgili banka hesabını kapatamadığını beyanla çek hakkında öncelikle ödeme yasağı konulmasına ve çekin zayi olduğunun ilanına, sonrasında söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamının ve delillerin değerlendirilmesi sonucunda:

Davanın; kıymetli evrak zayi ve iptal davası olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin yaklaşık 2 yıl önce faaliyetini sonlandırmış olduğu “...” unvanlı şahıs işletmesine ait olan ve en son müvekkilinin zilyetliğinde bulunan, keşide edilmemiş ve henüz doldurulmamış boş çek niteliğindeki, ... T.A.Ş. ... Şubesi’ne ait ... seri numaralı çek müvekkilinin rızası hilafına kaybolduğunu, söz konusu çekin üçüncü kişilerin eline geçme ihtimali bulunduğunu, çekin boş olması sebebiyle kötü niyetli kişiler tarafından doldurularak haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimali olduğunu, ayrıca müvekkili kayıp olan çeki bankasına iade edemediğinden dolayı ilgili banka hesabını kapatamadığını beyanla zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyaya resen emsal olarak alınan İstanbul BAM 14. HD'nin 30.05.2024 tarih, ... E ve... K sayılı kararında da işaret edildiği üzere. Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir.

Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Yine davacı vekilinin dava dilekçesindeki beyanlarından, çek yaprağının boş ve imzasız olarak zayi olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısı ile imzasız olan çek yaprağının bu hali ile kıymetli evrak niteliğinin de bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kıymetli evrak niteliği bulunmayan çekin keşidecisinin çek iptal davası açamayacağı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.