İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/96 K.2026/84

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; bilindiği üzere, İşletmenin Muhasebesiyle İlgili Olmayan Ticari Defterlerin Elektronik Ortamda Tutulması Hakkında TC. Ticaret Bakanlığı Tebliği 14/2/2025 tarihli ve 32813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış ve 1/7/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu kapsamda pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin elektronik ortamda oluşturulması, tutulması, saklanması ve ibrazı işlemlerin gerçekleştirilmesine imkan veren Elektronik Ticari Defter Sistemi (ETDS) TC.

Ticaret Bakanlığı nezdinde kurulduğunu, tebliğin 5 inci maddesinde kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği işlemleri Bakanlığımız iznine tabi olan şirketlerin pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterlerini elektronik ortamda tutmakla yükümlü olduklarının belirtildiğini, anılan maddenin ikinci fıkrasında ise, söz konusu yükümlülük kapsamında yer almayan şirketlerin ihtiyari olarak bu Tebliğ kapsamındaki defterlerini elektronik ortamda tutabilecekleri, bu durumda pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterinin elektronik ortamda tutulmasının zorunlu olduğunun belirtildiğini,

tebliğin elektronik deftere geçiş için başvuru sürecini düzenleyen 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, "Defterlerini ihtiyari olarak elektronik ortamda tutmak isteyen şirketler gösterilen Ek-1 örneğe uygun düzenlenen bir kararla, kararın alındığı hesap dönemi içinde notere başvurarak fiziki defterlerin kapanış onayını yaptırır.

Kapanış onayının ilgili hesap dönemi içinde yaptırılmaması halinde, sonraki hesap dönemlerinde elektronik deftere geçiş amacıyla kapanış onayının yaptırılabilmesi ancak aynı hesap döneminde alınacak yeni bir kararla mümkün olur." hükmüne yer verildiğini, diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 82 nci maddesinin yedinci fıkrasında “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” hükmünün yer aldığını, bununla birlikte, Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ’in 13 üncü maddesinin altıncı fıkrasında pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin yenilenmesinin gerektiği durumlarda açılış onayı yapılacak yeni defterin, kullanımına son verilecek defterle veya zayi edilmişse zayi belgesi ile birlikte notere ibraz edileceği, yeni defterin açılış onayının yapıldığı sırada noterin, eski deftere veya zayi belgesine, yeni defterin açılış onayının yapıldığını tarih ve sayıyı belirterek şerh düşeceğinin hüküm altına alındığını, bu itibarla,

elektronik deftere geçiş sürecinde ETDS üzerinden tutulacak tüm defterlerin kapanış işlemlerinin noterde yapılması gerekmekte olup, mevcut ulaşılamayan davacı şirket pay defterinin yeniden ihdası bakımından yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde hareket etmeleri gerektiğini ancak davacı şirketin Kuruluşundan bu yana olan Fiziki Pay defterine Müvekkil Şirket yetkililerince ulaşılamadığını, bu nedenle zayi belgesinin temini için Mahkemeye başvurmaları gerektiğini belirterek davacı şirkete ait Pay defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi davasıdır.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirens zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Ancak somut olayda davacının doğal afet veya hırsızlık iddiasının olmadığı, " kuruluşundan bu yana ulaşılamamaktadır" şeklinde talebinin olduğu anlaşılmış olup davacı ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özengöstermediği gibi ileri sürülen hususlar TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden de değildir. Buna göre talebe konu defter yönünden zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. (emsal ilam İstanbul BAM 43. HD. 04/06/2025 T. 2025/814 E. 2025/776 K. )

Başkan · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Üye · ¸e-imzalıdır · Katip · ¸e-imzalıdır