İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2013/278 K.2019/509

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı asıl ve birleşen davaların mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin üzerinde müvekkili lehine intifa tesis edilmiş olan taşınmazın intifa tesis tarihindeki maliki ve bayi olduğunu, intifa bedelinin davalıya müvekkili tarafından peşin olarak ödendiğini, Rekabet Kurulu kararları kapsamında intifa hakkının müvekkili tarafından tek taraflı olarak terkin edildiğini belirterek bakiye intifa süresine isabet eden 20.013,67-TL., ödenen 92.695,77-TL. intifa bedeli, terkin harcı ve işlem masrafı ile inşaat giderlerinden geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden 34.320,91-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini;

Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ise davacı vekili dava dilekçesinde özetle; akaryakıt istasyonuna yapılan sabit yatırım bedelinin geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden tutarı olan 11.265,96 TL.’nin davalıdan tahsiline karar verilmesini;

Yine birleşen İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ise davacı vekili dava dilekçesinde özetle; bakiye süreye isabet eden intifa bedeli olan 20.013,67-TL., bu bedelin dava tarihine kadar davalıda bulunması nedeniyle elde ettiği semerelerin karşılığı olarak 59.436,72-TL., sabit yatırımların geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden bedeli 34.320,91-TL. İle davalı adına ödenen 92.695,77 TL intifa terkin bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalılardan ... Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya dayanak taşınmaz üzerine davacı şirketin 10 yıl süre ile intifa koyduğunu, intifaya ilişkin yapılan 119.557,09-TL. ödemeden müvekkilinin eline geçen miktarın 75.989,67-TL. olduğunu, intifa hakkının kaldırılmaması nedeniyle müvekkilinin taşınmazı intifalı olarak satması sonucu zarara uğradığını, bu zarara karşılık takas definde bulunduklarını, intifanın kaldırıldığı tarih itibariyle taşınmazın malikinin müvekkili şirket olmadığını, davacı tarafça talep edilen semere bedelinin de haksız olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle asıl ve birleşen davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı tarafça birleşen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Asıl dava; taraflar arasındaki İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi gereği dava konusu taşınmaz üzerine tesis edilen intifa hakkının, Rekabet Kurulu kararına istinaden davacı tarafça tek taraflı terkin edildiği ileri sürülerek uğranıldığı iddia olunan intifa hakkı terkin harcı ve işlem masrafı ile intifa hakkının geçersiz kalan süresi yönünden doğan alacak ile taşınmaza yapılan sabit yatırım bedellerinin tahsili istemine; birleşen dava, intifa hakkının terkini nedeniyle geçersiz kalan süreye yönelik akaryakıt istasyonuna yapılan sabit yatırım bedellerinin tahsili istemine; birleşen diğer dava ise, intifa bedeli ile semerelerinin, sabit yatırım bedellerinin ve intifa terkin harcı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonrasında 20/12/2012 tarihinde verilen ... Esas ve ... Karar sayılı kararıla davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmiş, sonrasında karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya temyizen incelenmek üzere Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’ne gönderilmiş ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi tarafından verilen 10/04/2013 tarihli; ... Esas ve ... Karar sayılı kararında; “...1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava 1086 sayılı HUMK.nun yürürlükte bulunduğu tarihte açılmış olup, ilk itirazlardan olan yetki itirazının 10 günlük cevap süresi içerisinde bildirilmesi gerekmektedir. Dava dosyası ile birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas... sayılı karar dosyasında dava dilekçesi davalı ...

Şti.'ne tebliğ edilememiş, birleşme kararından sonra, asıl dosyada birleşen dava dosyasının bir örneği ve birleşme kararı anılan davalının ...Müdürlüğü'nce bildirilen adresine Tebligat Kanunu'nun 35. maddesine göre usulüne uygun olarak 22.10.2012 tarihinde tebliğ edilmiş, anılan davalı vekili yasal cevap ve ilk itiraz süresi geçtikten sonra, 20.12.2012 tarihli duruşmaya katılarak yetkili mahkemenin Aliağa mahkemesi olduğunu bildirerek yetki itirazında bulunmuştur.

Benzer şekilde, birleşen İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas... sayılı karar dosyasında dava dilekçesi davalı ...Şti.'ne usulüne uygun olarak 04.11.2011 tarihinde tebliğ edilmiş, anılan davalı vekili yasal cevap ve ilk itiraz süresi içerisinde verdiği cevap dilekçesinde derdestlik ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, yetkiye ilişkin bir itirazda bulunmamış, birleşme kararından ve ilk itiraz süresi sona erdikten sonra asıl dosyada katıldığı duruşmalarda yetki itirazını bildirmiştir.

Somut olayda, birleşen dosyalar yönünden süresinde yapılan yetki itirazı bulunmadığı halde mahkemece, birleşen dosyalar yönünden de dava dilekçelerinin yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir..." denilmek suretiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.

Mahkememizce 26.12.2014 tarihli duruşmada Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 10/04/2013 tarihli; 2013/2929 Esas ve 2013/6432 Karar sayılı ilamı usul ve yasaya uygun bulunarak bozmaya uyulmasına karar verilmiş, yargılamaya devam olunarak taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden davaya dayanak ve konu yapılan yanlar arasındaki bayilik sözleşmesi gereği taşınmaz üzerindeki intifa hakkının terkini nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zarar kalemlerinin tespiti ile varsa miktarının tespiti için bilirkişi kurulundan raporu alınmasına karar verilmiş, dosyaya getirtilen ve taraflarca sunulan belgelerle birlikte dosya bilirkişiler YMM Prof. Dr. ..., sektör uzmanı ... ve Doç. Dr. ...'e tevdi edilmiştir.

Adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 03/06/2014 tarihli bilirkişi kurulu raporunun ve taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı bilirkişi kurulundan alınan ek raporun dosya arasında olduğu görülmüş, dava konusu istasyondaki sabit yatırımların kullanılıp kullanılmadığının, yatırımların taşınmaza değer katıp katmadığının ve rayiç değerlerinin tespiti yönünden mahallinde keşfen bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere mahkememizce Aliağa Asliye Hukuk Mahkemesi’ne talimat yazılmış ve bu yönden sunulan 13/06/2016 tarihli talimat bilirkişi raporun da dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarında özetle; davacı ile davalı ...Şti.arasında, davalının maliki olduğu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonu için imzalanan İstasyonlu Bayilik Sözleşmesinin ve İntifa Sözleşmesinin Rekabet Kurulu kararına istinaden 18/09/2010 tarihinde sonlandığı, davalı ...Şti.'nin maliki olduğu dava konusu taşınmaz üzerinde davacı taraf lehine 10 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, daha sonra davalı Batınak...Şti.'nin intifa hakkı ile yükümlü olmak koşuluyla istasyonun bulunduğu taşınmazı davalı ......Şti.'ne sattığının tapu belgelerinden anlaşıldığı;

bu kapsamda, asıl dava yönünden, davacı lehine tesis edilen intifa hakkının terkin tarihi itibariyle davalı ...Şti.'nin davaya dayanak taşınmazın maliki olmaması nedeniyle bu davalıdan terkin harcına yönelik alacak talebinde bulunmayacağı, davacının, bayinin işletmecisi olan davalıdan akaryakıt istasyonuna yapmış olduğu sabit yatırımlar yönünden talep edebileceği alacağının bulunmadığı, intifa hakkının terkini nedeniyle geçersiz sayılan süre için ödenmiş intifa bedeline yönelik güncellenmiş karşılığı ile davacının davalı ...Şti.'den 62.192,38 TL asıl alacak, 2.780,77 olmak üzere toplam 64.973,15 TL alacaklı olduğu; birleşen İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı davası yönünden, davacının, davalı şirketin işletmecisi olduğu akaryakıt istasyonuna yapmış olduğu sabit yatırımlara yönelik alacağının bulunmadığı, birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı davası yönünden, intifa hakkının terkini nedeniyle intifanın geçersiz sayılan süresi yönünden birleşen davalıdan talep edebileceği alacağının bulunmadığı, Harçlar Kanunu 58/f maddesi gereği terkin harcının intifa hakkının tesis edildiği taşınmazın malikinden tahsil edilmesinin gerektiği, bu nedenle davacının, birleşen dosya davalı malik namına ödediği 83.169,67 TL terkin harcını işleyecek avans faizi ile birlikte işbu davalıdan talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi kurulu kök ve ek raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun, itirazları cevaplar nitelikte ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görülmüş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu kök ve ek raporları, toplanıp değerlendirilen tüm delillere göre; davacı ile asıl ve birleşen davalı ... arasında imzalanan 15/10/2004 tarihli İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi ve 29/05/2002 tarihli İntifa Sözleşmelerinin, Rekabet Kurulu'nun kararına istinaden 18/09/2010 tarihinde feshedildiği, işbu sözleşmeler gereği davalının maliki olduğu dava konusu taşınmaz üzerine davacı lehine 10 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, akaryakıt istasyon bayiliğini yürüten davalının intifa hakkı ile yükümlü olmak koşuluyla taşınmazın 21/09/2010 tarihinde birleşen davalı ...

Şti.'ne satıldığı, bu itibarla asıl dava yönünden yapılan inceleme sonrasında.

İntifa Hakkı Sözleşmesinin 18/09/2010 tarihinde sonlandığı, bu durumda davacı tarafça talep edilen intifa süresine ilişkin benimsenen bilirkişi kurulu raporunda ayrıntılarıyla açıklandığı şekilde yapılan hesaplama sonrasında; intifa hakkının kullanılmayan kısmına yönelik davacının davalıdan 62.192,38 TL asıl alacak, 2.270,77 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 64.973,15-TL. alacaklı olduğu; davacı taraf lehine tesis edilen 10 yıl süreli intifa hakkının terkin edildiği tarih itibariyle davalının taşınmazın maliki olmaması,

bir başka deyişle dava konusu taşınmazın davalı tarafça intifa hakkının terkin edildiği tarih 21/09/2010 itibariyle birleşen davalıya satılması nedenleriyle davalının terkin harcından sorumlu olmadığı, bu nedenle terkin harcına yönelik davacı isteminin yerinde olmadığı; taşınmaza yapılan sabit yatırım bedellerine yönelik olarak ise yatırımların teknik ömürlerinin kısalığı ve sözleşme süresi içinde yenilenmeleri nedeniyle sabit yatırımlara ilişkin davacı isteminin yerinde olmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Birleşen İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası yönünden yapılan inceleme sonrasında; dava konusu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonuna yapılan sabit yatırım bedelinin geçersiz kalan bakiye süresine yönelik sabit yatırım bedeli talep edilmiş ise de; asıl davaya yönelik yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda benimsenen bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere sabit yatırımların teknik ömrünün kısalığı ve sözleşme süresi içinde yenilenmeleri nedeniyle bu konudaki davacı isteminin yerinde olmadığı anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden yapılan inceleme sonrasında; intifa hakkının terkini nedeniyle, davacı tarafça intifa terkin işlemi için taşınmazın maliki olan davalı namına 83.034,67 TL terkin harcı ödendiği, Harçlar Kanunu 58/f maddesi gereği terkin harcının intifa hakkının tesis edildiği taşınmazın malikinden tahsili gerektiği anlaşıldığından intifa terkin harcına yönelik davacının, birleşen davalıdan 83.169,67 TL alacaklı olduğu; benimsenen bilirkişi kurulu raporunda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere intifa hakkının geçersiz kalan süresine yönelik talep edilen alacak kalemlerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.