İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/24 K.2018/619

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurt dışından ithal ettiği 23 ton alüminyum hidroksit hammaddesinin işyerinde teslim şeklinde davalı ...'e teslim edildiğini, gümrükleme aşamasında davalı ... firmasının gümrüklü deposunda muhafazası sırasında 23/10/2012 tarihinde meydana gelen sel felaketi sebebiyle depoyu su basması sonucunda hasarlandığını, davalı ... şirketine ve sigorta şirketinin acentesi ...

Sigortaya sehven nakliyat poliçesinin bulunduğu bildirdiklerini ancak, sehven yazıldığı davalı ... şirketine ve acentesine bildirilmesine rağmen nakliyat poliçesinin ibraz edilmediğinden davalılarca hasar bedelinin ödenmediğini, hasarın antrepoda gümrükleme aşamasında meydana geldiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle hasar ve navlun bedeli 16.332,30 Euro'nun faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'in İşyeri Paket Sigorta Poliçesi ile antreposunda bulunan emtiaları kendi menfaatine sigorta ettirdiğini, bu durumda sözü edilen sigorta poliçesine dayalı olarak sigortalı şirket haricindeki üçüncü şahısların müvekkili sigorta şirketinden tazminat isteyemeyeceklerini, alıcı satıcı arasında hangi teslim şeklinin belirlendiğinin ve buna göre dava konusu yüklerin üzerinde kimin menfaatinin bulunduğunun irdelenmesi gerektiğini, dava konusu riziko ve hasar, sel su baskını teminatı dışında kaldığını, dolaylı zarar niteliğindeki navlun bedelinin teminat dışında kaldığını, dava konusu zararın öncelikle nakliyat poliçesinden karşılanması gerektiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini, dava konusu hasarın mücbir sebep sonucu oluştuğunu, müvekkili şirketin sorumluluğuna giderilemeyeceğini, davacının iddia ettiği hasar miktarının gerçeği yansıtmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, adı geçen davalının herhangi bir cevap vermediği görülmüştür.

Dava; davacıya ait, yurtdışından ithal edilerek davalı ...Ş. deposunda muhafaza altında bulunan ithal emtianın, 23/10/2012 tarihinde deponun bulunduğu bölgede meydana gelen sel felaketi nedeniyle depoyu su basması sonucu hasarlanması nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zararın (hasarlı emtia ve navlun bedeli), depo sahibi şirket ile adı geçen şirketin sigortacısı ve sigorta acentesinden tahsili istemine ilişkindir.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları ile dosya kapsamından, 22-24 Ekim 2012 tarihlerinde davacıya ait ithal edilen emtiaların konulduğu davalı şirkete ait deponun bulunduğu Çerkezköy-Çorlu bölgelerindeki sel felaketi sonucu, deponun su baskınına maruz kaldığı ve emtianın hasar gördüğü noktasında taraflar arasında herhangi bir çekişme bulunmamaktadır. Çekişme, davalı şirket ile sigortacısı arasında bulunan İşyeri Paket Sigortası gereğince davalı ... şirketi ve acentesinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve depo sahibi davalı şirketin deposunda sel baskını sonucu oluşan hasardan sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasındadır.

Herşeyden önce sigortacının sorumluluğuna gidebilmek için; rizikonun, zarar gören yararına poliçeyle teminat altına alınması gerekir. Diğer bir anlatımla, zarar görenle sigortacı arasında bir sözleşme yoksa veya sigortalı ile sigortacı arasında yapılan sigorta sözleşmesinde, sözleşme dışı 3.kişi yararına yapılmış bir sigorta yoksa; gerçekleşen rizikodan dolayı sigortacının sorumluluğundan bahsedilemez.

Somut olayda davacı zarar gören ile davalı ... şirketi arasında bir sigorta sözleşmesi bulunmadığı, bu yönde düzenlenmiş bir poliçenin olmadığı her iki tarafın kabulündedir. Diğer yandan davalı sigortacı ile davalı şirket arasındaki olay tarihini kapsayan 19/11/2011 başlangıç tarihli İşyeri Paket Sigorta poliçesinde davalı dışında 3.kişi yararına yapılmış bir sigortanın da bulunmadığı dosyadaki poliçe örneğinden anlaşılmaktadır. Bu haliyle davalı ... şirketi ile acentesinin oluşan hasardan sorumlu tutulamayacakları anlaşıldığından adı geçenler yönünden davanın reddine karar verilmiştir (Eski TTK 1270.md, Yeni TTK 1454.md).

Diğer davalıya yönelik açılan dava yönünden; adı geçen depo sahibi şirketin muhafazasında bulunan emtianın zarar görmesi nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için herşeyden önce, muhafazasında olan emtianın hasar görmemesi için gerekli kendisinden beklenen dikkat veya özeni göstermemesi, kast veya taksire dayalı kusurlu ve hukuka aykırı bir eyleminin bulunması gerekir. Diğer bir anlatımla, kusursuzluk ve hukuka aykırılık kanıtlanmadığı sürece oluşan zarardan sorumlu tutulmamak gerekir.

Dosyada bulunan Çorlu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E-... K sayılı gerekçeli karar örneği ile, kararda atıf yapılan 18/03/2015 ve 18/01/2016 tarihli aynı sel baskınına ilişkin bilirkişi kurulu raporlarında; dava konusu hasara neden olan su baskınının, bölgedeki sel felaketinden (doğal afetten) kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Esasında oluşan hasarın kararda ve bilirkişi raporlarında belirtilen sel felaketi sonucu depoyu su basmasından kaynaklandığı davacının da kabulündedir.

Su baskınını önleyecek bir önlemin alınmadığı yönünde bir iddia ileri sürülmediği gibi, bu yönde bir kanıt da bulunmamaktadır. Doğal afet zorlayıcı neden (mücbir sebep) olup, Borçlar Yasası anlamında hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir haldir (TBK 63.md).

Buna göre, 23/10/2012 tarihinde davalının deposunun bölgede oluşan sel felaketi nedeniyle su basması sonucu davacıya ait emtianın zarar görmesinden dolayı, zorlayıcı nedene (mücbir sebebe) bağlı olarak hukuka aykırı bir eylemden bahsedilemez. Dolayısı ile davalı depo sahibinin sorumluluğu bulunmadığı gibi, ortada kusursuz sorumluluğu gerektiren bir halin de bulunmadığı anlaşıldığından, açıklanan nedenlerle aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.