İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1147 K.2019/205

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

30.04.2017 günü saat: 16:30 sıralarında şüpheli ...’in aşırı alkollü olarak kullandığı sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Kandıra-İzmit karayolunda seyir halinde iken viraja hızlı girmesi sonucu kendi şeridinden karşı şeride geçtiğini, karşı yönden gelen 06 Z 3878 plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunan 17 yaşındaki sağlık meslek lisesi öğrencisi ...’ın ölümüne sebep olduğunu, söz konusu kaza ile ilgili olarak soruşturma başlatıldığını, sürücü ...’in kazanın meydana gelişinde tam ve asli kusurlu olduğunu,

müvekkilinin kızı mütevaffa ...’ün başarılı bir öğrenci olduğunu ve okulunu bitirdikten sonra derhal çalışabilecek konumda bulunduğunu, müvekkilinin ölen kızının desteğinden yoksun kaldığını, davalı sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi için başvuru yaptıklarını, ancak davalı şirketi tarafından kendilerine sadece 68.020,11-TL. tutarında ödeme yapıldığını,

açıkları davayı HMK 107’ye göre belirsiz alacak davası olarak açtıklarını belirterek ve fazlaya ilişkin talep ve dava haklarını saklı tutarak şimdilik kaydıyla 1.000,00-TL. destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketine dava dilekçesi ve tensip tutanağının 26.01.2018 tarihide tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından yasal süresi içerisinde davaya cevap verilmediği, herhangi bir delil dilekçesi de sunmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı taraf delil olarak; Kandıra Cumhuriyet Başsavcılığı’nın... Soruşturma numaralı dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, vefat eden desteğe ait öğrenci belgesi, nüfus kayıtları (aile nüfus tablosu), mirasçılık belgesi, davalı sigorta şirketine yapılan başvuru dilekçesi, sigorta şirketinin cevabi yazısı, ölü muayene tutanağı, kazaya karışan araçların ruhsat ve trafik sigorta poliçe suretleri, emsal ücret araştırması, tanık ve bilirkişi incelemesi delillerine dayanmıştır. Davalı taraf ise delil listesi sunmamıştır. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalındığı iddiasına dayalı olarak açılan destekten yoksun kalma tazminatı talepli maddi tazminat davasıdır.

Yargılama sırasında Mahkememizce müteveffanın okuduğu sağlık meslek lisesindeki bölümü de dikkate alınarak emsal ücret araştırması yapılmış; bunun için 06.02.2018 tarihinde Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası’na müzekkere yazılarak sağlık bakım teknisyeni olarak çalışan bir kişinin alabileceği ücret miktarı sorulmuş, ...-...

SENDİKASI (...Sendikası) tarafından verilen 27.02.2018 tarihli cevapta sağlık bakım teknisyeninin emsal ücreti ile ilgili sendika kayıtlarında gerekli bilgi ve belgenin bulunmadığı belirtilerek 17 nolu sağlık işleri işkolunda faaliyet gösteren başka sendika ismi bildirilmiştir. Daha sonra cevaba istinaden 09.10.2018 tarihli ... Sendikası’na müzekkere yazılmış; ...

Sendikası Genel Başkanlığı tarafından verilen 5 Aralık 2018 tarihli cevapta; sağlık bakım teknisyeni olarak çalışanların aylık ücretlerinin, ait olduğu dönemin ücretinin %25 fazlası tutarında olabileceği düşüncesinde olunduğu bildirilmiştir. Mahkememizce...Sendikası’na yazılan müzekkereye verilen cevapta sağlık bakım teknisyeni olarak çalışanların net aylık ücretlerinin yaklaşık 2.750,00 TL-3.250,00 TL arasında olabileceği belirtilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 07.03.2018 tarih ve 39569180 sayılı yazı cevabında ise Bakanlıkta görev yapan bir sağlık bakım teknisyeninin alabileceği aylık ortalama net ücretin ek ödemelerle birlikte 3.241,69 TL. olabileceği hususu bildirilmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, Kandıra Cumhuriyet Başsavcılığı’nın ... Soruşturma numaralı dosyası Mahkememizce incelemiş, iddia, savunma, toplanan deliller üzerinde bir kusur uzmanı ve bir de aktüer bilirkişiden bilirkişi kurulu marifetiyle rapor düzenlenmesinin istenmesine karar verilmiş; rapor tanzimi açısından dosya alanlarında uzman bilirkişi kuruluna tevdi edilmiştir.

Bilirkişi kurulu raporunun kusura ilişkin değerlendirmeler içeren bölümünde özetle; kazanın meydana geldiği mahallin yerleşim yeri dışında bulunduğu, kazanın gündüz vakti havanın açık ve yol yüzeyinin kuru olduğu bir anda gerçekleştiği, olay mahallindeki yolun iki yönlü taşıt trafiğine serbest asfalt kaplamalı devlet karayolu olduğu, kaza yerine15 metre mesafede tehlikeli viraj olduğunu gösteren uyarı işareti ile kaza yerinde 90 km/saat azami hız sınırlaması bulunduğu, kaza yerinde herhangi bir fren izi tespit edilemediği, kaplama üzerinde kazıntı ve sürtünme izlerinin mevcut olduğu,

dosyada mevcut ...Üniversitesi, Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nce düzenlenen 30.04.2017 tarihli genel adli muayene raporuna göre olay günü saat 18:10 itibariyle yapılan ölçüme göre ... plakalı araç sürücü ...’in kanında 4,50 promil etanol (alkol) bulunduğunun tespit edildiği,

dosyadaki olay yeri görgü tanıklarının ifadelerinden ve olay sonrası düzenlenen krokili trafik kazası tespit tutanağından kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...’in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda belirtilen sürücü kusurlarından, 56/1-a maddesindeki “Sürücülerin, geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi haller dışında şerit değiştirmeleri veya iki şeridi birden kullanmaları yasaktır.” kuralını ihlal ettiği, şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamak kusurunu işlediği,

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 94-l maddesindeki “Sürücülerin, iki yönlü yollarda, karşı yöndeki trafik için ayrılan yol bölümüne girmeleri yasaktır.” kuralını, 52/1-a maddesindeki “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar.” kuralını ve 48/5 maddesindeki “alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaktır.” kuralını ihlal ettiği,

bu sebeple kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araç sürücülerinin herhangi bir kusurlarının bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtilerek sürücü ... kazanın meydana gelmesinden tam etkili olarak sorumlu bulunmuş ve tam (%100) kusurlu olarak kabul edilmiştir.

Bilirkişi raporunda aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada; müteveffanın ölüm tarihinde 17 yıl, 3 ay, 29 gün üzerinden 17 yaşında olduğu, şayet yaşasaydı TRH 2010 (Kadın) yaşam tablosu göz önüne alındığında bakiye ömrünün 57 yıl olduğu, 17 yaş + 43 yıl = 60 aktif dönem sonu + 14 pasif süre= 74 yaşına kadar yaşayacak olduğu, davacının kızının vefat ettiği 30.04.2017 tarihte 43 yıl, 4 ay, 20 günden 43 yaşında olduğu, 5 yıl sonra yani 48 yaşındayken kızının desteği başlayacağı, TRH 2010 (Kadın) yaşam tablosu göz önüne alındığında bakiye ömrünün 28 yıl olduğu, 48 yaş + 28 yıl= 76 yaşına kadar yaşayacak olduğu,

dava dışı müteveffanın babasının ise kızının vefat ettiği 30.04.2017 tarihinde.

47 yıl, 2 ay, 13 günden 47 yaşında olduğu, 5 yıl sonra 52 yaşında kızının desteği başlayacağından TRH 2010 (Erkek) yaşam tablosu göz önüne alındığında bakiye ömrünün 24 yıl olduğu, 52 yaş + 24 yıl= 76 yaşına kadar yaşayacak olduğu dikkate alınarak hesaplamalar yapılmış, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 14.07.2017 tarihinde ödenen 68.020,11-TL.’ nin rapor tarihi itibariyle güncel değeri hesaplanarak 77.529,88-TL. bulunmuş, dosya davacısı müteveffanın annesi ...’nın 30.04.2017 tarihinde kızını kaybetmesi sonucu alabileceği destekten yoksun kalma tazminat miktarının 125.286,36-TL. olarak hesaplanmış,

davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödemenin güncel değeri bu rakamdan tenzil edilerek davacının sigorta şirketinden talep edeceği destekten yoksun tazminatı 47.756,48 TL olarak hesaplanmıştır.

Dosyada mevcut sigorta poliçesinin incelenmesinden, kazaya sebebiyet veren dava dışı sürücünün kullandığı ... plakalı aracın ... adına tescilli olduğu, ZMMS poliçesi ile davalı sigorta şirket tarafından sigortalandığı, sigorta poliçesinde davalı sigorta şirketi tarafından verilen üst limitin kişi başı ölüm ve sürekli sakatlık teminatı olarak 310.000,00-TL. olduğu görülmüş ve bu tutarın bilirkişi kurulu tarafından hesaplanan toplam maddi tazminatı kapsadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili 06.03.2019 tarihli ıslah dilekçesinde; 01.02.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunun sonuç bölümünde yer alan davacının sigorta şirketinden talep edeceği destekten yoksun tazminatının (125.286,36 TL - 77.529,88 TL ) = 47.756,48 TL olacağı" görüş ve kanaatine varılmış dedikten sonra belirsiz alacak davası olarak açtığı davasının diğerinin bilirkişi raporu ile belirli hale geldiğini, HMK.’nun 107. Maddesi uyarınca dava dilekçesinde yer alan 1.000,00 TL miktarlı talebini 46.756,48-TL. artırarak toplamda 47.756,48-TL. destekten yoksun kalkma tazminatının tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

Kaza tarihi olan 30.04.2017 tarihinde kazada yaşamını yitiren davacının kızı 01.01.2000 doğumlu Ayşegül YILDIRIM 17 yaşında ve çok genç insan olup; Ordu - Altınordu Atatürk Meslek ve Teknik Anadolu Lisesi’nde Sağlık Hizmetleri Alanı - Sağlık Bakım Teknisyenliği’nde okumakta olan 11. sınıf öğrencisidir. Mahkememizce dosyada iki farklı sendikadan emsal ücret araştırması yapılmış olup, sendikalarca yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda 2018 ve 2019 yılları verilerine göre ücret bildirmiş; bilirkişi kurulunca da yapılan hesaplamada yerleşik Yargıtay kararlarına uygun olarak emsal ücret ortalamaları dikkate alınarak müteveffanın geliri tespit edilmiştir.

6098 Sayılı TBK 53/3 maddesinde “…ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler…” ifadesi kullanılmak suretiyle ölenin “destek” olması zarureti ortaya konulmuştur. Destek, başkasının geçimini kısmen veya tamamen, sürekli ve düzenli olarak sağlayan veya ona ileride bakması kuvvetle muhtemel olan kişidir. Destekten yoksun kalma tazminatı ise ölümün sonucu olarak ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek, yaşamının, desteğinin ölümünden önceki düzeyinde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde ve kendine özgü bir tazminat biçimidir.

Hayatta olduğu süre boyunca sürekli ve düzenli olarak annesine-babasına bakan veya eğer ölüm gerçekleşmiş olmasaydı, az çok yakın bir gelecekte bu bakımı sağlayacak olan çocuklar anne-babası için destektirler. Bakma para ve para ile ölçülebilecek bir kıymet olabileceği gibi, bir hizmet ifası veyahut benzeri yardımlar şeklinde de olabilir.

Bu nedenle çocuğun ölüm tarihinde nakdi gücünün bulunmaması annesine-babasına maddi bir destek olmayacağı ya da ileride olamayacağı sonucunu doğurmaz. Nitekim Yüksek Yargıtay da birçok kararında bu hususu dile getirmiş, çocuğun annesine-babasına her koşulda ve belirli bir düzeyde hayatta olduğu sürece ya da gelecekte sürekli ve düzenli olarak destek olacağını gösterdiğini vurgulayan kararlar vermiştir.

Çocuğun desteğinin miktarı tarafların yaşam düzeyi, sağlık, sosyal ve ekonomik durumları ile orantılı olarak değişebilirse de çocuğun ileride annesine hiç destek olmayacağı yönündeki savunmalara itibar edilemez. Anne-babanın destekten yoksun kalmış sayılabilmesi için zaruret durumuna düşmesi, en zaruri ihtiyaçları dahi karşılayamaz hâle gelmesi gerekli de değildir.

Annenin-babanın geliri bulunmasının, varlıklı olmasının, çocuğunun nakdi olarak bakımına ihtiyaç duymamasının önemi yoktur. Her annenin-babanın, çocuğun ölümü ile onun desteğinden yoksun kalacağı kabul edilmelidir. Sonuç itibariyle çocuk az ya da çok sürekli ve düzenli olarak anne-babasının desteğidir. Çocuğun ölümü üzerine anne-baba onun desteğinden mahrum kalacaktır.

Dosyaya sunulan 01.02.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu incelenip denetlenmiş, toplanan delillere dosya kapsamına uygun olduğu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu saptanarak mahkememizce de benimsenmiştir.

İddia, savunma, toplanan deliller, çeşitli yerlere yazılan müzekkere cevapları ve bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiş; somut olayda Mahkememizce davacı anne tarafından kızı 17 yaşındaki sağlık meslek lisesi 11. Sınıf öğrencisi ...’ün trafik kazası sonucu ölmesi nedeniyle açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davasında Yüksek Mahkeme uygulamaları çerçevesinde haklı olduğu,

çocuğunun (ölen kızının) davacı anneye destek olduğu benimsenmekle kazada vefat eden davacının kızı ...’ün davalı sigorta şirketinin sigortaladığı araç sürücüsünün sebep olduğu trafik kazası sonucu ölmeseydi davacı anneye ilerideki yaşamında bakmasının muhtemel olduğu karine olarak kabul edilerek ve davacı tarafından davalı sigorta şirketine 09.06.2017 tarihinde destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesi için başvuruda bulunduğu, bu başvurudan itibaren 8 iş günü sonrası olan 21.06.2017 tarihinin temerrüt tarihi olduğu takdir edilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.