İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/228 K.2020/24

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... şirketine ZMSS ile sigortalı ... plakalı aracın, 31/10/2017 tarihinde... mevkiinde seyir halinde iken aynı istikamatte seyreden müvekkiline ait... plakalı araca çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında 9.000,00-TL. reel değer kaybı oluştuğunu, değer kaybının tespiti amacıyla 250,00-TL. ekspertiz ücreti ödendiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plakalı aracı kullanan dava dışı ...’ın kazada %100 kusurlu olduğunu, bu nedenle davalı ... aleyhine ...İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

davalı şirket tarafından takibe itiraz edilmesi üzerine takibinde durduğunu, yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek, ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK.'nun 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Usule ilişkin dava şartları HMK.’nun 114/1. maddesinde sayılmıştır. HMK.’nun “Dava Şartları” başlıklı 114/1-g maddesine göre “Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması” dava şartlarındandır.

HMK.’nun 120. maddesinde gider avansı düzenlenmiştir. Buna göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığı’nca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir”.

03.04.2012 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği’nin 45/1. maddesinde de; “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Bakanlıkça çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Gider avansı, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderler için davacıdan alınan meblağı ifade eder.” şeklinde düzenleme mevcuttur. Aynı Yönetmeliğin 45/3. maddesi uyarınca ise gider avansının verilen kesin süre içerisinde yatırılmaması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddedileceği hususu belirtilmiştir.

30.09.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 1. maddesinde; tarifenin amacının dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu açıklanmış, yine tarifenin 6. maddesinde; “Bu Tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 120. maddesinin ikinci fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir.

Anılan yasal düzenlemelerden ve dava şartı müessesesinden, gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır. Yani gider avansı tamamlanması mümkün dava şartlarındandır.

Mahkemece tamamlanması mümkün ve eskik olan dava şartını tamamlamak üzere ilgili tarafa süre verilmesi gerekir. Mahkemece verilen süreye rağmen tamamlanması mümkün olan dava şartı tamamlanmaz ise ya da ortada tamamlanması mümkün olmayan bir dava şartı yokluğu söz konusu ise; HMK.’nun 115/2. maddesindeki kurala göre, “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.”

Somut olayda; dosyanın tetkik edilmesi sonucunda ve UYAP’tan yapılan sorgulamada; davacı tarafça dava açılırken 12.03.2018 tarihli, ...seri, ... sıra, 15625 özel nolu tahsilat makbuzu ile yatırılan 525,00 TL. gider avansının dosyamızdan geri çekildiği, bu işlemle ilgili olarak mahmekemize bilgi verilmediği, bahsi geçen makbuzun iptal edildiği dolayısıyla dosyada hiç gider avansı bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu tespit üzerine mahkememizce 04/01/2019 tarihli ara kararla.

HMK.’nun 114/1-g maddesi uyarınca dava şartlarından olan gider avansının dosyada hiç bulunmadığı (dava açılırken yatırılan gider avansının geri çekildiği ve dosyada hiç gider avansı bulunmadığı) anlaşıldığından, geri çekilen 525,00 TL. gider avansının iki haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça karşılanmasına, bu süre içerisinde anılan eksiklik giderilmediği taktirde HMK.’nun 115/2. maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtarına karar verilmiştir.

Mahkememizin 04/01/2019 tarihli ara kararı ve ara karardaki ihtarat; davacı vekiline dosyada gider avansı olmadığından tebligat masrafı suçüstü ödeneğinden karşılanmak suretiyle tebliğe çıkarılmıştır. Gider avansının verilen 2 haftalık kesin sürede yatırılması, aksi halde HMK.’nun 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verileceği hususundaki ihtarat davacı vekiline 11/01/2019 tarihinde bizzat tebliğ edilmiştir.

Bir davada dava şartları; davanın açılmasından, hükmün verilmesine kadar var olmalıdır. Mahkeme, hem davanın açıldığı tarihte, hem de yargılama aşamalarında dosyada dava şartlarının bulunup bulunmadığını kendiliğinden (re’sen) araştırıp inceler. Davacı vekili tarafından mahkememizce verilen kesin süreye ve bu husustaki ihtarata rağmen dava şartı olan eksik gider avansı yatırılmamış olduğundan, mahkememizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK.’nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle aşağıdaki şekilde davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.