İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/423 K.2019/543

Davacı vekili tarafından mahkememizde açılan Zayi Nedeniyle Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali - Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait keşidecisi davacı müvekkili, keşide yerleri İstanbul olan, ... ve ... çek numaralı, 30/10/2019 ve 30/11/2019 keşide tarihli, 45.000,00-TL. meblağlı çekler ile yine keşidecisi davacı müvekkili, keşide yeri İstanbul olan, ... çek numaralı, 30/04/2020 keşide tarihli, 20.000,00-TL meblağlı çek ve ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ...

Şti., keşide yeri İstanbul olan, ... çek numaralı, 31/11/2019 keşide tarihli, 12.500,00 TL meblağlı çeki yoğun çalışma temposu ve sair sebeplerle kaybettiğini, müvekkili davacının 1015874 çek numaralı, 31/11/2019 keşide tarihli, 12.500,00 TL meblağlı çek dışındaki çeklerin keşidecisi olduğunu, ... çek numaralı, 31/11/2019 keşide tarihli, 12.500,00 TL meblağlı çekin ise hamili olduğunu, TTK’nun ilgili hükümlerinde çeke ilişkin hükümler ile poliçeye ilişkin hükümlerin birlikte uygulanacağını, poliçenin ziyaına ilişkin olarak keşidecinin de dava açma hakkı bulunduğunu,

dava konusu çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağını belirterek dava konusu tüm çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini akabinde tüm çeklerin iptal edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25.07.2019 tarihinde UYAP üzerinden mahkememize gönderdiği dilekçesinde ise dava dilekçesinde belirttiği çeklerden ... çek numaralı çekin dilekçede yazılan çek numarasının sehven yanlış yazıldığını, doğru çek numarasının ... olduğunu belirterek düzeltme talebinde bulunmuştur.

Mahkememizce dosya incelenmiş ve davacının dava konusu yapılan çeklerin bir kısmının keşidecisi, bir tanesinin ise hamili olduğu anlaşılmış, 29.07.2019 tarihli ara karar ile dava dilekçesinin bir numaralı bendinde belirtilen; ...Bankası A.Ş. ...Şubesi'ne ait keşidecisi davacı olan, keşide yerleri İstanbul olan, ... ve ... çek numaralı, 30/10/2019 ve 30/11/2019 keşide tarihli ve 45.000,00 TL meblağlı çekler ile yine keşidecisi davacı olan, keşide yeri İstanbul, 30/04/2020 keşide tarihli, 5051876 çek numaralı 20.000,00-TL meblağlı,

çek yönünden zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali davasını keşideci açamayacağından bu çeklerle ilgili olarak mevcut dosyada davanın reddine, ...bank A.Ş. ...Şubesi'ne ait, keşidecisi ...

Şti. ve keşide yeri İstanbul olan, ... çek numaralı, 31/11/2019 keşide tarihli, 12.500,00 TL meblağlı çek yönünden ise davanın iş bu dava dosyasından tefrik edilerek yeni bir esasa kaydedilmesine, bu çek ile ilgili yargılamanın yeni esasa kaydedilecek dava dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava, TTK'nun 818/1-s bendi yollaması ile TTK'nun 757. maddesi hükümlerine dayalı olarak açılan zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptali istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ve eklerinde davacı tarafça davaya konu edilen çeklerin hamili olunduğuna dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Kaldı ki, davacı vekili dava dilekçesinin 1 nolu bendinde müvekkili davacının dava konusu çeklerin keşidecisi olduğunu açık bir ifade ile belirtmiş, ayrıca dilekçesinde TTK’nun ilgili hükümlerine göre çekin keşidecisinin dahi zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceğini ifade ederek keşideci olan müvekkilinin huzurdaki davayı açabileceğini ifade etmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi yollamasıyla çekler bakımından yine yasanın iptale ilişkin 759/2. maddesinin uygulanması gerekir. TTK M.759/2’ye göre iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Davacı tarafından bu içerikte herhangi bir belge de dosyaya sunulmamıştır.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki beyanlarından dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu anlaşılmaktadır. TTK hükümlerine göre keşideci, kaybettiği çekin bedeli kendisinden talep edildiğinde veya çekin kimde olduğunu öğrendiğinde hasım göstererek borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açmak ve o aşamadan sonra gerekli tedbirleri istemek hakkına sahip bulunduğundan, keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açmada hukuki yararı bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki "müvekkili davacının dava konusu çeklerin keşidecisi olduğu" yönündeki açıklamaları ile dosya kapsamına göre keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası ikame edemeyeceği, keşideci konumunda bulunan davacının dava konusu çeklerin keşidecisi olması nedeni ile mevcut davayı açamayacağı, bu nedenle aktif dava husumetinin dahi bulunmadığı, bu aşamada mahkememizce başkaca araştırmayı gerektirir bir hususun kalmadığı anlaşılmakla HMK 320. maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.