İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/110 K.2021/496

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigorta şirketlerinin rücu servislerinin araştırma ve takip işlemlerinin yürütülmesi alanında faaliyet gösterdiğini, taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkili davacının, davalı şirketin kuyumcu paket sigortası poliçesine bağlı yapılan müracaatlarla ilgili hasar dosyalarının araştırılması ve incelenmesi çalışmaları için görevlendirildiğini, ücret konusundaki sözlü anlaşmaya göre davalı şirket tarafından müvekkili davacıya, ödemekten kurtulacakları hasar bedeli üzerinden %3 ve ayrıca masrafların ödeneceğinin kararlaştırıldığını,

sigorta eksperinin çıkarttığı rapora göre davalı sigorta şirketince dava dışı sigortalısına 1.000.000,00-TL. gibi bir rakamın ödenmesinin gündeme geldiğini, ancak müvekkili davacı şirketin yaptığı araştırma sonucunda davalıdan talep edilen hasarın muvazaalı olduğunun tespit edilerek,

davalı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 1.000.000,00-TL. ödemekten kurtarıldığını, böylece davalı sigorta şirketinin müvekkili davacıya anılan tutarın %3'ü olan 30.000,00-TL. ödeme yapması gerektiğini, davalı şirket yetkililerinin bu tutardan bir miktar daha indirim yapılmasını istemeleri üzerine müvekkili şirketçe bu miktarın 20.000,00-TL.'ye indirildiğini, ancak kararlaştırılan bu bedele rağmen davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline ödeme yapılmadığını, bu nedenle davalı şirket aleyhine....

İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı sigorta şirketin haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek ve dilekçesinde açıklanan diğer nedenlerle; davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili ise cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından yapılan ve müvekkili davalı şirketi hasar ödemekten kurtaran herhangi bir çalışmanın olmadığını, aksine ... sayılı hasar dosyası ile ilgili olarak .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...

E. sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine 1.000.000,00-TL. için belirsiz alacak davası açıldığını, davacının müvekkilini ödeme yapmaktan kurtaran bir çalışması olmadığından, talep edilen ekspertiz ücretinin de hak edilmediğini, yine müvekkili şirketçe davacı tarafa 10.000,00-TL. hizmet bedeli + KDV ile birlikte masraf harcamalarına ilişkin olarak toplamda 19.266,00-TL. ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin davacı karşı tarafa başkaca bir borcunun da bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle;

davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; davacı şirketçe taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklandığını ileri sürülen hizmet bedelinin tahsiline yönelik....İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı dosyasında girişilen ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK.’nun 67. maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf delil olarak; .... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı icra takip dosyası, davalı nezdinde bulunan ... nolu ... Poliçesi’ne bağlı yapılan müracaatlarla ilgili hasar dosya araştırma ve inceleme çalışmaları ile raporları, ilgili eksper raporu, tanık beyanı, bilirkişi incelemesi, tarafların ticari defter ve kayıtları, e-mail yazışmaları ve diğer her türlü yasal delile dayanmıştır.

Davalı taraf ise delil olarak; hasar dosyası, .... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı icra takip dosyası, .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ... E. dava sayılı dosyası, hırsızlık olayı ile ilgili Savcılık dosyası, ödeme belgeleri, bilirkişi incelemesi ve diğer tüm yasal delillere dayanmıştır.

Mahkemece.... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyası celbedilerek incelenmiştir. Anılan icra dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı sigorta şirketi aleyhine 12.560,00-TL. asıl alacak ve 1.844,60-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.404,60-TL.'nin tahsiline yönelik olarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe davalının itirazı üzerine takibin durduğu, huzurdaki davanın ise 1 (bir) yıllık hak düşücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucu Yargıtay bozma kararı öncesinde verilen 05/05/2016 tarihli, ... Esas ve... Karar sayılı kararda özetle; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, davalı nezdinde bulunan ... poliçesine bağlı yapılan müracaatlarla ilgili hasar dosya araştırma ve inceleme çalışmaları, ekspertiz raporu, e-mail yazışmaları, tarafların ticari defter ve belgeleri, .... İcra Müdürlüğü’nün... Esas sayılı takip dosyası, toplanan diğer deliller ve konusunda uzman sigortacı ...

SMMM ... tarafından düzenlenerek dosyaya sunulan ayrıntılı ve gerekçeli 23/06/2015 tarihli kök rapor ile 13/01/2016 havale tarihli ek rapor ve tüm dosya kapsamına göre; davacının bir sigorta eksperi olmamakla birlikte yapmış olduğu işin sigorta edilen riskle gerçekleşen hasarın nedeni konusunda araştırma yaptığı, taraflar arasında ödenecek ücret konusunda yazılı bir sözleşme bulunmadığı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu gereğince Sigorta Eksperleri Yönetmeliği’nin 15. maddesinde eksperlerin görevlerinin sayıldığı,

davalı sigorta şirketinin görevlendirmiş olduğu sigorta eksperinin yapmış olduğu inceleme sonucunda düzenlemiş olduğu 25/06/2013 tarihli raporda toplam zararın 978.000,00-TL. olduğunun belirtildiği, .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ...

E. sayılı dosyasında 13/01/2014 tarihli ara kararı ile bu tespitin %50'si olan 489.000,00-TL.’nin TTK.’nun 1427/3 maddesi gereğince avans olarak ödenmesine karar verildiği, mevcut tespitlere göre hasar tutarının 978.000,00-TL. olduğu sonucuna varıldığı, ekspertiz ücreti rehber tarifesine göre brüt hasar değerinin 500.001,00-TL. ile 1.000.000,00-TL. arasındaki hasarlarda ücretin tutarın %2’si oranında olduğu,

buna göre dava konusu hasar için inceleme ve araştırma yapan davacı şirkete KDV dahil 11.280,80-TL. daha ücret ödenmesi gerektiği, sonuç olarak davalı şirkete sigortalı bulunan iş yerinde 25/02/2013 tarihinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle davalı sigorta adına araştırma yapan davacı şirkete ödenmemiş bakiye ücretin 11.280,80-TL. olduğu belirtilerek; davanın kısmen kabulü ile; davalı tarafın.... İcra Müdürlüğü’nün...

E. sayılı takip dosyasında 11.280,80-TL. asıl alacak, 692,00-TL. işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 11.972,80-TL.’ye yönelik itirazının iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, kabul edilen 11.280,80-TL. asıl alacağın %20'sine denk gelen 2.256,16-TL. icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararın davalı sigorta şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından temyizen incelenmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından 14/01/2020 tarihli, 2016/8340 Esas ve 2020/98 Karar sayılı ilamda özet olarak; “...davanın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkin olduğu, taraflar arasındaki şifahi olarak yapılan ve tarafların da kabulünde olan sözleşmeye göre davacı şirketin davalı sigorta şirketini (davalının dava dışı sigortalısına hırsızlık rizikosunun gerçekleşmesi nedeniyle) ödemekten kurtaracağı bedel üzerinden belirlenen komisyon oranında ücrete hak kazanacağı, ancak yargılamanın herhangi bir aşamasında davacının sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirdiğinin ispatlanamadığı,

tam tersine sigorta tarafından mahkeme sonucunda belirlenen bedelin ödendiği, sonuç olarak davacı şirketin sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getirdiğini ispatlayamadığı, buna göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle kısmen kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği...” gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce 21/06/2021 tarihli duruşmada Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 14/01/2020 tarih, 2016/8340 E. ve 2020/98 K. sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Huzurdaki dava itirazın iptali davasıdır.

Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK.) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası ile alacaklı; icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır.

Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

İtirazın iptali davası, icra takibine ve takip talebine sıkı sıkıya bağlı davalardan olup; davanın, başlatılan takibin ve vaki itirazların niteliği gereğince takipte talep edilen alacağın varlığı ile miktarını kanıtlama yükümlülüğü davacı tarafa aittir.

Bir başka ifade ile itirazın iptali davasında “ispat yükü” kural olarak itiraz eden ve davacı alacaklıya borçlu olmadığını ileri süren davalı borçluya değil, davalıdan alacaklı olduğunu iddia eden davacıya aittir. Bu nedenle alacaklı olduğunu iddia eden davacı taraf, hukuki ilişkinin yani borcun varlığını, davalıdan alacağı bulunduğunu ve haklılığını kanıtlamakla yükümlüdür.

Somut olayda; sözleşme ile üstlenilen hizmetin davalı sigorta şirketine eksiksiz olarak verildiği, sözleşme gereği üstüne düşen edimlerin yerine getirildiği ve takibe konu yapılan bakiye ücretin hak edilmiş olduğu hususları, dolayısıyla takip konusu alacağın varlığı ve miktarı davacı şirket tarafından somut delillerle ispatlanamadığından, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır