İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/240 K.2020/839

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Nedeniye Hasımsız Kıymetli Evrak (Çek) İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lehtarı olduğu davaya konu ... ... ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... olan 31/07/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 20.000,00-TL. meblağlı, 15/08/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 20.000,00-TL. meblağlı, 29/08/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı, 20.000,00-TL. meblağlı 3 adet çekin keşidecisi tarafından ... A.Ş. vasıtasıyla müvekkiline gönderildiğini, çeklerin kargo şirketinde iken müvekkiline teslim edilmeden çalındığını ve zayi olduklarını belirterek öncelikle müvekkilinin ileride doğması muhtemel zararlarının önüne geçilebilmesi için dava konusu çeklerin üzerine ihtiyati tedbir niteliğinde ödeme yasağı konulmasını, sonrasında ise dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlgili kişi sıfatıyla ... vekili tarafından mahkememize sunulan talep dilekçelerinde; müvekkilinin dava konusu çeklerin iyi niyetli hamili ve alacaklısı olduğu, müvekkilinin dava konusu çekleri nakit para alacağına karşılık olarak 3. kişi konumunda olan ... Müh. İnş. Tes. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nden ciroyla aldığını, çeklerin muhatap bankaya ibrazına karşın mahkemece konulan tedbir kararı nedeniyle ödenmediğini, ve çeklerin arkasına ödeme yasağı kararı bulunduğunun yazıldığını, müvekkilinin dava konusu çeklerin hamili ve alacaklısı olması sebebiyle mahkemece verilen ödeme yasağı kararının kaldırılması gerektiğini belirterek, mahkemece ilgili bankaya ödeme yasağı ve tedbirin kaldırıldığına dair yazı yazılmasını, akabinde davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE:

Dava; 6102 sayılı TTK.’nun 818/1.s maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasıdır.

Davacı taraf delil olarak; dava konusu yapılan çeklerin fotokopileri, çeklerin keşidecesi olan dava dışı ...'e ait karakolda verilen ifadeye ilişkin tutanak, hırsızlığın meydana geldiği aracın şoförü ...'ın karakoldaki ifadesine ait tutanak, çalınan kargonun fatura detayı, tanık beyanı , bilirkişi incelemesi ve keşif deliline dayanmıştır. İlgili kişi ... ise çeklerin fotokopileri, çeklerin asılları, banka kayıtları ve diğer her türlü yasal ve takdiri delile dayanmıştır.

Uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenleme olan 6102 sayılı TTK.’nun 818/1-s maddesi yollamasıyla uygulanacak yine aynı yasanın 757. ve devamı maddelerine göre; "iradesi dışında poliçe (çek) elinden çıkan kişi, ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi’nden muhatabın poliçeyi (çeki) ödemekten men edilmesini isteyebilir. 6102 sayılı TTK.’nun 764/1. maddesine göre ise; “elden çıkan poliçe (çek), verilen süre içinde Mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir”.

Yargılama sırasında dosyaya sunulan dilekçelerden, gelen belgelerden ve tarafların beyanlarından; huzurdaki dava açıldıktan sonra ... adlı şahıs tarafından dava konusu çeklerin bankaya ibraz edildiği, mahkememizce davacı vekiline çek istirdatı davası açmak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyaları ile ayrı ayrı çek istirdatı davaları açıldığı, .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 20/11/2020 tarihli, ... E. ve ... K. sayılı kararla dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasıyla birleştirilmesine karar verildiği, yargılamanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında devam edeceği, dosyanın ise halen derdest olduğu görülmüştür.

İlgili kişi ... vekili 04/12/2020 tarihli duruşmadaki beyanında dava konusu çeklerle ilgili istirdat davası açıldığını ve davanın konusuz kaldığını beyan ederek çekler üzerindeki tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Mahkememizce .... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ve .... Asliye Ticaret Mahkemesi’ne ayrı ayrı müzekkere yazılmış, gelen cevap ve eklerinden dava konusu çeklerle ilgili olarak davacı şirket vekilince ayrı ayrı çek istirdatı davaları açıldığı, sonrasında her iki dosyanın .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında birleştiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere; zayi nedeniyle çek iptali davaları, niteliği itibariyle hasımsız olarak açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı çek istirdatı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD.'nin 23/10/2017 tarih, 2016/8764 E. ve 2017/5619 K. sayılı ilamı.)

Somut olayda; dava konusu çekleri elinde bulunduran kişi (...) artık ortaya çıktığına göre, hasımsız olarak görülen zayi nedeniyle çek iptali davasına devam edilmesine imkan bulunmamaktadır. Davacı tarafın dava konusu yaptığı çeklerle ilgili olarak çek istirdatı davası açtığı dosya kapsamı ile sabit olduğundan, huzurdaki zayi nedeniyle çek iptali davası konusuz kalmış olup, mahkememizce aşağıdaki gibi karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan ilgili kişi vekili tarafından yargılama devam ederken dava konusu çekler üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılması hususu talep edilmiş ise de, çeklerle ilgili olarak davacı tarafça çek istirdatı davası açılmış olduğundan, ilgili kişi vekilinin talebi yerinde görülmemiş ve ödeme yasağının kaldırılması talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Zira, 6102 sayılı TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken 758 ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda davacı tarafça verilen süre içerisinde istirdat davası açıldığına göre, yasa gereği ödeme yasağı kararının da kaldırılmaması gerektiğinden, ilgili kişinin ödeme yasağının kaldırılması yönündeki talebinin de mahkememizce reddine karar verilmiştir. (Yargıtay 11. HD.’nin 31/10/2016 tarih, 2015/11662 E. ve 2016/8538 K. sayılı, Yargıtay 11. HD.’nin 19/03/2013 tarih, 2012/6709 E. ve 2013/5277 K. sayılı ilamları.)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır