İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/602 K.2021/246

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali - Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ticaret yaptığı ... Ltd. Şti. tarafından 22/10/2020 tarihli, ... seri numaralı ve 76.690,30-TL. bedelli tahsilat makbuzuna karşılık ..., ... Şubesi’ne ait, ... seri numaralı, 30/11/2020 keşide tarihli ve 76.690,30-TL. meblağlı çekin ...

Kargo firması ile gönderimi aşamasındayken henüz müvekkili şirkete ulaşmadan çalındığını, çalınan çekin kötüniyetli kişiler tarafından işleme konulması ve karşılığının talep edilmesi riskinin bulunduğunu, bu durumun ise müvekkili şirketin mağduriyetine sebebiyet vereceğini, bu nedenle öncelikle çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek için tedbir amaçlı olarak çek üzerine ödeme yasağı konulmasını, yapılacak yargılama sonucunda ise dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK.’nun 818/1.s maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 757. vd. maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasıdır.

Davacı taraf delil olarak; ... ... ... A.Ş. ... Şubesi’ne ait, ... seri numaralı, 30/11/2020 keşide tarihli ve 76.690,30-TL. meblağlı çek fotokopisi, 22/10/2020 tarihli, ... sıra numaralı tahsilat makbuzu fotokopisi, faturalar, kargo takip formu, mail yazışmaları, şikayetçi ifade tutanağı, dava konusu çekin çalındığına ilişkin tüm kayıt ve dokümanlar, dava konusu çeke ilişkin ticari defter ve kayıtlara dayanmıştır.

Dava açıldıktan sonra davacı şirket vekili Av. ... tarafından UYAP sistemi üzerinden 08/01/2021 tarihinde mahkememize gönderilen dilekçede özetle; dava konusu çekin .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği, bu nedenle huzurdaki davanın konusuz kaldığı beyan edilerek, dosyaya yatırılan teminatın ve bakiye gider avansının kendilerine iadesine karar verilmesi talep etmiştir.

Mahkememizce .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyası celp edilerek incelenmiştir. İcra dosyasının incelenmesinde; dava dışı ....A.Ş. tarafından, huzurdaki davaya konu, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan,...ı A.Ş. ... Şubesi’ne ait, ... seri numaralı, 30/11/2020 keşide tarihli, 76.690,30-TL. meblağlı çeke dayalı olarak mahkememiz dosyasının davacısı olan şirketin de aralarında bulunduğu borçlular aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatılmış olduğu görülmüştür.

.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesi üzerine davaya konu çek ile ilgili olarak icra takibine başlanıldığı tespit edildikten sonra mahkememizce 15/03/2021 tarihli ara kararla; “...davacı vekiline dava konusu çeki elinde bulunduran ... A.Ş.'ye karşı TTK.’nun 816/1-s bendi yollamasıyla 758. maddesi gereğince çek iadesi (istirdatı) davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davaya konu çek yönünden mahkememizce ödeme yasağına dair verilmiş ihtiyati tedbirin kaldırılarak çekle ilgili olarak huzurdaki davanın ön şart yokluğu nedeniyle reddine karar verileceğinin ihtar edilmesine...” karar verilmiştir.

Mahkememiz ara kararı davacı vekiline usulüne uygun ve ihtaratlı olarak tebliğ edilmesine karşın, davacı vekili mahkememizce verilen kesin süreye rağmen herhangi bir çek istirdati dava açmamış, bu yönde dava açtıklarını da bildirilmemiştir.

Davacı şirket vekili Av. ... 31/03/2021 tarihli duruşmadaki imzalı beyanında özetle; dava konusu çek ile ilgili olarak çek istirdatı davası açmaları için mahkemece kendilerine verilen süreden haberdar olduklarını, buna ilişkin tebligatı aldıklarını, ancak bu davayı açmayacaklarını, açmamakta da ısrarlı olduklarırnı, dolayısıyla bu yöndeki tasarrufları da dikkate alınarak dosyanın karara çıkarılmasını belirtmiş, ayrıca dosyaya yatırdıkları teminatın ve bakiye gider avansının da kendilerine iadesini talep etmiştir.

Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş içtihatlarında da belirtildiği üzere; zayi nedeniyle çek iptali davaları özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı “çek istirdatı” davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davasının açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay .... HD.’nin 23/10/2017 tarihli, 2016/... E. ve 2017/... K. sayılı ilamı)

Somut olayda; dava konusu çekin kayıp olmadığı, kimin elinde olduğunun artık bilindiği anlaşıldığından, mahkememizce çek iptali davasını açan davacı tarafa mevcut çek hamiline karşı “çek istirdatı davası” açmak üzere kesin süre verilmesine karşın, davacı tarafça verilen sürede çek istirdatı davası açılmadığından, ayrıca açılmayacağı hususu da duruşmada davacı vekili tarafından açıkça beyan edildiğinden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır