İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/90 K.2021/684

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı idare arasında 2017/... ihale kayıt numaralı ihale neticesinde yapılmış Araç ve İş Makineleri İşletilmesi Hizmet Alım Sözleşmesi gereği 2017-2018 tarihleri arasında verilen hizmet işinin, 31/12/2018 tarihinde eksiksiz ve kusursuz olarak tamamlanarak davalıya teslim edildiğini, taraflar arasında geçici kabuller ve kesin kabul ile işin sonlandırıldığını ancak, davalı idareye verilen Türkiye... A.Ş. ...

Şubesine ait, 25/06/2019 tarih, 600.000 TL bedelli teminat mektubunun iade edilmediğini, ayrıca teminat mektubu nedeniyle müvekkilinin komisyon ödediğini, müvekkilinin idareye ve ...

Başkanlığına herhangi bir borcunun bulunmadığını, Teminat Mektubu ve İade Şartlarına ilişkin sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle teminat mektubunun müvekkili şirkete iadesine ve şimdilik 1.000 TL banka teminat komisyonunun iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili idare arasında hizmet alım işine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme süresi içerisinde 27/03/2018 tarihinde firma personellerinden ...'un işin ifası esnasında trafik kazasına karıştığını, Hizmet Alımı sözleşmesinin 5. Maddesinde "Şoförlerin sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve 3. şahıslara verecekleri zarardan dolayı yüklenici sorumlu olacaktır" hükmünün bulunduğunu, olay sebebi ile müvekkili idare aleyhinde ....

İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden 109.821,98 TL tutarında ilamsız icra takibi başlatıldığını, idare aleyhine ...

Asliye Ticaret Mahkemelerinde maddi ve manevi tazminat talepli 4 ayrı dava açıldığını, davaların derdest olduğunu, sözleşme, eki niteliğindeki Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 9. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesindeki hükümler gereğince iade şartlarının oluşmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Dava; taraflar arasında yapılmış Hizmet Alım Sözleşmesi kapsamında davalıya verilen... A.Ş tarafından 25/06/2019 tarihinde düzenlenen, 31/12/2020 tarihine kadar geçerli 600.000,00 TL bedelli Teminat Mektubunun iadesi ve ödenen komisyonların davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin varlığı her iki tarafında kabulünde olup, davacı taraf sözleşme gereği işin eksiksiz ve kusursuz tamamlanarak davalıya teslim edildiğini ileri sürmüş; davalı taraf ise, firma personelinin işin ifası sırasında trafik kazası geçirmesi nedeniyle sözleşme kapsamında teminat mektubunun iade şartlarının oluşmadığını savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu teminat mektubunun iadesinin ve ödendiği ileri sürülen teminat mektubu komisyonunun davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Yanlar arasındaki uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden; davaya dayanak ve konu yapılan yanlar arasındaki sözleşme kapsamında davacı tarafça davalıya verilen ve dava konusu yapılan teminat mektubunun davacıya iadesi isteminin haklı nedenlere dayanıp dayanmadığının, teminat mektubunun iadesinin gerekip gerekmediğinin ve teminat mektubu nedeni ile ödenen komisyon bedelinin talep edilip edilemeyeceğinin tespiti için bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilerek,

taraf ticari defter ve kayıtları ile getirtilip-sunulan belgelerle birlikte dosya konusunda uzman bilirkişiler SMMM ..., sayıştay denetçisi ... ve nitelikli hesaplamalar konusunda uzman Prof. Dr. ...'na tevdi edilmiş, adı geçen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 26/05/2021 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.

Alınan bilirkişi kurulu raporunda özetle; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin, KHK kapsamında süresinden önce davalı idare tarafından feshedildiği, sözleşmenin taşeron içlilerle ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde sonlandırıldığı; dava konusu teminat mektubunun, yüklenicinin ancak kanunda belirtilen idarelere ve kanunda belirtilen gerekçelerle borçlu olduğunun tespiti halinde nakde çevrilerek bu borçların ödenebileceği ve kalanının yükleniciye iade edilebileceği, aksi halde yükleniciye iadesinin gerektiği, yüklenici davacının da davalı idareye raporda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere borçlu olmadığı,

bu nedenle teminat mektubunun davacıya iadesi isteminin haklı nedenlere dayandığı; taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin sona ermesi nedeniyle, doğup doğmayacağı belli olmayan, ne zaman doğacağı bilinmeyen, sonradan ortaya çıkması muhtemel işçi alacakları için idareye yöneltilmesi muhtemel davalar veya mal ve hizmet ayıbının sonradan ortaya çıkma ihtimali gerekçe gösterilerek ve feshedilen sözleşme hükümlerine dayanılarak bu sözleşmeler nedeniyle alınmış teminat mektubunun davalı idare tarafından alıkonulamayacağı, rehin tutulamayacağı, tedbiren uzun süre bekletilemeyeceği,

dolayısıyla dava konusu teminat mektubunun davacıya iadesinin gerektiği ve mektubu veren bankaya ödenen komisyonun davacı tarafça talep edilebileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi kurulu raporu gerekçeli, denetlenebilir, dosya içeriğine uygun ve uyuşmazlığı çözmeye yeterli görüldüğünden, davalı taraf itirazları yerinde görülmemiş, mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, alınan ve benimsenen bilirkişi kurulu raporu, toplanıp birlikte değerlendirilen tüm delillere göre; taraflar arasında yapılmış Araç ve İş Makineleri İşletilmesi Hizmet Alım Sözleşmesinin KHK kapsamında sonlandığı, sözleşmenin ayakta kaldığı süreçte yapılan işin yüklenici tarafça tamamlanarak davalı idareye teslim edildiği dosya kapsamı ile sabittir.

Sözleşme sürecinde yüklenici davacının kusuruna ilişkin davalı idare tarafından düzenlenen herhangi bir tutanak bulunmadığı gibi hakediş ödemelerinde de herhangi bir ceza kesintisinin yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda benimsenen bilirkişi kurulu raporunda dayanak ve gerekçeleriyle ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, sözleşmeye ve davaya konu teminat mektubunun yüklenici davacıya iadesi gerekmektedir.

Davalı tarafça her ne kadar işçi tazminatlarından doğan davalardan veya sonradan ortaya çıkma ihtimali bulunan ayıp nedenlerinden dolayı mektubun iadesinin şartlarının oluşmadığı ileri sürülmüş ise de; yukarıda açıklandığı üzere sözleşme ilişkisi sona erdiğinden ve davalı tarafça kabule ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmadığından, sonradan doğma ihtimali bulunan zararlardan dolayı teminat mektubunun iade edilmemesinin yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Kaldı ki, sözleşmeden doğan her türlü zarar ve ziyan iddialarına ilişkin yasa gereği davalı idarenin tazminat hakkı bulunmaktadır. Dolayısıyla, dava konusu teminat mektubunun davacıya iadesinin gerektiği anlaşıldığından davanın kabulü ile dava konusu teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafça talep edilen teminat mektubu komisyon bedeline ilişkin yapılan incelenme sonrasında; yukarıda değinildiği gibi dava konusu teminat mektubunun sözleşmenin sonlandırılmasıyla birlikte davacıya iadesinin gerektiği ancak, davalı tarafın iade etmemesi nedeniyle davacının mektubu veren bankaya komisyon ödediği, bu duruma davalının sebebiyet verdiği, dolayısıyla ödenen komisyondan davalının sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı vekilinin 21/09/2021 tarihli dilekçesine eklediği dekontlarla belgelediği teminat mektubu için davacı tarafça dava dışı bankaya ödenen komisyon bedelinden taleple bağlı kalınarak 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki karar verilmiştir.

23/09/2021 Başkan ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Üye ... ¸e-imzalı Katip ... ¸e-imzalı