İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/629 K.2025/62

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait .... bodrum katında bulunan adresteki ticari işletmeyi 21.09.2023 tarihinde su bastığını, su baskını sebebiyle bazı resmi evrak ve ticari defterlerin kullanılamaz hale geldiğini beyanla 2010-2022 yıllarına ait envanter defterleri, 2010-2015 yıllarına ait defter-i kebir ile yevmiye defterleri, 2010-2022 yıllarına ait makbuzlar, dekontlar, fişler, gider makbuzları; 2010-2022 yıllarına ait SGK Ücret Bordroları, ücret pusulaları, personel günlük ve senelik izin pusulaları, izin kayıt defterleri, puantaj cetvelleri, SGK hizmet fişleri, personel SGK raporları ile işe giriş ve çıkış bildirgelerinin Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep eden ... Ltd. Şti yönünden dosya tefrik edilerek, mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.

Talep; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın ticari defter ve belgelerin saklanması ve ibrazına yönelik 82/1 fıkrasında, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin neler olduğu sayılmıştır. Buna göre; tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, TTK'nın 64/1 fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı maddenin 2. fıkrasında; ticari mektupların, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalar olduğu hüküm altına alınmıştır.

TTK'nın 64/1 fıkrasına göre tacir; ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.

TTK'nın 82/5 fıkrası uyarınca, birinci fıkrada öngörülen belgelerin saklanma süresi on yıldır.

TTK'nın 82/7 fıkrası; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, bu davanın hasımsız açılacağı, mahkemenin gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebileceği hükmünü havidir.

Ticari defterler bakımından; talebe konu edilen defterler hakkında zayi belgesi verilmesine yönelik talepte talep tarihi itibariyle hukuki yarar bulunduğu, ancak sadece 2015 yılına ait Defter-i Kebir defterine ilişkin noter tasdik kaydı ibraz edilebildiği, bu haliyle talep konusu diğer defterler yönünden zayi belgesi verilmesini sağlayacak yeterli kanaat uyandırılamadığı göz önüne alınarak, mezkur defter dışındaki defterler yönünden istem reddedilmiştir.

2010 yılından 2022 yılına kadar SGK ücret bordroları, ücret pusulaları, personel günlük ve senelik izin pusulaları, izin kayıt defterleri, puantaj cetvelleri, SGK hizmet fişleri, personel SGK raporları, işe giriş ve çıkış bildirgeleri bakımından; talep tarihi itibariyle 2013 yılı öncesine ilişkin talepte hukuki yarar bulunmadığı; 2013 yılından talep tarihine dek olan dönem açısından durum değerlendirildiğinde ise, söz konusu belgelerin TTK'nın 82/1 fıkrası uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olmadığı, kaldı ki bazı belgelerin SGK'dan temin edilebilmesinin mümkün olduğu dikkate alınarak, bu belgeler yönünden istem kabul görmemiştir.

2010 yılından 2022 yılına kadar, makbuzlar, faturalar, irsaliyeler, dekontlar, fişler, gider makbuzları bakımından ise; talep tarihi itibariyle 2013 yılı öncesine ilişkin talepte hukuki yarar bulunmadığı; 2013 yılından talep tarihine dek olan dönem açısından durum değerlendirildiğinde ise, talebe konu belgeler ile ilgili somut bir veri veya delil bildirilmediği, hal böyle olunca zayi belgesi verilmesini sağlayacak yeterli kanaat oluşmadığı göz önüne alınarak, bu belgeler yönünden de istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/13384 E - 2014/1905 K sayılı kararı ile İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/1825 E -2023/1501K sayılı kararı )

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır