İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/95 K.2023/655

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ... Ltd. Şti.tarafından müvekkilleri aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe dayanak 04/10/2018 vade tarihli ve 520.000 TL bedelli çekten dolayı müvekkillerinin borçlu olunmadığını, takibe dayanak çekin baskı ve zorla müvekkillerinden alındığını, müvekkilleri ile davalı arasında ticari ilişki ve alışveriş bulunmadığını, diğer davalı ... ... Ltd.

Şti.'nin takip dosyasındaki alacağı temlik aldığını; takibe ve davaya dayanak çekin, müvekkili ...'nın bir dönem ortağı olduğu dava dışı şirket tarafından davalı ... ... Ltd. Şti.'nden alınan paraya karşılık verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi tehdidi altında verildiğini, müvekkillerinin herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkillerinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; takibe ve davaya dayanak çekin dava dışı şirketin cirosu ile müvekkili ... tarafından teslim alındığını, takipten sonra takip konusu alacağın diğer müvekkili ... ... Ltd. Şti.tarafından temlik alındığını; müvekkilinin çekten dolayı alacaklı olduğunu, davadaki ispat yükünün davacıya ait olduğunu, davacı taraf iddialarını soyut olduğunu, somut delillere ispatlanamadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

.... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasının incelenmesinden, takip alacaklısı davalı ... ... Ltd. Şti. tarafından, davacılar hakkında takibe ve davaya dayanak çeke dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine girişildiği görülmüştür.

Dava; davalı takip alacaklısı tarafça davacılar hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takip konusu çekten dolayı dilekçede ileri sürülen nedenlerle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, kural olarak İİK'nın 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davalarında borçlu olunmadığı ileri sürülmüş ise; alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamak yükümlülüğü alacaklıdadır. Ancak, alacağın kambiyo senedine dayanması halinde bu genel kuralın istisnası olarak borçlu olunmadığının kanıt yükümlülüğü, iddiayı ileri süren borçlu taraftadır.

Davacı taraf, takibe ve davaya dayanak çekin baskı ve zorla alındığını, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek davalıya borçlu bulunmadığı iddiasına dayalı menfi tespit isteminde bulunmuştur.

Davacı tarafın iddiası kapsamında çözümlenmesi gereken uyuşmazlık, takip ve dava konusu çekin davacılardan baskı ve zorla alınıp alınmadığı, buna bağlı olarak bedelsiz olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlık konusu çek, kambiyo senedi niteliğindedir ve kambiyo senetleri sebepten mücerret olup, çekteki imzasına itiraz etmeyen davacının, dava konusu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığı yönündeki iddiasını HMK'nın 200 vd.maddeleri uyarınca yazılı delillerle kanıtlaması gerekir.

Bu bilgiler ışığında somut olayda; davacı taraf her ne kadar takip ve dava konusu çekin baskı ve zorla alındığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş ise de; çekin düzenlenme tarihi ile takip tarihi dikkate alındığında dava tarihine kadar geçen 4 yıllık sürede herhangi bir suç duyurusunda bulunulmamış olması karşısında davacının bu yöndeki iddialarının samimi ve inandırıcı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda bir ödeme aracı olan, yasal unsurları tam olan takip ve dava konusu çekten dolayı davacı tarafın borçlu olmadığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından davacı tarafça HMK.

200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlanamayan ve iddia edilen vakıalar hakkında da HMK'nın 226/1-c md. gereğince yemin deliliyle kanıtlanamayacak olan davanın reddine; takip durdurulmadığından ve bu nedenle koşulları oluşmadığından davalı tarafın tazminat isteminin de reddine ilişkin aşağıdaki kararı vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı