İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/109 K.2025/82

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01/07/2010 günü davalı ... Belediyesi' ne ait davalı ... ' ın kullandığı ... plakalı aracın çarpması sonucu davacı ...' in yaralandığını, bu nedenle .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...Esas sayılı dosyada açtıkları tazminat davasında bilirkişi raporu ile 73.014,17 TL hastane masrafının tespit edildiğini, mahkemenin taleple bağlılık ilkesini gerekçe göstererek 5.000,00 TL maddi tazminat kararı verdiğini, geri kalan miktar yönünden .... İcra Müdürlüğü' nde 2018/... Esas sayılı ilamsız icra takibi yapıldığını, tüm borçluların takibe itiraz etmeleri nedeniyle takibin durduğunu, itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; bilirkişi raporunda ... ' nın sorumluluğunun bulunmadığının tespitinin yapıldığı halde aleyhine icra takibi yapıldığını, aynı şekilde .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...sayılı kararında ... ' nın sorumluluğunun bulunmadığının tespitinin yapıldığını, 6552 sayılı yasa 64.maddesi, 5521 sayılı yasa 7.maddesi gereği ...' ya dava açılmadan önce kuruma müracaatın zorunlu olduğunu, bunun icra takibini de kapsadığı halde davacının bu yola başvurmadan önce icra takibine girişmesinin usulsüz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; maddi tazminata ilişkin dava konusu icra takibi dışında ayrıca .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esaslı dosyasında da ilamlı icra emri gönderildiğinden ödeme emrinin mükerrer olduğunu, tazminattan ...' nın sorumlu olduğunu, bu nedenle husumetten davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporundaki kalemler için ıslah veya ek dava açılması gerekirken ilamsız takip yoluna gidilmesinin usule aykırı olduğunu, bahsi geçen bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, davanın reddini, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; söz konusu olaya ilişkin .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...Esas sayılı dosyada davanın devam edip istinaf aşamasında olduğundan derdestlik nedeniyle davanın reddi gerektiğini, sadece bilirkişi raporu ile borç doğmayacağı için icra takibi yapılamayacağını, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

Davalı ...

Sigorta vekili cevap dilekçesinde; tedavi giderlerinin bedensel zarar olmayıp iki yıllık zaman aşımına uğradığını, ... plakalı aracın trafik ( ZMSS ) sigortasını yaptıklarını, tedavi giderlerinin tamamından ... ' nın sorumlu olduğunu, davacının özel hastane masraflarının kendilerine yüklenemeyeceğini, 6111 sayılı Kanun' un yürürlük tarihi olan 25/02/2011 tarihinden önceki dönemde yapılan tedavi giderlerinin de ... tarafından karşılanacağına dair ... ' nın kendi iç genelgesinin (07/02/2012 tarih ve 2012-5 sayılı genelge) bulunduğunu, yine 6111 sayılı Kanun' un geçici 1.maddesinin de bunu düzenlediğini,

davalının temerrüde düşürülmediği için faiz istenemeyeceğini, sigortasını yaptıkları aracın kusurunun bulunmadığı için kendi sorumluluklarının bulunmadığını, kendilerine yönelik davanın reddini talep etmişlerdir.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın konusu, davacının davalılara karşı açtığı .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...Esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunda 73.014,17 TL' nin mahkeme kararında karar altına alınmaması nedeniyle ilamsız icra yolu ile tahsil edilmesi amacıyla yapılan ilamsız icra takibine ( .... İcra Dairesi' nin 2018/... Esas ) davalıların yaptıkları itirazların iptali davasıdır.

Dava ilk açıldığında Asliye Hukuk Mahkemesi' nde açılmış olup verilen kararın istinafı sonucu Bölge Adliye Mahkemesi, davalılardan birisinin sigorta şirketi olması dolayısıyla Ticaret Mahkemesi' nin görevli olduğu gerekçesiyle kaldırmıştır.

Daha sonra .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ... sayılı kararı ile görevsizlik kararı vermiştir.

Dosya görevsizlik kararı sonucu mahkememize gelmiş, ilk olarak ... Esas sayılı dosya numarasını almış, mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 01/06/2021 tarih ... sayılı kararı ile davalılar ... Belediye Başkanlığı, ... Sigorta, ... yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne, ilamsız icra takibine yapılan itirazın ... yönünden iptali ile takibin devamına karar verilmiştir.

Bu karara karşı ... vekilinin istinaf yoluna gitmesi neticesinde verilen mahkememizin 1.kararı ( ... ) kaldırılmıştır. İstinaf yoluna sadece davalı ... vekili gitmiş olup, diğer davalılar yönünden verilen davanın reddi kararına karşı davacı taraf istinaf yoluna gitmemiştir. Burada tartışılması gereken hususlardan birisi de haklarında açıklan davanın reddedilmesi kararının davacı tarafından istinaf edilmemesi halinde davalılar ... Belediyesi, ...

Sigorta, ... yönünden mahkememizin ilk kararının kesinleşip kesinleşmeyeceği hususudur. Bunun cevabı kararın davacı tarafından istinaf edilip edilmediği, dava konusunun kesinleşmeden icra edilebilen davalardan olup olmadığı, dava konusunun ve tarafları yönünden ( yani davalılar yönünden ) ihtiyari dava arkadaşlığı mı yoksa zorunlu dava arkadaşlığı mı olup olmadığına göre değişecektir.

Bilindiği gibi dava konusu tazminat davası olup, davalılar ihtiyari dava arkadaşıdırlar, yine niteliği gereği bu davada verilen karar kesinleşmeden icra edilebilir nitelikteki davalardan olduğundan ve de sadece davalı ... vekili ilk karara karşı istinaf yoluna gittiğinden, davacının davalılar ... Belediyesi, ... Sigorta, ... hakkında verilen ilk karar olan red kararının kesinleştirilmesi gerektiği düşünülebilir.

Ancak usul esastan önce gelir ilkesi uyarınca derdestlik itirazını da değerlendirmek gerekir. Derdestlik durumu varsa mahkememiz dava şartı olan bu durumu resen ele alması gerekir. Bilindiği üzere belirsiz alacak davalarında değeri belirli olan alacak davalarına göre derdestlik durumu farklıdır. Mesela değeri belirli olan bir davada kısmi dava açılıp daha sonra geri kalan kısım için ayrı bir dava açılabilir. Bu durumda derdestlik itirazı dinlenmez.

Ama belirsiz alacak davalarında durum böyle değildir. Öncelikle başta dava değeri belli olmadığından tahmini bir değer üzerinden dava açılır, dava değeri daha sonra bilirkişi raporu ile tespit edildiğinde ıslah yolu ( bedel artırımı ) ile ayrı bir dava açmaksızın aynı dava içerisinde talep çoğaltılabilir. Veya açılmış davada verilen karar kesinleştikten sonra bilirkişi raporuna göre tazmin edilmeyen kısım için ayrı bir dava açılabilir.

Yani belirsiz alacak davasında kısmi dava açılamaz. Bunun yerine ya aynı dava içerisinde bedel artırım yoluna gidilmeli veya ilk karar kesinleştikten sonra tazmin edilemeyen kısım için yeni dava açılmalıdır. Elde açık bulunan derdest belirsiz alacak davası varken tarafları, sebebi ve konusu aynı ikinci bir belirsiz alacak davası açılamaz. Açılırsa derdestlik nedeniyle HMK 114/1-ı ve 115.maddeleri nedeniyle dava usulden reddedilir.

Usul esastan önce geldiğinden mahkemenin kararının istinaf etmeyen taraflara da bu husus sirayet eder. Yani mahkememizde açılan davada tarafları, sebebi ve konusu aynı olan ve daha önce açılan bir dava vardır. Mahkememizin davasının dava dilekçesi İstanbul 7. Asliye Hukuk Mahkemesi' ne sunulduğu, 10/07/2018 tarihinde tarafları, sebebi ve konusu aynı olan .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...Esas sayılı dosyası derdest durumda idi.

Ancak hukukta istisnanın istisnası olan durumlar vardır. HMK 107.maddesinde belirsiz alacak davası düzenlenmiştir. Bu madde de 2020 yılında değişiklik yapılmıştır. Yukarıda belirsiz alacak davası için anlatılanlar değişiklikten sonraki hal içindir. Değişiklikten önce belirsiz alacak davalarında da derdestlik itirazına tabi olmaksızın kısmi davalar açılabiliyordu. Davamızın tarihi de 10/07/2018 olup bu değişiklikten önce açıldığı gibi ilk dava olan ....

Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...Esaslı dosyadaki dava tarihi ise 03/05/2011 tarihi olup HMK 107.maddesinin değişikliğinden önceki halini nazara alıp değerlendirme yapmalıyız. Buna göre her iki dosyanın dava tarihleri ve HMK 107.maddesinin değişiklikten önceki halini nazara aldığımızda derdestlik itirazının reddi gerekir. Çünkü dava tarihi itibariyle belirsiz alacak davalarında kısmi dava açılabiliyordu.

Yine davalılardan birisi zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de aynı zamanda ceza davası bulunduğundan ve de uzamış ceza davasına bağlı zaman aşımı söz konusu olduğundan zaman aşımı itirazı yerinde değildir.

Davalı ... Belediyesi' nin bir itirazı da mükerrer icra takibi iddiası ise de diğer icra takibinin (.... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas) daha önce hüküm altına alınan mahkeme kararının icrası olup davamızın konusunun ise ilk mahkemenin hüküm altına almadığı kısma yönelik ilamsız icra takibi olduğundan ( .... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... Esas) bu itirazda haklı değildir.

Sonuç olarak davacının dava tarihi itibariyle dava edilebilir bir alacak olduğu tespiti yapıldıktan sonra dosyada davacı vekilince yapılan usuli hatalar da nazara alınarak davacının davasının haklı olup olmadığı ve davalıların bundan sorumlu olup olmadığını değerlendirmek gerekir. İlk dava olan .... Asliye Hukuk Mahkemesi' nin ...sayılı kararda davacı lehine 5.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmiş, bu karara karşı istinaf yoluna gidilmediğinden kesinleşmiştir. Hükmedilen bu kısım için mahkememizce yeni bir karar HMK 114/1-i maddesi gereği verilemez.

Yine HMK 107.maddesinin 2020 değişikliğinden önce açılan dolayısıyla belirsiz alacak davasının kısmi dava şeklinde de açılabileceği dönemde açılmış, bu davanın davalılarının ihtiyari dava arkadaşları olması, davanın konusunun kesinleşmeden icraya konulabilen davalardan olması nazara alınarak her bir davalı için verilen kararın istinaf edilmemesi halinde sonradan karar bozulsa veya kaldırılsa bile bu davalıya bozma veya kaldırma sirayet edemez.

Yani hakkında red kararı verilen davalı yönünden; davacı aleyhe istinaf yoluna gitmemiş ise o davalı için önceki red kararı kesinleşir. Mahkememizin 01/06/2021 tarihli kararında davalılar davalılar ... Belediye Başkanlığı, ... Sigorta, ... yönünden davanın reddi kararı verilmiş olup bu karara karşı davacı istinaf yoluna gitmediğinden bu davalılar yönünden önceki karar kesinleşmiştir.

Her ne kadar bu davalılar yönünden de davaya Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararından sonra da yargılamaya devam edilmiş ise de bu durumu değiştirmez. Bu davalılar yönünden kesinleşmiş bir karar olduğundan önceki hükmün bu davalılar yönünden kesinleştirilmesine ve bu davalılar yönünden yeni bir hüküm kurulmasına yer olmadığına kararı vermek gerekmiştir.

Yeni esasta sadece davacının davalı ... ' ya yönelik taleplerinin değerlendirilmesi gerekir. Bilindiği gibi 6111 sayılı yasa ile 25/02/2011 tarihinden sonra özel kamu üniversite ayrımı yapılmaksızın trafik kazasından kaynaklanan tüm tedavi giderlerini ... karşılamaktadır. Kaza tarihimiz ise bu tarihten önceki bir tarih olan 01/07/2010 tarihidir.

Kaza tarihi itibariyle geçerli olan mevzuata göre ...' nın karşılamadığı tedavi giderlerini kusurlarının bulunması şartıyla sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu idiler. 6111 sayılı yasa geçici 1.maddesi ile geçiş hükmü düzenlenmiş olup buna göre kanunun yayımı tarihinden önce meydana gelen ödenmemiş tüm tedavi giderleri kurumca yani ... ' ca ödenir. Davacı 73.014,17 TL ...

Hastanesi' nde tedavi gideri olduğunu söylemiş ise de buna ilişkin dosyada sadece hastane masraf dökümü olup herhangi bir fatura sunulmamıştır.

... ' ya yazılan yazıya verilen 23/10/2024 tarihli cevapta dava konusu trafik kazası ile ilgili ... ... Hastanesi' ne ... ' nın herhangi bir ödeme yapmadığını ancak ...' in açtığı mahkememiz dosyası ( önceki esasımız ... Esas ) önceki kararı sonucu .... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... Esaslı dosyasında faizi ile birlikte 95.338,50 TL ödeme emri oluşturulduğu cevabı verilmiştir.

Dosyada yine ... Hastanesi' ne 15/10/2024 tarihli yazımız ile dava konusu tedaviye ilişkin fatura suretleri istenmiş, davacının ödeme yapıp yapmadığı sorulmuş, verilen cevap yetersiz ise de ... cevabı dikkate alınarak bu sefer .... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... Esaslı dosyası celp edilmiş olup yapılan incelemede mahkememizin 01/06/2021 tarih ... sayılı kararını icraya konulması neticesi davalı ... ' nın mahkememizin kabul ettiği tazminat miktarını icra dosyasına yatırdığı görülmüştür. ( 13/08/2021 tarihinde 95.338,50 TL ve 11/08/2021 tarihinde 8.707,33 TL)

Ancak icra dosyasında henüz reddiyat makbuzu kesilmediği ( davacı adına) davalı ... istenilen borcu icra dosyasına davacının talebi üzerine yatırmış olduğundan bununda göz önüne alınması gerekir. ( Mükerrer tahsilin önüne geçmek için)

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı doğrultusunda 28/06/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre ... Hastanesi' nce faturalandırılacak masrafların genel toplamının 73.014,17 TL olduğu doktor bilirkişisince tespit edilmiştir. Mahkememizce 01/06/2021 tarihli kararında davalı ... aleyhine verilen miktarda bu kadardır. ... bu parayı ... Hastanesi' ne ödemediği, ... ' nın 23/10/2024 tarihli cevabından anlaşıldığından ve de 6552 sayılı yasa 64.maddesi, 5521 sayılı yasa 7.maddesi göz önüne alındığında trafik kazasından kaynaklı sağlık giderlerinin kaza tarihi 25/02/2011 tarihinden önce olsa bile ... mevzuatı gereği bu tarihten önceki masrafların da ... tarafından karşılanması nedeniyle davacı ... ' ya karşı açtığı davasında haklı olup davanın kabulü yoluna gitmek gerekir.

Sonuç olarak, davacının ... dışında diğer davalılara karşı açtığı davada verilen önceki karara karşı ( Davanın Reddine ) davacı istinaf yoluna gitmediğinden bu davalılar yönünden verilen 01/06/2021 tarih ... sayılı kararın kesinleştirilmesine, davacının ...' ya karşı açtığı davanın ise .... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... Esaslı dosyadaki tahsilat göz önüne alınıp mükerrer tahsil yapmamak kaydıyla davanın kabulü yoluna gidilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Davacı, davalı ... aleyhine dava açarken .... İcra Müdürlüğü' nün dosyasında asıl alacak olan 73.014,17 TL üzerinden dava değeri belirleyip, harç ödeyip dava açmıştır.

.... İcra Müdürlüğü' nün 2018/... Esaslı dosyasındaki ilamsız icra takibindeki takipten önce işlemiş faiz olan 50.247,55 TL için itirazın iptali talebi olmadığından mahkememiz bir önceki kararında sadece asıl alacak için itirazın iptali kararı vermiş olup bu karara karşı da davacı aleyhine istinafa gitmediğinden davalı ... yönünden kazanılmış hak oluşmuştur. Bu nedenle bu kararda da bu kazanılmış hak ve harca esas dava değeri göz önüne alınarak ilamsız icra takibindeki asıl alacak için davanın kabulüne yani itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. İşlemiş faiz dava konusu edilmediğinden bu konuda karar verilmemiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır