İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/226 K.2026/212

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı şirketin bir aile şirketi olarak kurulduğunu ve aile şirketi olma vasfını sürdürdüğünü, müvekkilinin şirket ortağı olduğunu ve davalı şirket ve faaliyetleri hakkında bilgi almasının sürekli şekilde engellendiğini, müvekkilinin bilgi edinme hakkı hususunda ihtarname gönderdiğini, müvekkilinin 04/02/2024 tarihli 2023 yılına ait Olağan Genel Kurul toplantısına katıldığını, toplantıda müvekkili yönetim kurulu üyesi ve çoğunluk pay sahibi olmasına rağmen TTK m.437 uyarınca aktif bilgi alma hakkı uyarınca yaptığı talepler cevapsız bırakıldığını,

hiçbir cevap verilmediğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davalı şirket tarafından kabul kararının tebliğinden itibaren 10 gün içinde tarafımıza dava dilekçesinde belirtilen sorular kapsamında yazılı cevap verilmesine, şirket defterlerinin, mizanlarının, bilgi alınmak istenen yukarıda belirtilen somut konulara ve şirket işlerine ilişkin yazışmaların ve ilgili diğer belgelerin şirket merkezinde incelenmesi için müvekkiline izin verilmesine, aynı zamanda incelemenin, müvekkil tarafından belirlenecek uzmanlarca yapılmasına, uzmanlara, şirket merkezinde çalışma yeri tahsis edilmesine,

uzmanlarca sorulacak soruları cevaplayacak bilgi ve yeteneğe sahip şirket ilgililerinin bu incelemede hazır bulundurulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aynı konuda başka bir ortak tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılmış ...

Esas sayılı dosyası bulunduğu için davaların birleştirilmesi gerektiği, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, her yıl genel kurulda her türlü bilgi verildiği ve lehe olan kar dağıtımı kabul edildiği halde bu husustaki kararların kesin olmasına ilişkin hatalı yasal düzenleme nedeniyle bu tür davalar açılmaya devam edilmekte olduğunu, davaya dayanak olan TTK. nun 437.

Maddesinin 5. fıkrası,bu kararların kesin olmasını öngördüğünden, Anayasa'nın mahkeme kararlarının gerekçeli ve denetime elverişli olması ile hukuk devleti ilkelerine aykırı olduğunu ve Anayasa Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddini savunmuştur.

Dava; TTK.nın 437.maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Davalı Şirketin 02.04.2024 tarihinde 2023 Yılına Ait Yapılan Genel Kurul Tutanağı, .... Noterliği 22.03.2024 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi, Davalı Şirket Genel Kurulu Toplantı ve Müzakere Defteri ve davalı ... İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin Ticari Sicili Kayıtlarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Davalı şirketinin adresinin "Eyüpsultan" olması nedeniyle, mahkememiz işbu davaya bakmaya yetkili olup; davacının davalı şirketteki payı dikkate alındığında eldeki davada davacılık sıfatı bulunmaktadır. Davacının TTK 437. maddesi gereğince davasını süresinde açmış olduğu görülmüştür.

Uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle;

Davacı tarafça ileri sürülen nedenlere dayalı olarak davacının talep ettiği konularda TTK.nın 437.maddesi gereğince davacıya, ortağı olduğu davalı şirket nezdinde bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerekip gerekmediğinin, gerekiyorsa hangi konularda bilgi alma ve inceleme hakkı tanınması gerektiğinin tespiti için inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, aldırılan 01/08/2024 ve 26/12/2024 tarihli kök raporlarında, incelemenin yapılabilmesi için eksik belgelerin tamamlanması istenmiş, kök raporlarda istenen belgeler temin edilmiş,

aldırılan 07/01/2026 tarihli ek raporda şirketin malvarlığı içinde bulunan dükkanların her birinden alınan aylık kira gelirlerinin miktarının ayrı ayrı belirtilmesi, Üretmen iş merkezinde kiraya verilmeyen boş dükkan olup olmadığının ya da kirasını ödemeyen ve/veya Şirketin kira alacağı ve/veya sair sebeplerle davalık olduğu firma veya şahıslarla ilgili bilgi ve belge verilmesi, Hususu hakkında detaylı bir bilgi verilmediği 2023 yılı gelirleri ile giderlerinin ayrı ayrı belirtilmesi, tüm yıllara ilişkin bu hususta bilgi verilmesi, Talep muhasebe ve finansal analiz kapsamında gerçekleştirilebilecek bir talep olduğu,

bu husus hakkında genel kurul toplantı tutanağında verilen bilgiye rastlanmadığı, döviz kuru artış oranları çok yüksek olmasına rağmen nasıl kambiyo zararı oluştuğuna dair belge ile açıklama yapılması, bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevaba rastlanmadığı,

şirketin tüm faaliyeti kira geliri elde etmek olmasına rağmen faaliyet giderleri 9.813.423,73- TL olarak belirtilmiş olup net cironun yaklaşık %18'ine tekabül eden fahiş giderlerin neler olduğuna, Genel Yönetim giderlerinin hangi kalemlerden oluştuğuna ilişkin belge ve bilgi verilmesi gerektiği, faaliyet giderlerinin net satışlara oranı konusunda zorunlu bir yüzde yoktur; bu oran sektöre, ölçeğe ve verimliliğe göre değişmektedir.

Ancak genel itibariyle mali tablo analizinde %15-%20’lik oranlar kabul edilebilir standart düzeyde kalabilmektedir.

Yukarıdaki 2023 yılı gelirleri ile giderlerinin ayrı ayrı belirtilmesi talebi karşılandığında bu taleple ilgili yeterli cevap da alınabileceği, şirketin enflasyon düzeltmesi işleminin kim veya kimler tarafında yapıldığına, yapılan işlemin kontrolünün sağlanması yönünden ilave hizmet alınıp alınmadığına ilişkin bilgi verilmesi, bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevaba rastlanmadığını, ancak enflasyon muhasebesi teknik bilgi içeren bir muhasebe konusudur ve mevzuat gereği yapılmaktadır.

Bu muhasebe tekniğinin kimler tarafından doğru bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı hususunda pay sahiplerinin bir iddiası bulunması takdirde bunu somutlaştırması gerekmekdiği, diğer çeşitli dönen varlıklar hesabında yer alan 7.526.551,23-TL konusunda izahat yapılması, bu hesabım neden oluştuğuna ilişkin bilgi verilmesi, bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevap tespit edilemediği, Üretsan şirketinde ortaklara borçlar olarak görünen 2.152.241,04 TL hangi ortaklara ve ne şekilde oluştuğuna ilişkin bilgi verilmesi,

Bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevap tespit edilememiştir, ortaklara borçlar hesabı şirketteki pay sahiplerine ne kadarlık bir ödeme yapılacağını göstermektedir.

Pay sahiplerinin menfaatinin bulunup bulunmadığı konusunda muhasebede ilgili hesaplardan biridir ve bilgi alma ve inceleme hakkının ihlali olup olmadığı hususu sayın mahkemenin takdirinde olduğu, yasal yedek akçeler ile olağanüstü yedek akçelerin hangi yıldan itibaren hangi kaynaklardan edinildiğine, yedek akçelere ilişkin bugüne kadar neden pay sahiplerine dağıtım yapılmadığına ilişkin bilgi verilmesi, yasal yedek akçeler, dönem karının yasa gereği dağıtılamayan kısmı, olağanüstü yedek akçeler ise genel kurulun iradesiyle dağıtılmamasına karar verilen kısmı olmaktadır.

Yedek akçelerin ayrılma amacı yatırımlar için kaynak oluşturmak değil, muhtemel risklere karşı şirketin mali yapısını güçlü tutmaktır. Yasanın aradığı asgari sınırların üzerindeki yedek akçelerin dağıtılıp dağıtılmaması şirket kontrolündedir.

Bundan dolayı bu konuyla ilgili detaylı bir cevap tespit edilememiş, bilançoda yer alan 2023 yılı gider maliyetinin 9.813.423,73 TL, cironun ise 54.956.954,40 TL olması ve bu gider maliyeti cironun yaklaşık %18 ine denk gelmesi sebebiyle, sadece kira geliri olan şirketteki bu kadar yüksek ve kara etki eden masrafa ilişkin bilgi verilmesi,

yukarıdaki 2023 yılı gelirleri ile giderlerinin ayrı ayrı belirtilmesi talebi karşılandığında bu taleple ilgili yeterli cevap da alınabileceği, bilgi alma ve inceleme hakkının ihlali olup olmadığı hususu sayın mahkemenin takdirinde olduğu faaliyet dışı giderlerde yer alan 1.158.247, 57 kambiyo giderinin, sürekli kurun artmasına rağmen neden oluştuğu, olağan dışı gider ve zarar maliyetinin ne olduğu, 2.152.241,04 TL ortaklara borçların neler olduğu, Şirket Mali müşavirlerine ve Avukatlarına ödenen ücretlerin cironun yüzde kaçını oluşturmakta olduğu,

şirket gayrimenkullerinin kiralanmasında ücretlerin nasıl belirlenmekte olduğu hususlarında bilgi verilmesi, Bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevaba rastlanmadığı, şartlı bağış suretiyle devri yapılan gayrimenkullerin bağışlanma amacı gerçekleştirilmeyenlerin şirkete iadesi hususunda hangi gayrimenkullerin bağışlama amacı ile kimlere verildiği ve bu şartlı bağışlara ilişkin alınan tüm kararlar hakkında bilgi verilmesi, Bu taleple ilgili genel kurul toplantı tutanağında detaylı bir cevaba rastlanmamıştır.

Tüm yıllara ilişkin olmak üzere (2008 yılından bu yana kadar ), şirket personeli olmamasına rağmen şirket içi personel gibi gösterilen personellerin kimler olduğu, ne zamandan itibaren, ne kadar süre ile şirkette çalışır gösterildikleri ve halen gösterilemeye devam edilip edilmediği, bu masrafların nasıl ve kimler tarafından karşılandığı; yine şirket ortakları tarafından yapılan ve buna karşılık şirket hesabından ödenen özel ve şahsi harcamaların neler olduğu ve tutarının ne kadar olduğu, bu ödemelerin ne zaman başladığı, bu harcamaların kime ait olduğu ve halen devam edip etmediği hakkında bilgi verilmesi,

tüm yıllara ilişkin olmak üzere (2008 yılından bu yana kadar) Bilançoda yer alabilecek maddi duran varlıkların ne olduğu söz konusu duran maddi varlıkların sayısını, ne zaman alındığı ve duran varlıkların taşınır olması halinde kimlerin kullanımına verildiği hakkında bilgi verilmesi, tüm yıllara ilişkin olmak üzere (2008 yılından bu yana kadar) Gelir tablosu kapsamında kiralama faaliyeti/hizmeti için yapılan harcama kalemlerinin nelerden oluştuğu ve her bir kalemin tutarı hakkında bilgi verilmesi, tüm yıllara ilişkin olmak üzere (2008 yılından bu yana kadar) Gelir tablosunda yer alan tüm gider ve gelirlerin detaylı açıklaması,

bu hesap adı altında yapılan ödemelerin kimlere ne ad altında ve ne tutarda yapıldığına ilişkin bilgi verilmesi, tüm yıllara ilişkin olmak üzere (2008 yılından bu yana kadar), detaylı mizanından bir örneğin verilmesi yukarıda yer vermiş olduğumuz açıklamalar kapsamında, davacı tarafın talepleri olan (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h), (i), (j), (k), (l), (m), (n), (o), (p) maddelerine karşı genel kurul toplantı tutanağında yeterli cevapların verilmediğinin tespit edildiği yönünde görüş bildirmiştir.

Davalı şirkette pay sahibi olan davacının, süresinde açmış olduğu davasında, dava dilekçesinde yer verdiği konularda TTK 437. maddesi gereğince bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılması kararı verilmesini istemiştir.

TTK'nın "Bilgi alma ve İnceleme Hakkı" başlıklı 437. maddesine göre: Olaya uygulanması gereken TTK'nın 437.maddesi; "(1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.

(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.

(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz.

Bu düzenlemeye göre; bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen veya ertelenen pay sahipleri mahkemeden bu taleplerinin yerine getirilmesini dava yoluyla isteyebileceklerdir.

Dosyaya aldırılan kök ve ek bilirkişi raporlarında 2024 yılı genel kuruluna sunulan bilanço, faaliyet raporu ve denetim raporlarının incelendiği, bu incelemelerin içeriği, davacının istediği bilgiler ve genel kurulda yapılan bilgilendirme kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, şirketin mal varlığı içinde bulunan dükkanların 2023 yılına ait her birinden alınan aylık kira geliri miktarının ayrı ayrı belirtildiği bilgisinin, şirkete ait 2023 yılı gelirleri ile giderlerinin ayrı ayrı belirtildiği bilgisinin, 2023 yılı için döviz kuru artış oranlarına göre nasıl kambiyo zararı oluşturduğuna dair bilginin belgeleri ile açıklandığı bilgisinin,

şirketin 2023 yılında şartlı bağış sureti ile devri yapılan gayrimenkullerin bağışlanma amacı, gerçekleştirilmeyenlerin şirkete iadesi hususunda hangi gayrimenkullerin bağışlama amacı ile kimlere verildiği, bu şartlı bağışlara ilişkin tüm alınan kararlara ilişkin bilginin, şirketin ortaklara borcu var ise bunun ne şekilde oluştuğu ve hangi ortak için ne kadar borç kaydının olduğu bilgisinin, yedek akçelerin 2023 yılında hangi kaynaklardan edinildiği, dağıtım yapılıp yapılmadığına ilişkin bilginin, pay sahiplerinin bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmasını karşılayacak açıklık ve mahiyette olmadığı,

aldırılan bilirkişi kurulu raporlarında da kayıtların tespiti ve açıklanan bilgilerin sunumuna ilişkin kayıtlardan anlaşıldığı, dosya kapsamı, aldırılan kök ve ek bilirkişi raporlarındaki davalı şirketin faaliyet raporu, bilanço ve denetim raporlarına ilişkin incelemesi, genel kurul tutanağında yapılan bilgilendirme içeriğine göre davacıya bilgi alma ve inceleme hakkının tanınması gerektiği sonucuna varılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır