İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/327 K.2026/263

******************************************************************************

BİRLEŞEN ....ATM.NİN 2024/... ESAS SAYILI DOSYASINDA

.... İcra Dairesi : 2024/...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/08/2024

KARAR TARİHİ : 26/03/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/03/2023-01/01/2025 tarihleri arasında Taşıma sözlemesi imzalandığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen ihtarname ile müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalara itiraz edilerek şirket kayıtlarına alınmadığını ve Taşıma sözlemesinin feshedildiğini bildirdiğini, sözleşmenin 5.8 maddesi gereği fesih için tarafların karşılıklı mutabakatının zorunlu olduğunu, bu bağlamda fesih ihbarında iddia edilen müvekkili şirketin sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmeyerek nakliye operasyonlarını kesintiye uğrattığı,

sözleşmenin 2. Maddesi gereği akaryakıt taşıma işindeki 14 araç için ödemesi gereken aylık sabit ücretinin ve aylık 5.000 kilometre taahhüt ücretinin 01/01/2025 tarihine kadarki kalan ayların ücretleri muaccel hale geldiğini ve yasal takip başlatılacağı davalı şirkete ihtarname ile bildirildiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte şimdilik.

500.000,00 TL kalan aylar araç başı aylık sabit ücretinin ve 500.000,00 TL araç başı aylık 5.000 kilometre taahhüt ücretinin davalı şirketten 05.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 14/10/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 36.481.085,24 TL'ye yükseltmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki Taşıma Sözleşmesi davacı tarafın sözleşmeye açıkça aykırı şekilde edimlerini ifa etmekten kaçınmış olması nedeniyle haklı nedenle sonlandırılmış olduğunu, davacının edimlerini ifa etmekten kaçınmış olması nedeniyle zarara uğramış olan taraf müvekkil şirket olduğunu, müvekkili şirketler ... ... A.Ş ve müvekkili grup şirketi olan ...

Gaz A.Ş ile davacı ile arasında imzalanmış olan sözleme ile davacı müvekkili şirketlere ait LPG ve akaryakıt ürünlerini müvekkillerin belirleyeceği depolama tesislerinden taşıma işini üstlendiğini, davacının gerçeğe aykırı iddialara dayandırdığı taleplerinin maddi dayanağı bulunmadığı gibi, talepler borçlar hukukunun ve ticaret hukukunun yerleşik kuralları karşısında da tamamen dayanaksız olduğunu, davacının sözleşmenin kalan süresinin tamamı için yönelttiği tazminat talebinin hiçbir sözleşmesel veya kanuni dayanağı bulunmadığını,

davacının sözleşmenin sonlanmasına neden olan fiilleri nedeniyle zarara uğrayan taraf müvekkil şirket olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 15.01.2009 tarihli ...

ATS Müşteri Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalı şirkete ait araçların müvekkili tarafından kurulan araç taşıma sistemi kapsamında müvekkilinin dağıtıcısı olduğu akaryakıt istasyonlarından ürün alınımında bulunacağını ve bunun karşılığında müvekkili tarafından düzenlenecek fatura bedellerinin davalı şirket tarafından ödeneceğini ancak davalı şirketin faturaları ödemediğini ve müvekkilinin 3.816.274,48 TL alacağı olduğunu, alacağın dayanağı olan faturaları karşı tarafa tebliğ edildiğini ve davalı tarafın tebliğ edilen faturalara itiraz etmediğini,

davalı tarafça ödeme yapılmaması nedeniyle alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını ve davalı tarafın takibe itiraz ettiğini ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/01/2025-01/01/2025 tarihleri kapsar sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca akaryakıt ürünlerinin Lukoıl'in belirleyeceği depolama tesislerinden rafinerinden veya terminallerden alınarak Lukoıl tarafından belirlenerek müşteriye taşındığını, müvekkili şirkete ait veya kullanım hakkı bulunan araçlar tarafından kullanılan akaryakıtların davacı şirketten temin edildiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete gönderilen ihtarname ile müvekkili şirket faturalara itiraz edilerek şirket kayıtlarına alınmadığını ve sözleşmenin fesih edilerek sonlandığını,

sözleşmenin 5.8 maddesi gereğince fesih için karşılıklı mutabakatın zorunlu olduğundan fesih beyanının geçersiz olduğunu, geçersiz fesih beyanı ile muaccel olan bakiye aylar "Sabit Araç Ücreti" ve aylık "Taahhüt Kilometre Ücreti" için davacı şirkete ihtarname gönderildiğini, davacı şirketin ödememe yapmaması üzerine alacağın tahsili için İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte davanın reddini ve davacının haksız takibi nedeniyle %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.

Asıl dava; Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedilmesi nedeniyle 14 araç için ve aylık 5.000 km ücretin sözleşmenin bitim tarihine kadar olanı hesaplanıp tahsili istemine ilişkindir.

Birleşen İstanbul 2024/... Esas sayılı dava; taraflar arasındaki müşteri sözleşmesi kapsamında davalının, davacıdan aldığı akaryakıt fatura alacağının tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/17995 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... ... Anonim Şirketi olduğu, borçlunun ... Ticaret olduğu, toplam 4.188.053,99 TL alacak için faturaya dayalı cari hesap alacağı olarak ilamsız takip yapıldığı, takibin itiraz nedeniyle durduğu görülmüştür.

Dosya içerisinde bulunun Taşıma Sözleşmesi, Beşiktaş ... Noterliği'nin 05/04/2024 tarihli ... yevmiye sayılı fesih ihtarnamesi, Beşiktaş 25. Noterliğinin 08.04.2024 Tarih, 7009 yevmiye sayılı Cevap ihtarnamesi, Fesih tarihinde yapılan taşımalara ilişkin Taşıma irsaliyelerinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Uyuşmazlığın niteliği itibari ile çözümü uzmanlık gerektirdiğinden, tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sundukları deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle;

Feshin hukuka uygun olup olmadığı, feshin hukuka aykırı olduğunun kabul edilme ihtimaline binaen davacının davalı şirketten talep edebileceği tazminat miktarının tespiti, davalının dava tarihi olan 29/05/2024 itibarıyla davacıdan alacağının bulunup bulunmadığının tespiti, eldeki davanın davalısının yalnızca ... ...

AŞ olduğunun gözetilmesi, feshin hukuka aykırı olduğunun kabul edilme ihtimaline binaen davacının davalı şirketten talep edebileceği tazminat miktarının tespiti uyarınca hesap yapılırken hem TTK'nın 865 ve devamı maddelerine göre hem de TBK uyarınca hesap yapılması ve davacının fesihten sonra benzer bir sözleşmeyi ne kadar süre içerisinde imzalayabileceğinin tespiti için inceleme yapılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş, Bilirkişi olarak SMMM..., kimya yüksek mühendisi ..., taşıma uzmanı Dr. ...ve ticaret mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı Prof.

Dr. ...'a tevdii edilmiş ve bilirkişi kurulu tarafından hazırlanan 24/03/2025 bilirkişi kurulu kök raporu ve 05/09/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ve 27/01/2026 tarihli bilirkişi kurulu 2. ek raporunun dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

24/03/2025 tarihli bilirkişi kurulu kök raporundan özetle; yapılan değerlendirme sonucunda davacı tarafın taşıma işini gerçekleştirmemesine dayanak olarak gösterdiği otomasyon cihazlarından kaynaklı tehlike ve imkansızlık halini somut delillerle ispatlayamadığı, bu haliyle taşıma işinde temerrüt halinde olduğu, davalı tarafın fesih iradesinin haklı nedene dayandığının kabul edilebileceği ancak mahkeme aksi yönde kanaate varılması durumunda taraflar arasındaki borç ilişkisinin aşağıda belirtildiği gibi olduğu, davacı Ticari Defterlerinin “Usulüne Uygunluk Yönünden” tetkik edilmesi,

incelenen davacı yana ait 2023-2024 yılı Ticari defterlerinden yevmiye ve defteri kebirin açılış tasdiklerinin yasal sürelerinde yapıldığı, davacı şirketin yevmiye defterinin takip eden yılın Haziran ayında yaptırması gereken kapanış tasdikini yaptırmadığı, bu anlamda davacı şirketin ticari defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edilmediği, incelenen davalı şirkete ait 2023-2024 yılına ait ticari defterlerine ait beratlarıni yasal süresinde alındığı, Envanter defterinin tasdikinin yasal süresinde yapıldığı bu anlamda davalı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik edildiği,

davacı yanın incelenen ticari defterlerinde davalı yana dava tarihi olan 29.05.2024 tarihi itibariyle 3.816.274,45 TL borçlu olduğu tarafımızdan görüldüğü davalı yanın incelenen ticari defterlerinde davacı yandan da tarihi itibariyle 3.816.274,45 TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davacı yan toplam hakkediş bedeli olarak Nisan 2024 tarihi itibariyle 40.297.359,78 TL Aralık 2024 tarihi itibariyle ise 42.447.094, 77 TL olarak hesaplandığı,

davacı yanın davalı yandan 29.05.2024 Aylık sabit ücret ve aylık 5000 km taahhüt ücreti olarak Nisan 2024 tarihi itibariyle 40.297.359,78 TL Aralık 2024 tarihi itibariyle ise 42.447.094,77 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı yan 29.05.2024 tarihli dava dilekçesinde 1.000.000,00 TL talep ettiğinden talebe bağlılık ilkesi gereğince talebi ile bağlı kalınarak davacı yan 1.000.000,00 TL talep edebileceği, davalı yan davacı yandan cari hesaptan kaynaklı olan alacağı için 11.07.2024 tarihinde ....

İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyası ile takip başlattığının görüldüğü, davalı yanın davacı yandan cari hesaptan kaynaklanan ve .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı dosyası üzerinden başlattığı 3.816.274,45 TL tutarlı alacağının davacının alacağından mahsubu yönünde görüş bildirmişlerdir.

05/09/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporundan özetle.

Asıl dava yönünden inceleme, asıl dava konusu uyuşmazlık, sözleşmenin feshi nedeniyle sözleşmenin 2. Maddesi gereği akaryakıt taşıma işindeki 14 araç için ödemesi gereken aylık sabit ücretinin ve aylık 5000 kilometre taahhüt ücretinin 01.01.2025 tarihine kadarki kalan ayların ücretlerinin davalı şirket tarafından ödenmesi gerektiği iddiası üzerine çıkmış bulunmakta olduğu, taşımacılık yönünden yapılan incelemede akaryakıt taşımacılığına ilişkin sözleşme sürelerinin bir yıldan başlayarak üç yıla kadar vardığı örneklere rastlanılmaktadır.

Yılbaşı itibariyle başlayan taşımacılık hizmet sözleşmelerinin karşılıklı teklif, açık ihale veya ikili görüşmeler neticesinde kurulduğu düşünüldüğünde hizmet sunumu öncesi belirli bir süre geçmesi gerektiği, dava konusu olayda Nisan 2024 itibariyle taşımacılık hizmet sözleşmesi feshedilen davacı ... Tic. Ltd. Şti. firmasının en iyimser tahmin ile Ocak 2025 yılına kadar yeni bir sözleşme imzalamasının düşük ihtimal olduğu kanaati bilirkişi nezdinde oluşmaktadır.

Buna göre sözleşmenin fesih edildiği tarihten yeni bir sözleşme kurulmasının mümkün olacağı Ocak 2025 tarihine kadar davacı ... Tic. Ltd. Şti. firmasının 42.447.094, 77 TL hakkedişi bulunduğu bilirkişi heyetimizce hesaplanmış durumdadır. Bilirkişi heyetimiz davacı ... Tic. Ltd. Şti. firmasının Nisan 2024 tarihine kadar olan hakkedişini ise 40.297.359,78 TL olarak hesaplamış olduğu, davacı ...

Petrol Ürünleri firmasının sözleşme feshi nedeniyle tasarruf ettiği öne sürülen giderlerinden araç gideri ve personel gideri muhasebe mantığı açısından sabit maliyet olarak kabul edileceğinden bir tasarruf durumu olamayacağı kanaati bilirkişi heyeti nezdinde oluşmaktadır. Bununla birlikte yine muhasebe mantığı açısından değişken maliyet olarak kabul edilebilecek akaryakıt giderleri, otopark ve konaklama giderleri ile oto yol ücretlerinin oluşmayacak olmasının da davacı ...

Petrol Ürünleri firması açısından bir tasarruf olarak kabul edilebileceği kanaati bilirkişi heyeti nezdinde oluşmakta olduğunu, değişken maliyet durumundaki gider kalemlerinin tutarlarının ne olabileceği hususuna ilişkin dosya kapsamında yer alması gereken bilgi ve belgelerin (Kullanılan güzergah ile otoyol bilgileri, Konaklama ve otopark noktaları, Araç tipine göre ortalama yakıt tüketimi vb.) bulunmaması nedeniyle her hangi bir hesaplama yapılamadığı bilirkişi heyeti tarafından tespit edilmekte olduğunu, Birleşen dava kapsamında inceleme tespit ve değerlendirmeler, Birleşen dava konusu uyuşmazlık,

davacı (Asıl davada davalı) şirket tarafından .... İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyası üzerinden davalı (asıl davada davacı) şirket aleyhine başlatılan icra takibinin, davalının itirazı nedeniyle durmasından kaynaklanmakta olduğunu, davacı (asıl davada davalı) şirket tarafından .... İcra Dairesinin 2024/...

E. Sayılı dosyası üzerinden davalı (Asıl davada davacı) şirket aleyhine başlatıldığı anlaşılan 11.07.2024 tarihli icra takibinde (davacı asıl davada davalı) şirket tarafından davalı (Asıl davada davacı) şirketten icra takip tarihi olan 11.07.2024 tarihi itibariyle 3.816.274,45 TL alacaklı olduğu taraf defterleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda tespit edilmiş olduğu yönünde görüş bildirmişlerdir.

27/01/2026 tarihli bilirkişi kurulu 2. ek raporundan özetle; teknik ve hukuki yönden yapılan incelemede, heyetin yapılacak masrafların tenzili bakımından hesaplanabilir gerçekçi ve somut verilerin bulunmadığı, bu yönüyle ... bakımından yapılan itiraz açısından raporda değişiklik yapılmasına yol açacak yeni bir durum ortaya çıkmadığını, bu bakımdan Mahkemenizin ek görevlendirme kararında yer alan, buna göre kalan süreye ilişkin feshin haksız olduğu kabul edilmesi halinde asıl dosya davacısının yeni bir sözleşme yapması,

söz konusu sektör açısından geçecek makul süre incelemesi de yapılmak suretiyle bu süre için asıl davacının yapacağı masraflar da düşülerek sözleşmenin 2.maddesine göre talep edilebilecek alacağa yönelik hem sözleşme hükümleri, hem sektöreler uygulamalar incelenerek uyuşmazlığı çözmeye ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde ek rapor düzenlenmelerinin istenilmesine şeklindeki görevlendirme bakımından bir önceki ek raporumuzda varılan sonuçlar bakımından bir değişikliğe gidilmediğini,

mahkemenizin "davacının taşımayı yaptığı sırada EPDK Mevzuatı ve Vergi Mevzuatı hükümleri ile sözleşme hükümlerince otomasyon cihazı takma zorunluluğu bulunup bulunmadığı ve bunun sözleşmeye aykırılığına ilişkin incelemenin yapılması konusundaki görevlendirmesi bakımındansa yapılan teknik ve mali incelemede, taşımaya konu akaryakıtın bayiye teslimi sırasında ölçülmesi ve aynı anda e-irsaliye düzenlenmesinin zorunlu olduğu,

somut olayda bunun da dava konusu otomasyon sistemi ile yapılmasının vergi mevzuatı kapsamında gereklilik olduğu kanaatine varıldığını, Sözleşmede bu konuda özel bir hüküm bulunmasa dahi, taraflar bakımından kanunlarda yer alan emredici kurallara uyulması gerektiği, bu kuralların tarafların aksini kararlaştıramayacağı kurallar olduğu bu bakımdan otomasyon sisteminin VUK gereği araçlarda bulunmasının zorunlu olduğu teknik bilirkişi bakımından açıkça ortaya konulduğunu,

yine daha önceki raporlarımızda da belirtildiği üzere bu sistemin güvenlik bakımından önemli bir tehlike yarattığı gerekçesiyle sökülmesinin istendiği ancak böyle bir tehlikenin varlığı konusunda taşıyanın somut bir ispatının da bulunmadığı tespit edilemediğini, Gerek hukuki düzenlemeler dikkate alındığında gerekse dosyada yer alan teknik veriler değerlendirildiğinde, raporda taraf itirazları bakımından yeni bir delil ikame edilmediği,

itirazlar bakımından yeni bir delil ikamesi bulunmadığından daha önceki raporlarda varılan sonuçlar bakımından değişikliğe gidilmesini gerektirir bir sonuç bulunmadığı gibi, yeni bir hesaplama yapılmasını gerektirir somut bir verinin de sunulmadığı, Bilirkişi kök ve ek raporunda belirtilen kanaatleri değiştirecek bir hususun görülmediği yönünde görüş bildirmişlerdir.

Tüm Dosya ve ve Delillerin Birlikte Değerlendirilmesinden;

Asıl davada davacı, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle sözleşme bitim tarihi olan 01/01/2025 tarihine kadar olan süre için sözleşmenin 2.m göre 14 araç için aylık ödemesi gereken sabit ücret ve 5.000 km taahhüt ücretini istemektedir.

Birleşen davada ise ... ... A.Ş asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı ... Ticaret Limited Şirketinden, müşteri sözleşmesi kapsamında aldığı akaryakıt fatura alacağını istemektedir.

Taraflar arasındaki sözleşme tarihi, sözleşmenin fesih tarihi ve dava tarihine göre zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında 01/01/2023 başlangıç, 01/01/2025 bitiş tarihli taşıma sözleşmesinin bulunduğu tarafların kabulünde olup, asıl dosya davalısı 05/04/2024 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirmiştir. Fesih nedeni olarak da taşıma operasyonu yapmaktan imtina edilmesi gösterilmiştir.

Taraflar arasında ... ATS müşteri sözleşmesinin bulunduğu, bu sözleşme kapsamında ... Petrol şirketinin, birleşen dosya davacısı ... Akaryakıt İstasyonlarından alım yaptığı, yapılan alımlar için fatura düzenlendiği,

Taraf defter ve belgeleri üzerinde, mali müşavir, akaryakıt sektör uzmanı, taşıma uzmanı ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişi vasıtasıyla yaptırılan inceleme sonucunda aldırılan kök ve ek raporlarda;

Taşımaya konu akaryakıtın bayiye teslimi sırasında ölçülmesi ve aynı anda e-irsaliye düzenlenmesinin zorunlu olduğu, dava konusu olayda da sözleşme konusu işin otomasyon sistemi takılarak yapılmasının vergi mevzuatı kapsamında gerekli olduğu, sözleşmede buna dair özel bir hüküm bulunmasa da taraflar açısından kanunlarda yer alan emredici kurallara uyulmasının gerektiği, bu kuralların tarafların aksini kararlaştıramayacağı kurallar olduğunu, davalı ...

Şirketinin taşıma işlemini gerçekleştirmemesine sebep olarak gösterdiği cihazlardan kaynaklı tehlike ve imkansızlık halini ispatlayamadığı, taraf defterlerinde kayıtlı faturalara göre birleşen dosya davalısı ... Şirketinin takip tarihi itibariyle 3.816.274,45 TL borcunun bulunduğu bu durumun taraf kayıtlarında birbirini doğruladığı tespit edilmiştir.

Aldırılan kök ve ek raporlardaki tespitlerin, dosya kapsamı ile uyumlu bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin hükümleri, düzenlenen ihtarname, faturalar ve aldırılan bilirkişi raporlarından, asıl dosya konusu davada davalının, davacının sözleşme konusu işin yapılabilmesi için yasal olarak zorunlu olan otomasyon sistemini kullanmamakta direnmesi nedeniyle sözleşmeye aykırı davranması sonucunda sözleşmeyi haklı feshetmiş olduğu kabul edilmiş, bu nedenle de davacının sözleşmenin bitim tarihine kadar olan 14 araç için aylık ödeme sabit ücreti ve 5.000 km taahhüt ücretini istemeyeceği, asıl davada davacının davasını ispatlayamadığı ve bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında; takibe konu faturaların taraflar arasındaki, ATS müşteri sözleşmesi kapsamında satın alınan ürün karşılığı düzenlemiş olduğu, fatura içeriği mal tesliminin yapıldığı, faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, taraf defterlerininde takip tarihi itibariyle birleşen dosya davacısı ... Akaryakıt Şirketi'nin 3.816.274,45 TL olacağının olduğu tespit edildiğinden, birleşen dosyada davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.