İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/499 K.2025/169

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ihtiyacı olan ... plakalı aracı satın almak için davalıdan kredi aldığını, bu aracı da rehin olarak gösterdiğini, taksitlerden birisini ödeyemeyince davalının davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi yaptığını, yapılan kısmi ödemelerde 1.000,00 TL asıl alacağın düşülmeden ve istenen faiz miktar ve oranının çok yüksek belirlenerek takibe geçildiğini, bu nedenle icra takibinde 2.991,11 TL ve uygulanacak faiz oranlarında ise günlük %8 oranında borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının kredi veren bir şirket olmadığını, müşterilerin galeriden beğendiği araçları satın alıp tüketicilere senetle ve taksitle satan kurumsal bir firma olduğunu, davacının da ... plakalı aracı beğenip satın almak üzere davalıya başvurduğunu, taraflar arasında 14/06/2023 tarihli Araç Satış Sözleşmesi yapıldığını, davalının bu sözleşme gereği 3.kişiden bu aracı satın alıp davacıya devrettiğini, ( Taksitler Halinde) sözleşmenin tüm hükümlerinin ayrı ayrı müzakere edildiğini, aracın davacı tarafından teslim alınmasına rağmen bono şeklindeki taksidinin ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını,

akdi faizin taraflarca belirlendiğini, %8 ' lik faizin günlük değil aylık olduğunu, davacı tarafından 1.000,00 TL asıl alacağın ödendiği şeklindeki iddialarının doğru olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın konusu, .... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağın 1.000,00 TL' si ile fahiş olarak belirlenen işlemiş faizden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.

.... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takip olduğu anlaşılmıştır. Senedin miktarı 37.652,00 TL olup icra takibinde 30.175,58 TL' lik kısmı için asıl alacak yönünden takip yapılmıştır. Aynı takipte ihtiyati hacizden kaynaklı vekalet ücreti, komisyon ve ihtiyati haciz masrafı da icra takibinde istenmiş ise de davacının bu kalemlere bir itirazı olmadığından sadece dava konusu asıl alacak ve işlemiş faiz hesabı yapılacaktır.

Bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporu doğrultusunda davacının .... İcra Dairesi' nin ... Esaslı icra takibinde, asıl alacağın 1.000,00 TL' si için borçlu olmadığının tespiti davasının kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.

İşlemiş faiz yönünden, davacının tacir olup olmadığının tartışılması gerekir. ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğü' nün 27/11/2024 tarihli cevabi yazısında, ...' nin basit usulde ticari kazanç mükellefi olduğu, Güzellik Salonu kazancı olduğu belirtilmiştir. Bu kayıtlar göz önüne alındığında, davacı tacir olmayıp esnaf niteliği taşıdığından, işlemiş faiz yönünden, TTK 8.madde hükümlerin uygulanma durumu yoktur. Bu durumda sözleşme ile belirlenen aylık %8 işlemiş faizin geçerli olup olmadığının tartışılması gerekir.

Davacı tacir olmadığından 3095 sayılı kanuna göre faiz hesaplanır. Bonodaki vade tarihi 14/09/2023 olup tacir olmadığından geçerli olan yıllık %9 yasal faize tabidir. Ancak TBK 88/2 maddesi gereğince sözleşme ile belirlenecek faiz oranı yıllık faiz oranının %50 ' sini geçemez. Taraflar aylık %8, yıllık %96 faiz belirlemiş iseler de yıllık %9 yasal faizin ( ödeme tarihinden geçerli olan ) %50 ' sini eklediğimizde %13,50 sözleşme faizi bulunur. Bunu aşan faiz davacı tacir olmadığından geçersizdir. Ancak TBK 120 maddesi temerrüt halinde uygulanacak faiz miktarını tespit eder.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 6.5 maddesine göre aylık %8 gecikme faizi ödenir. Yıllık temerrüt faizi %96 belirlenmiş ise de TBK 120/2 maddesine göre indirilmeli ve yasal faizin yüzde yüzünü geçemez. Yasal faiz %9 olup iki katı %18 ' dir. Yani uygulanması gereken temerrüt faizi miktarı %18 ' dir. Bu konuda usul ekonomisi göz önüne alınarak işlemiş ve işleyecek faizin %18 olarak uygulanması, davacının bu %18 ' den fazla faizden sorumlu olmadığı ( borçlu olmadığının ) tespiti gerekir.

Denetime elverişli hesaplama yapıldığında, takibe konulan asıl alacak 30.175,58 TL olup ödeme tarihi ( senetteki) 14/09/2023 olup, ödeme emri ( takip tarihi ) 29/05/2024 olup, bu süre arası %18 yasal faiz hesabı yapılmalıdır. 14/09/2023 ile 29/05/2024 tarihleri arası 258 gündür. 30.175,58 x %18 x 258 Gün ÷ 36500 = 3.839,32 TL yapmaktadır.

Ancak icra takibi incelendiğinde, işlemiş faiz için 14/09/2023 tarihinden 21/09/2023 tarihine kadar 7 günlük için günlüğü %8 ' den işlemiş faiz istenmiştir. Gerek itirazın iptali, gerekse menfi tespit davasında takipteki taleple bağlılık ilkesi gereği sadece takipte istenen 4 günlük faiz hesabı yapılması gerekmektedir. Bu durumda ise 30.175,58 x %18 x 4Gün ÷ 36500 = 59,52 TL yapar.

Taleple bağlılık ilkesi gereği 7 günlük işlemiş faiz 59,52 TL olup bunun üstündeki takipte talep edilen işlemiş faizden davacı sorumlu değildir. Çünkü davacı 7 gün için işlemiş faiz istemiştir. Ayrıca takip incelendiğinde, günlük %8 işlemiş faiz hesabı yapılmış olup bunlar hukuka aykırıdır. İcra takibinde istenen işlemiş faiz 2.799,21 TL olup mahkememizce 7 gün için bulunan 59,52 TL, bu miktardan indirildiğinde 2.739,62 TL çıkar.

Davacının işlemiş faiz yönünden ( 7 Günlük ) 2.739,69 TL için davalıya borçlu olmadığının tespitine kararı verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır