İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/546 K.2025/347

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasında akdedilen 26.01.2018 tarihli sözleşme uyarınca müvekkilinin uhdesinde bulunan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenmiş 10.02.2017 tarihli 10-... sayılı Gayrı Sıhhi Müessese (GSM) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını ... Ofisinin bayisi olan diğer davalı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye kullanım süresi boyunca bedeli ödenmek şartıyla devrettiklerini, sözleşmenin konusunun müvekkili tarafından işletilmekte olan istasyonun 5 (beş) yıl süreyle ...

A.Ş. tarafından işletilmesi amacıyla ...'a ya da bayi adayına ruhsatın devredilmesine ve 5 yıllık sürenin sonunda yeniden anlaşmaya varılamaması halinde ruhsatın lisans ve kullanım izinlerinin devir ve iade edilmesine ilişkin olduğunu, sözleşmenin 4.2 maddesiyle ...'ın iade yükümlülüğüne aykırı davranması ve bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi halinde devrin gerçekleşmediği her gün için 1.000,00 USD cezai şartı müvekkili şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt etmiş olduğunu, davalı ...'ın sözleşmenin 4.2 maddesi uyarınca malik ...

Belediyesi ile akdetmiş olduğu kira sözleşmesinin sonlandığı 04.06.2023 tarihinde GSM'yi müvekkili şirkete devretmesi gerektiğini ancak bu zamana kadar devretmediğini, sözleşme kapsamında ödemekle yükümlü olduğu cezai şartı da ödemediğini ve davalı tarafın GSM'yi haksız kullanımının önlenmesi için tedbiren kullanım haklarının durdurulmasını, neticeden ruhsatın iadesi ile cezai şartın ve faydalı masrafların tazminini talep etmiştir.

Davalı ... Sanayi şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasına dayanak gösterdiği sözleşmeye müvekkilinin taraf olmadığını, bu nedenle sözleşmeye dayalı olarak müvekkilinden herhangi bir talepte bulunulamayacağını, müvekkilinin kullanmakta olduğu ruhsat için dava dışı şirkete 12.000.000,00 TL ücret ödediğini, dolayısıyla harcın bu bedel üzerinden ikmal edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmede davaya konu ruhsatın davacıya iade edilebilmesi için ruhsatın müvekkilinin uhdesinde bulunmasının gerektiğinin kararlaştırıldığını, ancak ihaleyi müvekkili kazanamadığı için talebe konu ruhsatı müvekkilinin iade etmesinin hukuken ve fiilen mümkün olmadığını, sözleşmede cezai şart ödenmesinin müvekkilinin iade yükümlülüğüne aykırı davranması koşuluna bağlandığını, müvekkili tarafından dava dışı belediyeye ecrimisil ödemesi yapıldığının göz önüne alınması gerektiğini, sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

GEREKÇE

Dava; Ruhsat devir sözleşmesinden kaynaklı iade ve tazminat istemine ilişkindir.

Davalılar arasında bayilik ilişkisi bulunduğu, davalı ... ile davacı arasında davacıya ait GSM'nin ...'ne veya bayisine tahsisi amacıyla akdi ilişki kurulduğu, davalı ... ile davacı arasında GSM devrine ilişkin sözleşmesel ilişki bulunduğu taraflar arasında çekişmesizdir.

Uyuşmazlık; davacının davalılardan GSM'nin iadesini talep edip edemeyeceği ve ... Ofisinden cezai şart ile faydalı/ zorunlu masrafların tazminini talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

... yönünden; bu davalıdan sadece GSM'nin iadesi talep edilmektedir. Adı geçen davalı ile davacı arasında ... 21. Noterliğinin 09/05/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi imzalandığı, söz konusu sözleşmede belirli bir süre sonra davalının ruhsatı davacıya iade edeceğine yönelik hüküm bulunmadığı; her ne kadar davacı diğer davalı ile olan sözleşmedeki maddeler uyarınca davalı ...'ün de ruhsatı iade etmekle yükümlü olduğunu iddia etmiş ise de, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince bunun mümkün olmadığı göz önüne alınarak bu davalı yönünden istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

... yönünden; her ne kadar davacı 30/09/2024 tarihli dilekçesi ile somutlaştırdığı faydalı ve zorunlu masraflara ilişkin talepte bulunmuş ise de bu masrafları sarf ettiğine dair yazılı bir delil sunmadığı, tanık veya yemin deliline dayanmadığı, keşif ile talep konusu malzemeler tespit edilse dahi bunlara ilişkin masrafların davacı tarafından karşılandığı söylenemeyeceğinden, bu istemin reddine karar verilmiştir.

GSM iadesi ve cezai şart bakımından ise; taraflar arasında davacı tarafından GSM'ye dayalı olarak işletilmekte olan istasyonun ... Ofisine veya bayi adayına devrine ilişkin 26/01/2018 tarihinde 5 yıl süreli sözleşme imzalandığı, yer tesliminin 05/06/2018 tarihinde yapıldığı, 26/11/2019 tarihli ek sözleşme ile sözleşmenin süresinin 11 ay daha uzatıldığı, 22/08/2023 tarihinde yapılan kiralama ihalesini ise dava dışı Silahtaroğlu....

AŞ isimli şirketin kazandığı, anılı firmanın ihaleyi kazandığı tarih itibariyle davalı ... Ofisinin devir yükümlülüğü başlamadığı gibi taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.2 maddesinde ... Ofisinin devir borcunun doğmasının ön şartının ruhsatın kendi uhdesinde bulunması koşuluna bağlandığı, ne var ki dava tarihi itibariyle ruhsatın bu davalının uhdesinde bulunmadığının tüm dosya kapsamı ve ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığının 2344096 sayılı yazısından anlaşıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde sübut bulmayan davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-İmzalı Hakim ... · E-İmzalı