İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/206 K.2025/895

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili firmanın ticari ilişki içerisinde bulunduğu ... bayisi ... ... Pencere Sistemleri ve Yapı San. Tic. Ltd. Şti.'den, ... ... bayisi bulunan Sinan Kaya'dan, ... bayisi ...'dan ve ... bayisi bulunan ...'dan ve bayilerin müşterilerinden aldıkları çek ve bonoları ciro ederek ... Bölge müdürlüğüne teslim edildiğini, ...

Bölge müdürlüğü tarafından çeklerin ...'e gönderilmek üzere kargoya verildiğini, kargo poşetinin ağzının yırtılarak 8 adet çek ve 32 bononun çalınarak zayi olduğunu, çeklerin iptali konusunda ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası ile zayi davası açıldığını, zayi olan bonoların bir kısmı için icra takipleri başlatıldığını, başlatılan icra takip dosyalarının bir kısmında davalı şirket tarafından tahsilat yapıldığını, davamızın konusunu oluşturan ....

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyasın da icra takibinin dayanağı bulunan 21.12.2022 tanzim tarihli 30.01.2023 vade tarihli 10.000 TL meblağlı bono, ....İcra Müdürlüğünün 2023/... - sayılı icra dosyasında icra takibinin dayanağı bulunan 21.12.2022 tanzim tarihli 28.02.2023 vade tarihli 25.000 TL meblağlı bono ve ...

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyasında icra takibinin dayanağı bulunan 21.12.2022 tanzim tarihli 30.03.2023 vade tarihli 25.000TL meblağlı bono olduğunu, müvekkili firma tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı dosyasındaki bonodaki imzaya itiraz edildiğini, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, davacı firmanın davaya konu edilen çeklerin iktisabında kötü niyetli olduğunu, icra takibine konu ettiği evrakların çalıntı olduğunu bildiğini, davalının müvekkilinden ve cirosu olan firmalardan hiçbir alacağı olmadığını, davacı ...'un aldığı emtialar karşılığından bonoları diğer müvekkili şirkete verdiğini, dava konusu bonolardaki imzaların müvekkili şirkete ait olmadığını, bu nedenlerle dava konusu bonoların konu edildiği Dava konusu bonoların konu edildiği ....

İcra 2023/... sayılı icra dosyasına, ....İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı icra dosyasına ve ... İcra 2023/... sayılı icra dosyalarına yatırılan paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir verilmesini, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyasına konu edilen keşidecisi ... olup lehtarı ... ... A.Ş firması bulunan 30.01.2023 vade tarihli 10.000TL meblağlı bonodan dolayı davacı ... ile lehtar ... ...

A.Ş nin borçlu olmadığının ve davalı firmanın da alacaklı olmadığının tespitini ve bononun davalıdan istirdatı ile davacı ... firmasına iadesini, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyasına konu edilen keşidecisi ... olup lehtarı ... ... A.Ş firması bulunan 28.02.2023 vade tarihli 25.000TL meblağlı bonodan dolayı davacı ... ile lehtar ... ...

A.Ş nin borçlu olmadığının ve davalı firmanın da alacaklı olmadığının tespitini ve bononun davalıdan istirdatı ile davacı ... firmasına iadesini, ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... sayılı icra dosyasına konu edilen keşidecisi ... olup lehtarı ... ... A.Ş firması bulunan 30.03.2023 vade tarihli 25.000TL meblağlı bonodan dolayı davacı ... ile lehtar ... ...

A.Ş nin borçlu olmadığının ve davalı firmanın da alacaklı olmadığının tespitini ve bononun davalıdan istirdatı ile davacı ... firmasına iadesine, talep ve dava etmiştir.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işbu davanın ikamesini yetkisiz mahkemede açmış olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul (Çağlaya) Mahkemeleri olduğunu, davanın ... Mahkemelerinde ikame edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin çekleri ciro yoluyla devir almış olduğunu ve çeklerin zayi veyahut çalınması hususundan haberdar olunmaması sebebiyle iyi niyetli olduğunu belirterek, öncelik yetkisiz mahkemede açılmış bulunmayan davanın reddini usulden reddini, istirdat koşuları oluşmayan davanın esastan reddini, davacının tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını, talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı, ....İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı ve ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı icra takipleri ve bu takiplere dayanak bonolardan dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespiti ve bonoların istirdadı istemine ilişkindir.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ... karar ve 16/10/2023 tarihli yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi edilerek mahkememizin işbu esas sayılı sırasına kaydı yapılmıştır.

Davalı vekili 16/11/2023 tarihinde vekillikten çekilme dilekçesi sunmuş ve dilekçe 22/11/2023 tarihinde davalı asile tebliğ edilmiş, davalı tarafça başka bir vekilde görevlendirilmediğinden tebligatlar asile yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıya düşer (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 190.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m.6).Fakat, menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer.

Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya düşer (Kuru-El Kitabı, s.370 ilâ 372).

Kambiyo senedi ve bononun hukukî niteliğine değinmek gerekirse; bütün mücerret alacaklarda olduğu gibi kambiyo senedi alacağı da kural olarak, uygun bir asıl borç ilişkisine, bir illî ilişkiye dayanır. Bir kambiyo senedi düzenleyip veren ve bu senedi alan herkes, bütün hukukî işlemlerin yapılmasına temel teşkil eden bir amaca ulaşmak istemektedir. Kambiyo senedinden kaynaklanan talebin geçerliliği, temel ilişkiden kaynaklanan temel talebin ve bununla ilgili olarak taraflar arasında varılmış amaca ilişkin mutabakatın geçerliliğinden tamamen bağımsızdır. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel talebe ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır.

Bu genel açıklamadan sonra, hemen belirtmelidir ki, bono, ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir.

Bonoda şekil şartları TTK'nın 776.maddesinde sayılmıştır.

Dava konusu edilen bonoların 21/12/2022 düzenleme tarihli 30/03/2023 ödeme tarihli 25.000,00 TL bedelli keşidecisi ..., lehtarı ... ... San. Ve Tic. A.Ş olan, 21/12/2022 düzenleme tarihli 28/02/2023 ödeme tarihli 25.000,00 TL bedelli keşidecisi ..., lehtarı ... ... San. Ve Tic. A.Ş olan, 21/12/2022 düzenleme tarihli 30/01/2023 ödeme tarihli 10.000,00 TL bedelli keşidecisi ..., lehtarı ... ... San. Ve Tic. A.Ş olan bonolar olduğu, her 3 bonodaki ciro silsilesi incelendiğinde davacı ... ... San. Ve Tic. A.Ş 'nin birinci ciranta ... ... Limited şirketinin 2. Ciranta, ... plastik kimya ve temizlik malzemeleri San. Tic. Ltd Şti'nin 3. Ciranta, ... Ve Tic. A.ş nin 4. Ciranta davalı ... ... San. Tic. A.Ş'nin ise son ciranta ve hamili olduğu görülmektedir.

Davalı şirket tarafından davacı ... ve Dava dışı ... Ve Tic. A.Ş aleyhine 21/02/2022 düzenleme tarihli 28/02/2023 ödeme tarihli 25.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak .... İcra dairesinin 2023/... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine girişildiği, yine davalı tarafça davacılar ve dava dışı cirantalar aleyhine 21/12/2022 düzenleme tarihli 30/01/2023 ödeme tarihli 10.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak .... İcra müdürlüğünün 2023/...

E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine girişildiği ve yine davalı tarafça davacı ... aleyhine 21/12/2022 düzenleme tarihli 30/03/2023 ödeme tarihli 25.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak ... icra dairesi 2023/... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine girişildiği anlaşılmıştır.

Davacı ... ... Anonim Şirketi vekili bonodaki birinci cirodaki imzanın şirket yetkililerine ait olmadığını, bonoların diğer davacı ... tarafından keşide edilip kargoyla ...'e gönderildiği esnada kargo poşetinin ağzı açılarak içinden çalındığını davalı firmanın takibe konu ettiği bonoların çalıntı olduğunu bildiğini bonoda cirosu bulunan diğer cirantalar arasında gerçek bir ticari faaliyet bulunmadığını ileri sürmüştür.

... Cumhuriyet Başsavcılığı 01/07/2025 tarihli yazı cevabında ... Soruşturma sayılı dosyası hakkında takipsizlik kararı verildiği, verilen karara davalı ... ... Anonim Şirketi tarafından itiraz edildiği, ..., Sulh Ceza Mahkemesi ... D. İş sayılı dosyası ile itiraz edenin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 03/01/2023 tarih ... Soruşturma ... sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karara yapmış olduğu itirazın yerinde görülmediğinden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda keşideci olan davacı ...'un imzasını inkar etmediği, keşidecinin lehtarın cirosunun sahteliğine dayanarak menfi tespit isteminde bulunamayacağı, kaldı ki diğer davacı şirket bonodaki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürmüş ise de şirket yetkililerinin imza örneklerinin alınması için ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazıldığı şirkete usulüne uygun ihtaratlı tebligat yapıldığı halde geçerli bir mazereti olmaksızın şirket yetkilisinin imza örneklerinin alınması için belirlenen günde hazır olmadığı, dolayısıyla lehtar olan davacı şirketin imza inkarından vazgeçmiş sayıldığı şu halde bonodaki imzanın lehtar/birinci ciranta davacı şirket yetkilisine ait olduğunun kabul edilmesi gerektiği, bonodaki ciro silsilesine göre davalının bonoyu lehtar olan davacı şirketten almadığı arada başka cirantaların bulunduğu,

ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı dolayısıyla gerek keşideci olan davacı gerçek kişinin gerekse imza inkarından vazgeçmiş sayılan ve lehtar olan davacı şirketin, yetkili hamil olduğu anlaşılan davalıya karşı bono bedelinden sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla davacıların menfi tespit istemi ile davacı şirketin bonoların istirdadı istemine ilişkin davanın reddine dair karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalı taraf tazminat isteminde bulunmuş olup, yapılan incelemede davacının talebi uyarınca ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası kapsamında yetkisizlik kararı verilmezden evvel anılan mahkemece 30/05/2023 tarihli ve 15/06/2023 tarihli ara kararları ile dava konusu icra takip dosyalarında dosyaya yatacak paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiği,

davacı tarafça mahkemece belirlenen teminata ilişkin teminat mektubunun sunulduğu ve yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verildiği bu halde 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 72/4 maddesi şartlarının oluştuğu anlaşılmakla %20 oranında takdir edilen tazminatın davacılardan tahsili ile davalıya ödenmesine karar vermek gerekmiş uyuşmazlığın tümü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA