İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/894 K.2018/1176

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...sanat eserlerinin müzayede yolu ile satışında aracılık faaliyeti yürüten ve bu faaliyeti kapsamında alıcı ve satıcı tarafından komisyon geliri elde eden bir şirket olduğunu, davalının 09/05/2004 tarihinde 2 adet Yazılı Rezerv Telefon ile katılım formu imzalayarak müvekkili şirketçe 10/05/2014 ve 11/05/2014 tarihinde düzenlenen Özel Koleksiyon Müzayedesi 2'ye katıldığını, davalının 10/05/2014 tarihinde gerçekleştirilen 1. bölümünde 38, 82, 84, 86, 87, 89, 94, 165, 264, 379, 381, 382, 383, 385 lotları, 11/05/2014 tarihinde gerçekleştirilen 2. bölümünde 599, 603, 606, 613, 614, 631, 634,

635, 695, 696, 705, 706, 707, 708, 710, 711, 713, 720, 722, 735, 738, 759, 761, 763, 771, 772, 773, 777, 779, 780, 781 lotları satın aldığını, müvekkili tarafından davalıya satın almış olduğu lotlar için fatura kestiğini, davalının faturaları teslim aldığını, davalının faturaları ödememesi üzerine fatura bedellerinin tahsili için İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya üzerinden takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, yine davalının fatura bedellerini ödememesi ve takibi itiraz etmesi nedeniyle eser sahibinin bildirimi ile eserlerin satışının iptal edildiğini,

davalıya ...Noterliği tarafından gönderilen ihtarname ile faturaların iptal edildiğinin bildirildiğini, aynı ihtarname ile müvekkilinin 49.548,20 TL komisyon ve gelir kaybı ödemekle yükümlü olduğunun davalıya bildirildiğini, müvekkili şirketin komisyon ve gelir kaybının tahsili için İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen İstanbul ...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 49.994,81 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizde açılan dava; İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu ihtilaf; taraflar arasındaki sözleşmenin kurulup kurulmadığı ve davacının sözleşme gereğince alacaklı olup olmadığı, alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İddia, savunma, toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti sunmuş olduğu raporunda özetle; taraflar arasında artırma yoluyla satış sözleşmesi bulunduğu, davacı ile davalı arasındaki iki adet rezerv/telefon ile katılım sözleşmesinin, müzaye işletmecisinin alıcı ile satıcının sözleşme yapmasına aracılık ettiği ve bunun karşılığında ücrete hak kazandığı bir komisyon sözleşmesi olduğu (TBK m. 532), nitekim sözleşmelerde, komisyon bedeli kararlaştırıldığı,

davalı alıcı, satın alacağı eserlerin çekiç fiyatları üzerinden % 7 alım komisyonu ve kdv, diğer vergiler hesaplanmak suretiyle hesaplanan toplam alım bedelini müzayede tarihinden İtibaren bir hafta içinde ödemeyi kabul ettiği, davalının Türk Borçlar Kanunu'na göre telefonla müzayedenin mümkün olmadığı, müzayede şartlarıyla ilgili bilgilendirilmediği ve müzayedenin gerçekleştiğine dair bir kabulü olmadığı, kendisine teslim edilen herhangi bir eser bulunmadığı yönündeki itirazlarının yerinde olmadığı,

dava konusu olayda ise yasadaki düzenlemeden farkı olarak alıcıya müzayede tarihinden itibaren bir haftalık süre içinde ifa imkânı düzenlendiği, sözleşmede ayrıca satıcının teslim borcunun ifa zamanından söz edilmemesinin, alıcının önce ifa yükümlüsü olduğu anlamına gelmediği, satıcının kendisine ödeme yapılmadan teslimi gerçekleştirme yükümlülüğü bulunmadığı ve bu durumun temerrüde engel bir durum oluşturduğu,

şu halde alıcının, sözleşmede kararlaştırılmasına rağmen komisyon ücreti ile birlikte hesaplanan satış bedelini bir hafta içinde ödemediği ve sürenin dolması ile 17/05/2014 tarihinde temerrüde düştüğü, artırma ile satışa özel TBK m. 278/11 uyarınca, ihale bedeli peşin olarak veya artırma koşullan uyarınca ödenmezse satıcının, satıştan hemen dönebileceği, hükmü uyarınca ihtar veya mehil tayinine, dönme hakkının saklı tutulmasına da gerek olmadığı,

satıcının dilerse sözleşmeden derhal dönebileceği, dilerse alıcıya mehil tanıyarak aynen ifayı talep edebileceği ve süre sonunda seçimlik haklarını kullanabileceği (TBK m. 125), bu nedenle davalı alıcının, öncelikle ödemenin talep edildiği ödeme emrinin yollanması ardından dönme hakkının kullanılmasının mümkün olmadığı yönündeki beyanının da yerinde olmadığı, davalı ile davacı arasındaki sözleşmenin TBK m. 532 anlamında bir komisyon sözleşmesi olduğu, Komisyoncunun ücret alacağının TBK m. 539 hükmünde düzenlendiği,

buna göre komisyoncu kural olarak işin tamamlanmasıyla ve işin tamamlanamamasının vekâlet verenin davranışlarına dayandığı hallerde ücrete hak kazanacağı, somut olayda da alıcının bedel ödemede temerrüde düşmesi ile sözleşmeden dönme hakkı kullanılması sonucu borç ilişkisinin ortadan kaldırıldığı, eş deyişle işin tamamlanamadığı ve bu durumun alıcının davranışlarından kaynaklandığı, komisyoncunun TBK m. 539 uyarıca sözleşmede kararlaştırılan ücrete (49.548,20 TL tutarlı fatura alacağı) hak kazandığı belirtilmiştir.

Taraflar arasında artırma yoluyla satış ve iki bölüm halinde yapılacak olan özel koleksiyon müzayedesi yazılı rezerv/telefon ile katılım sözleşmesi yapıldığı, davalının 10/05/2014 (28 adet lot) ve 11/05/2014 (80 adet lot) tarihlerinde gerçekleşen müzayedelere 456 numaralı bayrak ile katıldığı, rezerv/telefon ile katılım sözleşmesinin, sözleşmede komisyon bedelinin kararlaştırılmış olması hususu da dikkate alındığında işletmecisinin alıcı ile satıcının sözleşme yapmasına aracılık ettiği ve bunun karşılığında ücrete hak kazandığı bir komisyon sözleşmesi olduğu,

buna göre davalı alıcının satın alacağı eserlerin çekiç fiyatları üzerinden % 7 alım komisyonu ve kdv ile diğer vergiler hesaplanmak suretiyle hesaplanan toplam alım bedelini müzayede tarihinden itibaren bir hafta içinde ödemeyi kabul ettiği anlaşılmıştır.

TBK 539 maddesinde komisyoncu ücretinin ödenmesini kendisine verilen işi yapınca isteyebileceği gibi, işin yapılmaması vekâlet verene yükletilebilen bir sebepten kaynaklanması hâlinde de isteyebilir, komisyoncu başka sebeplerle işin yapılamaması durumunda, ancak emeğinin yerel âdete göre belirlenecek karşılığını isteyebilir şeklinde düzenleme yer almaktadir.

Komisyoncu kural olarak işin tamamlanması ile ücrete hak kazanacak olup işin tamamlanmadığı durumlarda ise ücrete hak kazanabilmesi için işin tamamlanamamasının vekalet verenin davranışlarının sonucu olması gerekmektedir.

Dosyamızda alıcı açısından müzayede tarihinden itibaren bir haftalık süre içinde ifa imkânı düzenlendiği, satıcının kendisine ödeme yapılmadan teslimi gerçekleştirme yükümlülüğü bulunmadığı, alıcının sözleşmede kararlaştırılmasına rağmen komisyon ücreti ile birlikte hesaplanan satış bedelini bir hafta içinde ödemediği, işin tamamlanamamasının alıcının davranışlarından kaynaklanması nedeniyle komisyoncunun sözleşmede kararlaştırılan ücrete hak kazandığı,

davacı tarafından davaya konu faturanın ...Noterliğince düzenlenen 14/07/2014 tarih ve... yevmiye no.lu ihtarname ile davalıya 16/07/2014 tarihinde tebliğ edildiği ve fatura bedelinin 2 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, davalı tarafından faturaya 8 gün içerisinde itiraz edilmediği tespit edilmiş olup, açıklanan gerekçelerle davalının takip konusu fatura nedeniyle borçlu olduğu kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü yer almakta olup, davalının itirazında haksız olduğu ve alacağın likit olduğu dikkate alınarak asıl alacak miktarının %20'sine tekabül den icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

BU EVRAK 5070 SAYILI KANUN GEREĞİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR